- აშშ-ის შუალედური არჩევნები
დემოკრატებმა გაიმარჯვეს როგორც სენატში, ასევე წარმომადგენელთა პალატაშიც და დონალდ ტრამპის საპრეზიდენტო ვადის ბოლომდე კონგრესზე კონტროლი მოიპოვეს.
აშშ-ის პრეზიდენტმა Fox News-ს განუცხადა, რომ დემოკრატებმა "კარგად იმუშავეს.” ტრამპმა ასევე აღნიშნა, რომ “ცოტა გაკვირვებულია.”
სენატის არჩევნებში დემოკრატებმა გაიმარჯვეს რესპუბლიკელების დასაყრდენ შტატებშიც, მათ შორის ტეხასში, ოჰაიოსა და კანზასში, სადაც დემოკრატი უკანასკნელად თითქმის 100 წლის წინ აირჩიეს.
ზოგიერთ ოლქში შედეგები ჯერ კიდევ არ არის გამოვლენილი: ალასკაში რესპუბლიკელი დენ სალივანი დემოკრატ მერი პელტოლას უმცირესი სხვაობით ჩამორჩება.
ამავდროულად, დემოკრატი ჰაკიმ ჯეფრისი, რომელიც, სავარაუდოდ, წარმომადგენელთა პალატის მომავალი სპიკერი გახდება, აცხადებს, რომ კონგრესი „უკონტროლო“ ტრამპის ადმინისტრაციას შეაკავებს.
ფლორიდის უნივერსიტეტის „საარჩევნო ლაბორატორიის“ (Election Lab) მონაცემებით, წლევანდელ შუალედურ არჩევნებში მონაწილეობა 122 მილიონზე მეტმა ადამიანმა მიიღო, რაც, სავარაუდოდ, ამომრჩეველთა საერთო რაოდენობის თითქმის ნახევარს შეადგენს.
შუალედურ არჩევნებში აქტივობა, როგორც წესი, ოდნავ უფრო დაბალია, ვიდრე საპრეზიდენტო არჩევნებზე.
თუმცა ბოლო სამი შუალედური არჩევნების დროს აქტივობა ჩვეულებრივზე მაღალი იყო და დაახლოებით 50%-ს შეადგენდა.
შეეცდებიან თუ არა დემოკრატები ტრამპისთვის იმპიჩმენტის კიდევ ერთხელ გამოცხადებას?
ახლად არჩეული კანონმდებლები კონგრესში იანვარში შეუდგებიან მუშაობას; სწორედ ამ დროიდან შეეძლებათ დემოკრატებს პრეზიდენტის წინააღმდეგ იმპიჩმენტის პროცედურის დაწყება.
თუ დემოკრატები ჩათვლიან, რომ დონალდ ტრამპმა ჩაიდინა „მძიმე დანაშაული ან გადაცდომა“ რაც, აშშ-ის კონსტიტუციის თანახმად, პრეზიდენტის იმპიჩმენტის საფუძველს წარმოადგენს, მათ წარმომადგენელთა პალატაში ხმების უბრალო უმრავლესობის (218 ხმის) მოპოვება დასჭირდებათ.
დემოკრატებმა უკვე მოიპოვეს 247 ადგილი, რაც იმას ნიშნავს, რომ მათ მხარდაჭერისთვის რესპუბლიკელების ხმები არ დასჭირდებათ.
ამის შემდეგ საკითხს სენატი განიხილავს: უნდა ცნონ თუ არა პრეზიდენტი დამნაშავედ და თანამდებობიდან გადააყენონ. ამისთვის საჭირო იქნება 100 სენატორიდან 67-ის თანხმობა.
თუმცა, შესაძლოა, დემოკრატებმა არ ისურვონ ახლად მოპოვებული პოლიტიკური კაპიტალის იმპიჩმენტის პროცედურებზე დახარჯვა და, ნაცვლად ამისა, ყურადღება სხვა საკანონმდებლო პრიორიტეტებზე გადაიტანონ.
ტრამპის პირველი საპრეზიდენტო ვადის განმავლობაში მის წინააღმდეგ იმპიჩმენტის პროცედურა ორჯერ დაიწყო, თუმცა რაც მთავარია, ის არცერთ შემთხვევაში არ უცვნიათ დამნაშავედ. ზოგადად, ამერიკულ პოლიტიკაში პრეზიდენტის იმპიჩმენტი იშვიათი მოვლენაა.
როგორ იმოქმედებს შედეგი აშშ-ის ურთიერთობებზე ევროპასთან და უკრაინასთან?
არსებობს შიში, რომ „დასუსტებული“ პრეზიდენტი შესაძლოა, უფრო აგრესიული გახდეს ევროპელი მოკავშირეების მიმართ — ასეთია გერმანიის პარლამენტის საგარეო საქმეთა კომიტეტის ხელმძღვანელის არმინ ლაშეტის მოსაზრება.
ამავდროულად, იმედოვნებენ, რომ ევროპულ ვაჭრობასთან დაკავშირებული ტარიფები შესაძლოა, შემცირდეს უფრო კეთილგანწყობილი კონგრესის პირობებში, თუმცა ტრამპს ამის დაბლოკვა (ვეტოს დადება) საკმაოდ ადვილად შეუძლია. იგივე ეხება NATO-ს ევროპელი მოკავშირეებისა და აშშ-ის პრეზიდენტს შორის არსებულ დაძაბულ ურთიერთობებს.
ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის ხელმძღვანელი ვარაუდობს, რომ აშშ-ის მომავალმა კონგრესმა შესაძლოა, უფრო მეტი ზეწოლა მოახდინოს მოსკოვზე, ხოლო უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი იმედოვნებს, რომ აშშ-ში ძალთა ბალანსის ცვლილება კიევისთვის მხარდაჭერის გაზრდას გამოიწვევს.
გერმანიის კანცლერობის კანდიდატი ფრიდრიხ მერცი მიიჩნევს, რომ ამას დიდი მნიშვნელობა არ ექნება, რადგან დონალდ ტრამპს საგარეო პოლიტიკის სფეროში ფართო უფლებამოსილებები გააჩნია და ის, ისედაც, ძირითადად აღმასრულებელი ბრძანებებით მართავს.
დრო, როდესაც იტალიის მემარჯვენე მთავრობას ტრამპთან კარგი ურთიერთობა ჰქონდა, წარსულს ჩაბარდა; საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანტონიო ტაჯანიმ ხაზგასმით აღნიშნა: „ჩვენ არასდროს ვყოფილვართ ტრამპისტები.“
ევროპელ ლიდერთა შორის, შესაძლოა, ყველაზე კმაყოფილი ესპანეთის პრემიერ-მინისტრი პედრო სანჩესი იყოს. ის მიიჩნევს, რომ ესპანეთის მემარჯვენე პარტიები თვის ბოლოს დაგეგმილ არჩევნებში დამარცხდებიან ისევე, როგორც აშშ-ში დამარცხდნენ „რესპუბლიკელები.“
მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპმა საკუთარ თავს „მისტერ ვეტო“ უწოდა, მან გამოთქვა სურვილი, რომ დემოკრატებთან ივაჭროს. თეორიულად, მას შეუძლია ვეტოს დადება ნებისმიერ კანონპროექტზე ან ერთობლივ რეზოლუციაზე, რომელსაც კონგრესი გაუგზავნის. თუმცა კონგრესს წარმომადგენელთა პალატისა და სენატის ორი მესამედის საფუძველზე ვეტოს გადალახვა შეუძლია. მხოლოდ დემოკრატებს ამისთვის საკმარისი ძალა არ ექნებათ, ამისთვის საჭიროა, რესპუბლიკელებმა „პოლიტიკური ბარიერი გადალახონ“ და თავიანთ პოლიტიკურ ოპონენტებს მხარი დაუჭირონ.
