თეგი: ჯეი დი ვენსი
აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი: ირანი უცნაური ქვეყანაა დიპლომატიისთვის, იმ პირსაც კი ვერ ესაუბრები, ვინც ქვეყანას მართავს
აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი ჯეი დი ვენსი ირანთან ურთიერთობაში არსებულ დაბრკოლებებზე საუბრობს. მან აღნიშნა, რომ პირი, ვინც ირანში გადაწყვეტილებებს იღებს, უზენაესი ლიდერია. პრეზიდენტის როლი კი, ფაქტობრივად, უმნიშვნელოა. ჯეი დი ვენსის თქმით, საგარეო საქმეთა მინისტრი, როგორც ჩანს, უზენაეს ლიდერს ესაუბრება, და სწორედ ეს არის პირი, ვისთანაც ამერიკას ძირითადად, კომუნიკაცია ჰქონდა. „მაგრამ ეს ძალიან უცნაური ქვეყანაა დიპლომატიის წარმოებისთვის, როდესაც არც კი შეგიძლია საუბარი იმ პირთან, ვინც ქვეყანას მართავს. ტრაპმპმა შეიძლება, აიღოს ტელეფონი და დაურეკოს პუტინს. შეიძლება, აიღოს ტელეფონი და დაურეკოს სი ძინ პინს. მტრულად განწყობილ ქვეყნებსაც კი...ჩრდილოეთ კორეასთანაც, დონალდ ტრამპი ამ ადამიანს [კიმ ჩენ ინს] შეხვდა. უცნაურია, რომ ჩვენ უბრალოდ, არ შეგვიძლია ირანის რეალურ/ფაქტობრივ ლიდერებთან საუბარი. ეს ნამდვილად ძალიან ართულებს დიპლომატიას,“ - აღნიშნა ვენსმა. ცნობისთვის, აშშ-ს და ირანს შორის მოლაპარაკებები 6 თებერვალს, სავარაუდოდ, ომანში გაიმართება. Axios-ი წერს, რომ ტრამპის ადმინისტრაცია ირანის თხოვნას დაეთანხმა და მოლაპარაკებები, თურქეთის ნაცვლად, ომანში გაიმართება. მიმდინარეობს მოლაპარაკებები იმის შესახებ, შეუერთდებიან თუ არა რეგიონის სხვა ქვეყნები ომანში დაგეგმილ მოლაპარაკებებს. რა მოხდება, თუ აშშ ირანს დაარტყამს - შვიდი სცენარი
აშშ-მ და სომხეთმა ბირთვული ენერგიის მშვიდობიანი მიზნებისთვის გამოყენების შესახებ შეთანხმება გააფორმეს
სომხეთმა და აშშ-მ ბირთვული ენერგიის მშვიდობიანი მიზნებისთვის გამოყენების შესახებ შეთანხმება გააფორმეს. ჯეი დი ვენსმა ნიკოლ ფაშინიანთან გამართულ ერთობლივ პრესკონფერენციაზე განაცხადა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტი, დონალდ ტრამპი სომხეთთან პარტნიორობით ძალიან ამაყობს. აღსანიშნავია, რომ სომხეთში აქამდე აშშ-ის არცერთი მოქმედი პრეზიდენტი ან ვიცე-პრეზიდენტი არ ჩასულა. აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა სომხეთის სამოქალაქო ბირთვული ენერგიის სექტორში $9 მილიარდამდე ინვესტირების შესახებ გამოაცხადა. „ეს ნიშნავს 5 მილიარდ დოლარამდე საწყის ამერიკულ ექსპორტს, პლუს დამატებით, 4 მილიარდ დოლარს გრძელვადიანი მხარდაჭერის სახით საწვავისა და ტექნიკური მომსახურების კონტრაქტების მეშვეობით. ეს კლასიკური ორმხრივი მოგებაა როგორც სომხეთისთვის, ასევე, ამერიკის შეერთებული შტატებისთვის. ეს ნიშნავს უფრო ძლიერ ენერგეტიკულ უსაფრთხოებას ჩემი ქვეყნისთვის და ასევე, ვფიქრობ, ნიშნავს უფრო ძლიერ ენერგეტიკულ უსაფრთხოებას სომხეთისთვის. ეს ასევე შექმნის უამრავ ახალ სამუშაო ადგილს შეერთებულ შტატებში. ეს ნიშნავს მცირე მოდულურ რეაქტორებს. ამერიკული ტექნოლოგია შემოვა ამ ქვეყანაში და კიდევ ერთხელ, ეს არის ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან ქვეყნებს შორის, სადაც ჩვენ საკმარისად თავდაჯერებულად ვგრძნობთ თავს, რომ ამ დონეზე ინვესტირება მოვახდინოთ, ამ ტიპის ტექნოლოგია გავაგზავნოთ. და ეს ხდება პრემიერ-მინისტრის ხელმძღვანელობის წყალობით,“ - აღნიშნა აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა. მანვე დაადასტურა 11 მილიონი დოლარის ღირებულების საგარეო სამხედრო გარიგება, რომელიც სომხეთის მიერ ამერიკული V-BAT დრონების ტექნოლოგიის შეძენას გულისხმობს. ვენსის თქმით, ეს გარიგება სამშვიდობო სტრატეგიის ნაწილია. „ჩვენ ახლა დავამტკიცეთ 11 მილიონი დოლარის ღირებულების სადაზვერვო დრონების ტექნოლოგიების მიყიდვა სომხეთისთვის, ჩვენი კარგი მეგობრისთვის. დარწმუნებულები ვართ, რომ მშვიდობა მდგრადი იქნება, რაც მომავალში დამატებითი სამუშაო ადგილების შექმნას და შემდგომ ინვესტიციებს ნიშნავს,“ - აღნიშნა აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა. შეთანხმების გამოცხადებას წინ უძღოდა ნიკოლ ფაშინიანისა და ჯეი დი ვენსის პირისპირ შეხვედრა. „სომხეთისთვის არამხოლოდ მშვიდობას, არამედ, სომხეთისა და აშშ-სთვის ეკონომიკურ კეთილდღეობას ვქმნით,“ - აღნიშნა აშშ-ის ვიცეპრეზიდენტმა. თავის მხრივ, სომხეთის პრემიერ-მინისტრის განცხადებით, ხსენებული შეთანხმება ახალ ეტაპს გახსნის სომხეთსა და აშშ-ს შორის ენერგეტიკული პარტნიორობის პროცესში და ხელს შეუწყობს სომხეთის ენერგეტიკული რესურსების დივერსიფიკაციას უსაფრთხო და ინოვაციური ტექნოლოგიების დანერგვის გზით. სომხეთის პრემიერ-მინისტრის განცხადებით, სომხეთსა და აშშ-ს შორის ურთიერთობები დღეს უფრო მტკიცეა, ვიდრე ოდესმე. ფაშინიანმა აღნიშნა, რომ აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტთან შეხვედრაზე სომხეთში ინსტიტუციური რეფორმებისა და ამ სფეროში აშშ-ის მხარდაჭერის საკითხი განიხილა. „ასევე, ხაზი გავუსვი „მშვიდობის გზაჯვარედინის“ პროექტის განვითარების მიზნით სომხეთის მხარდაჭერის მნიშვნელობას. მზადყოფნა გამოვთქვით, რომ სომხეთსა და აშშ-ს შორის ურთიერთობები ჩვენი ქვეყნების ხალხების საკეთილდღეოდ განვავითაროთ,“ - განაცხადა სომხეთის პრემიერმა. ფაშინიანის განცხადებით, სომხეთმა აშშ-სგან V-BAT-ის ტიპის უპილოტო საფრენი აპარატები შეიძინა. ფაშინიანმა განმარტა, რომ $11 მილიონიანი გარიგება აშშ-ის სავალდებულო სამხედრო გაყიდვების (Foreign Military Sales) პროგრამის ფარგლებში საფუძველს შეუქმნის მომავალში თავდაცვის სფეროში თანამშრომლობას. „მნიშვნელოვანი პროგრესი აღინიშნება სომხეთსა და აშშ-ს შორის სამხედრო და თავდაცვის პარტნიორობის სფეროებშიც. უპილოტო საფრენი აპარატები ჩვენი თავდაცვის შესაძლებლობების გაძლიერებას ხელს მნიშვნელოვნად შეუწყობს,“ - განაცხადა სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა. დღესვე, ვენსმა სომხეთის პრემიერ-მინისტრს მოახლოებულ არჩევნებში მხარდაჭერა გამოუცხადა. „ახლა კითხვა ისაა, როგორ დავეხმაროთ პრემიერ-მინისტრს, რათა იყოს კარგ მდგომარეობაში იმისთვის, რომ მომავალზე კონცენტრირდეს. მე ვიცი, რომ მას არჩევნები აქვს წინ. მე ამაზე არ ვისაუბრებ, მაგრამ თუკი ჩემი მხარდაჭერა რამეს ნიშნავს, მას აქვს ჩემი მხარდაჭერა,“ - აღნიშნა ჯეი დი ვენსმა. ჯერ უცნობია, თუ ვინ იქნება 2026 წლის არჩევნებში ნიკოლ ფაშინაინის კონკურენტი, თუმცა ოპოზიციის უმრავლესობა პრორუსულად არის განწყობილი. შეერთებული შტატების ვიცე-პრეზიდენტი ჯეი დი ვენსი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში იმყოფება, საიდანაც ხვალ, 10 თებერვალს აზერბაიჯანში, ბაქოში გაემგზავრება. უფრო ადრე, დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ვენსი ამ ქვეყნებში ჩადის, რათა „გააძლიეროს ამერიკის სამშვიდობო ძალისხმევა და წინ წასწიოს „ტრამპის გზა საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის“ (პროექტი TRIPP-).“ აშშ-ის პრეზიდენტის თქმით, ამერიკა გააძლიერებს: „სტრატეგიულ პარტნიორობას აზერბაიჯანთან; მშვიდობიანი ბირთვული თანამშრომლობის შესანიშნავ შეთანხმებას სომხეთთან; ნახევარგამტარების დიდი მწარმოებლებისთვის ამერიკის შეთანხმებებს; აშშ-ში დამზადებული თავდაცვის აღჭურვილობის, - ჯავშანჟილეტების, ნავებისა და ა.შ. - აზერბაიჯანში გაყიდვას.“
აშშ-მ და აზერბაიჯანმა “სტრატეგიული პარტნიორობის ქარტიას” მოაწერეს ხელი
აშშ-მ და აზერბაიჯანმა “სტრატეგიული პარტნიორობის შესახებ ქარტიას” მოაწერეს ხელი. ინფორმაციას აზერბაიჯანული მედია ავრცელებს. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მთავრობასა და ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობას შორის სტრატეგიული პარტნიორობის შესახებ ქარტიის” ხელმოწერის ცერემონია ბაქოში აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტის, ჯეი დი ვენსის ვიზიტის ფარგლებში გაიმართა. აშშ-ის მხრიდან ქარტიას ვიცე-პრეზიდენტმა, ჯეი დი ვენსმა, ხოლო აზერბაიჯანის მხრიდან ქვეყნის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა მოაწერეს ხელი. ილჰამ ალიევის თქმით, შეერთებულ შტატებსა და აზერბაიჯანს შორის ურთიერთობები „აბსოლუტურად ახალ ფაზაში შედის.“ „ჩვენთვის დიდი პატივია, რომ ვართ მსოფლიოში ყველაზე ძლიერი ქვეყნის – ამერიკის შეერთებული შტატების სტრატეგიული პარტნიორი,“ – განაცხადა აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა, ილჰამ ალიევმა ბაქოში აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტ ჯეი დი ვენსთან ერთად გამართულ პრესკონფერენციაზე. მან ვენსის ვიზიტს ისტორიული უწოდა, აშშ-ის ვიცეპრეზიდენტ კი, აზერბაიჯანის მეგობრად მოიხსენია. აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა განმარტა, რომ დღეს ხელმოწერილ ქარტიაში მოცემულია თანამშრომლობის სხვადასხვა მიმართულება. ილჰამ ალიევის განცხადებით, ქვეყნები განაგრძობენ მჭიდრო მუშაობას უსაფრთხოებასთან და ანტიტერორისტულ ოპერაციებთან დაკავშირებულ საკითხებზე, ასევე ენერგეტიკულ უსაფრთხოებაზე. აზერბაიჯანის პრეზიდენტის თქმით, შეერთებული შტატები და აზერბაიჯანი იწყებენ თანამშრომლობას თავდაცვის სფეროში, რაც „ძალიან პერსპექტიულია.“ აზერბაიჯანი და აშშ ასევე ითანამშრომლებენ ანტიტერორისტული ოპერაციების დროს. გარდ ამისა, ალიევის განცხადებით, აზერბაიჯანი და შეერთებული შტატები თავდაცვითი აღჭურვილობის გაყიდვის მიმართულებით ახალ თავს ხსნიან. „ხელოვნური ინტელექტის ცენტრების შექმნა ასევე ჩვენი ორმხრივი დღის წესრიგის ნაწილია,“ - განაცხადა აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა. აშშ-მ და სომხეთმა ბირთვული ენერგიის მშვიდობიანი მიზნებისთვის გამოყენების შესახებ შეთანხმება გააფორმეს ალიევის თქმით, სტრატეგიული პარტნიორობის ქარტიაზე ხელმოწერის ცერემონია ასახავს ექვსი თვის განმავლობაში ორი ქვეყნის გუნდების ნაყოფიერ მუშაობას. „ამ ექვსი თვის განმავლობაში ჩვენ უკვე მშვიდობიან გარემოში ვცხოვრობთ. ვსწავლობთ მშვიდობაში ცხოვრებას და ძალიან მადლიერი ვართ შეერთებული შტატების მთავრობის ამ დიდი წვლილისთვის,“ – აღნიშნა ალიევმა. ილჰამ ალიევის განცხადებით, აზერბაიჯანმა არამხოლოდ მოხსნა ყველა შეზღუდვა სომხეთისკენ ტვირთების ტრანზიტზე, არამედ, დაიწყო ნავთობპროდუქტების მიწოდება სომხეთში, რითაც ფაქტობრივად წამოიწყო ვაჭრობა და თანამშრომლობა. მისივე თქმით, დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის ძალისხმევის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი შედეგი რეგიონში ტრანსკასპიური საერთაშორისო მარშრუტის განხორციელებაა. „ტრანსკასპიური საერთაშორისო მარშრუტი არამხოლოდ დააკავშირებს აზერბაიჯანის ორ ნაწილს, არამედ, იქნება ძალიან საიმედო, უსაფრთხო და მასშტაბური სატრანსპორტო დერეფანი, რომელიც დააკავშირებს აზიას ევროპასთან აზერბაიჯანის, სომხეთისა და სხვა მეზობელი ქვეყნების ტერიტორიის გავლით,“ – განაცხადა ალიევმა. ილჰამ ალიევმა აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტ ვენსთან გამართულ მოლაპარაკებებს უკიდურესად პროდუქტიული უწოდა. მისი თქმით, დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციასთან თანამშრომლობის ერთ-ერთი მთავარი შედეგი - TRIPP-ის პროექტია. ეს პროექტი არამხოლოდ სომხეთს, არამედ, რეგიონის სხვა ქვეყნებსაც წაადგება. თავის მხრივ, ვენსის თქმით, აილჰამ ალიევმა, ნიკოლ ფაშინიანმა და დონალდ ტრამპმ მრავალწლიანი ომი დაასრულეს: „საბოლოოდ, რეგიონში მშვიდობაა. ტრამპის ადმინისტრაციის მიზანი მშვიდობის დამყარებაა.“ აზერბაიჯანული მედიის ცნობით, ვენსმა აღნიშნა, რომ აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი და აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი მსოფლიოში ერთადერთი ლიდერები არიან, რომლებსაც ნამდვილად კარგი ურთიერთობები აქვთ როგორც თურქეთთან, ასევე, ისრაელთან. ინფორმაციისთვის, სომხეთმა და აშშ-მ “სტრატეგიული პარტნიორობის შესახებ ქარტიას” ხელი 2025 წლის იანვარში მოაწერეს.
ჯეი დი ვენსი: აზერბაიჯანი ერთ-ერთი ბოლო ქვეყანა იყო, რომელიც ავღანეთიდან გავიდა
აშშ-სა და აზერბაიჯანს მნიშვნელოვანი სტრატეგიული პარტნიორობა აქვთ. აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა ჯეი დი ვენსმა ბაქოში აზერბაიჯანის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევთან გამართულ ერთობლივ პრესკონფერენციაზე განაცხადა, რომ აშშ-სა და აზერბაიჯანს “ხანგრძლივი მნიშვნელოვანი სტრატეგიული პარტნიორობა აქვთ.” აშშ-სა და აზერბაიჯანს შორის “სტრატეგიული პარტნიორობის შესახებ ქარტიის” ხელმოწერის შემდეგ ვენსმა აღნიშნა, რომ „შეიძლება, ბევრმა ადამიანმა არ იცის, მაგრამ აზერბაიჯანი ერთ-ერთი ბოლო ქვეყანა იყო, რომელიც ავღანეთიდან გავიდა.“ „ოპერაციები ჩავატარეთ რთულ პირობებში და მაშინ ჩვენი რეპუტაციის შენარჩუნება შევძელით,” - განაცხადა ვენსმა. „მათ მნიშვნელოვანი მხარდაჭერა გასწიეს ტერორიზმის წინააღმდეგ გლობალურ ომში. ისინი ავღანეთში აშშ-ის საზღვაო ქვეითებთან ერთად იბრძოდნენ და ყველაზე გამძლე და ქმედითი დანაყოფების რეპუტაცია დაიმსახურეს,“ - აღნიშნა აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა. აშშ-მ და აზერბაიჯანმა “სტრატეგიული პარტნიორობის ქარტიას” მოაწერეს ხელი
ჯეი დი ვენსი სომხეთსა და აზერბაიჯანში ჩადის: პოლ გობლის ანალიზი
აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი ჯეი დი ვენსი სომხეთში დღეს, 9 თებერვალს ჩადის, რის შემდეგაც ის 10-11 თებერვალს აზერბაიჯანს ეწვევა. ამ ვიზიტის მნიშვნელობაზე კომენტირებისას, აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ყოფილი მრჩეველი პოლ გობლი, პირველ რიგში, ფართო რეგიონულ სურათზე საუბრობს. „აზერბაიჯანიც და სომხეთიც სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება აშშ-სთვის, არამხოლოდ იმიტომ, რომ ორივე დაშორდა მოსკოვს და მხარს უჭერენ TRIPP-ს, არამედ, იმიტომ, რომ ირანთან დაკავშირებული დაძაბულობა, რა თქმა უნდა, სამხრეთ კავკასიაზეც აისახება,“ - განმარტავს გობლი. გობლის შეფასებით, ვენსი ბაქოსა და ერევანში ჩადის „იმისათვის, რომ დაარწმუნოს ისინი აშშ-ის მხარდაჭაში. ის ხაზის უსვამს, რომ ვიზიტის განხორციელების დრო უფრო მეტად, ირანის პრობლემებით აიხსნება. „თუმცა ვანსმა იცის, რომ ამ ვიზიტით შეუძლია, პოლიტიკური სარგებელიც მიიღოს, განსაკუთრებით, სომხეთის თემის თვალსაზრისით [ამერიკაში არჩევნების კონტექსტში], რადგან სომხები ბევრ მნიშვნელოვან ოლქში ცხოვრობენ ამერიკაში,“ - აღნიშნავს სახელმწიფო დეპარტამენტის ყოფილი მაღალჩინოსანი. ვიზიტთან დაკავშირებული კიდევ ერთი საკითხია, თუ რამდენად მზად არის ვაშინგტონი რეაგირებისთვის, თუ სომხეთ-აზერბაიჯანის სამშვიდობო შეთანხმების დარღვევა დაიწყება. კონფლიქტის შემდგომ გარემოში დარღვევების შესახებ ურთიერთბრალდებები იშვიათი არ არის და არც სამხრეთ კავკასიაა ამ მხრივ გამონაკლისი. „ვაშინგტონი ნამდვილად აცნობიერებს, რომ სამხრეთ კავკასიაში თითოეული მხარე, სავარაუდოდ, მეორეს დაადანაშაულებს ტრამპის მიერ 2025 წლის აგვისტოში დადებული შეთანხმების დარღვევაში. მას სურს უზრუნველყოს, რომ ასეთი ბრალდებები ღია კონფლიქტში არ გადაიზარდოს,“ - განმარტავს გობლი. სომხეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ დაადასტურა ვენსის ვიზიტი და აღნიშნა, რომ ის მოიცავს „ღონისძიებებს, რომლებიც გააღრმავებს ვაშინგტონთან ურთიერთობებს და გახსნის თანამშრომლობის ახალ სფეროებს.“ სახელმწიფო დეპარტამენტმა მანამდე განაცხადა, რომ აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის მოადგილე ეკონომიკურ საკითხებში, ჯეიკობ ჰელბერგი, ვენსს თან ახლავს სომხეთსა და აზერბაიჯანში 9-11 თებერვლის ვიზიტების დროს. სახელმწიფო დეპარტამენტი აღნიშნავს, რომ მისი ვიზიტი ხელს შეუწყობს პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის სამშვიდობო ძალისხმევას და „ტრამპის საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობის გზის“ (TRIPP) ინიციატივის წინსვლას.“ ტრამპი: თებერვალში ვიცე-პრეზიდენტი ვენსი აზერბაიჯანსა და სომხეთს ეწვევა
