ეკონომიკა
საქართველო და ყაზახეთი საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვების ნებართვების ელექტრონულ გაცვლას იწყებენ
ყაზახეთი და საქართველო 2026 წლის 22 ივლისიდან საერთაშორისო საავტომობილო გადაზიდვებისთვის ნებართვების ელექტრონულ გაცვლას საპილოტე რეჟიმში დაიწყებენ. შესაბამისი შეთანხმება ასტანაში, ყაზახეთ-საქართველოს საერთაშორისო საავტომობილო ტრანსპორტის საკითხებზე ერთობლივი კომისიის შეხვედრის ფარგლებში გაფორმდა. იუწყება qazinform-ი ყაზახეთის ტრანსპორტის სამინისტროზე დაყრდნობით. ქვეყნები შეთანხმდნენ, რომ საერთაშორისო საავტომობილო გადაზიდვების ნებართვებს საპილოტე რეჟიმში e-Permit-ის ციფრული სისტემის მეშვეობით გასცემენ და გაცვლიან. მხარეებმა ასევე დაადასტურეს, რომ ელექტრონული დოკუმენტბრუნვის სრულად ამოქმედების შემდეგ ნებართვების შეუზღუდავი კვოტა დაწესდება. გადამზიდავების საჭიროებების დასაკმაყოფილებლად, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ 2026 წლისთვის დამატებით 6 000 სანებართვო დოკუმენტს გაცვლიან. ასევე დამტკიცდა 2027 წლისთვის 20 500 ნებართვის წინასწარი კვოტა, რაც წინა პერიოდთან შედარებით 6 000-ით მეტია. ორივე მხარემ გამოთქვა მზადყოფნა, კიდევ უფრო გააფართოოს თანამშრომლობა სატრანსპორტო სფეროში და ხაზი გაუსვა ორ ქვეყანას შორის საავტომობილო გადაზიდვების შემდგომი განვითარების მნიშვნელობას.
ჩრდილოეთ მაკედონია „ვერტიკალურ გაზის დერეფანს“ შეუერთდება
ჩრდილოეთ მაკედონია „ვერტიკალური გაზის დერეფანში“ გაწევრიანებას ოფიციალურად სექტემბრიდან გეგმავს, რაც ენერგეტიკული უსაფრთხოებისა და რეგიონული კავშირის გაძლიერებისკენ გადადგმული ახალი სტრატეგიული ნაბიჯი იქნება. ამის შესახებ ქვეყნის ენერგეტიკის, სამთო და მინერალური რესურსების სამინისტრომ Report-ის ბალკანეთის ბიუროს განუცხადა. გადაწყვეტილება ათენში, გაზის გადამცემი სისტემის ოპერატორების შეხვედრაზე დადასტურდა, სადაც ჩრდილოეთ მაკედონიის ოპერატორ NOMAGAS-ს ამ რეგიონული თანამშრომლობის ჩარჩოში გაწევრიანება დამტკიცდა. ინიციატივის მონაწილეების — საბერძნეთის, ბულგარეთის, რუმინეთის, მოლდოვის, უკრაინის, სლოვაკეთისა და უნგრეთის გარდა, ჩრდილოეთ მაკედონია და სერბეთი ამჟამად გაწევრიანების პროცესში არიან. მინისტრის შეფასებით, ეს ნაბიჯი წარმოადგენს ევროპის ენერგეტიკულ ქსელში ინტეგრაციის გადამწყვეტ ეტაპს, რაც უზრუნველყოფს საიმედო, დივერსიფიცირებულ და კონკურენტუნარიან მომარაგებას. ამასთან, აღინიშნა, რომ ვერტიკალურ დერეფანში გაწევრიანება არ ნიშნავს ახალი მილსადენის მშენებლობას. პირიქით, ის გულისხმობს ეროვნული მილსადენების, ინტერკონექტორების და ტერმინალების ინტეგრირებას კოორდინირებულ ევროპულ ქსელში. ამ სისტემის მეშვეობით, ბუნებრივი აირის ტრანსპორტირება შესაძლებელია მთელ ევროპაში სამხრეთიდან ჩრდილოეთისკენ მრავალი მარშრუტით. სამხრეთის გაზის დერეფნის მეშვეობით მიწოდებული აზერბაიჯანული გაზი უკვე აღწევს ევროპაში და ვერტიკალური დერეფნის განვითარება დამატებით შესაძლებლობებს შექმნის ამ რესურსების უფრო ფართო გეოგრაფიულ არეალში გაფართოებისთვის. „ვერტიკალური გაზის დერეფანი“ რეგიონული ენერგეტიკული ინიციატივაა, რომლის მიზანიც ევროპაში ბუნებრივი აირის სამხრეთიდან ჩრდილოეთის მიმართულებით ტრანსპორტირებაა. ცნობისათვის, სამხრეთის გაზის დერეფანმა აზერბაიჯანული გაზის ევროპაში ტრანსპორტირება 2020 წლის 31 დეკემბერს დაიწყო. ის კასპიის ზღვის რეგიონიდან ევროპის ქვეყნებში გაზის ტრანსპორტირებას საქართველოსა და თურქეთის გავლით ახორციელებს. პროექტის ღირებულებამ პროგნოზირებულ $45 მილიარდთან შედარებით, $33 მილიარდი შეადგინა. ვერტიკალურ დერეფანს ეს ბუნებრივი აირი ევროპის უფრო ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ქვეყნებში გადააქვს.
რა შეთანხმებები გააფორმეს თურქმენეთმა და საქართველომ სატრანსპორტო სფეროში
თურქმენეთმა და საქართველომ ხელი მოაწერეს რამდენიმე დოკუმენტს, რომლებიც ტრანსპორტისა და საზღვაო სექტორში თანამშრომლობის გაფართოებას ითვალისწინებს. შეთანხმებები ასევე მოიცავს სარკინიგზო დაკავშირებადობის გაძლიერებასა და ტრანსპორტის უსაფრთხოების გაუმჯობესებას. ამის შესახებ თურქმენეთის მთავრობის პრესსამსახურმა განაცხადა. კერძოდ, თურქმენეთ-საქართველოს თანამშრომლობის სამართლებრივი ჩარჩო შეივსო რამდენიმე ორმხრივი დოკუმენტით, რომლებიც მოიცავს სხვადასხვა სფეროს. „თურქმენეთის სარკინიგზო ტრანსპორტის სამინისტროსა და სს „საქართველოს რკინიგზას“ შორის ხელი მოეწერა ურთიერთგაგების მემორანდუმს რკინიგზის სექტორში თანამშრომლობის შემდგომი გაძლიერების შესახებ,“ - ნათქვამია მთავრობის განცხადებაში. მხარეებმა ასევე ხელი მოაწერეს დოკუმენტებს თურქმენეთის საზღვაო და მდინარის ტრანსპორტის სახელმწიფო სამსახურსა და საქართველოს ორგანიზაციებს შორის, რომლებიც ორიენტირებულია საზღვაო ტრანსპორტის უსაფრთხოებაზე, სპეციალისტების მომზადებასა და საზღვაო განათლებაში თანამშრომლობაზე. შეთანხმებები ხელს შეუწყობს თურქმენეთსა და საქართველოს შორის სატრანსპორტო კავშირების განვითარებას და მხარს დაუჭერს რეგიონული ლოგისტიკური თანამშრომლობის გაფართოებას. თურქმენეთი და საქართველო მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ცენტრალურ აზიასა და ევროპას შორის კავშირის გაძლიერებაში, მათ შორის კასპიის ზღვის რეგიონის შავ ზღვასთან და ევროპის ბაზრებთან დამაკავშირებელი მულტიმოდალური სატრანსპორტო მარშრუტების განვითარების გზით. „სამხრეთ კავკასია ეს არის ერთ-ერთი ნაწილი კასპიის და ხსენებული რეგიონის ქვეყნებს შორის გამავალი მარშრუტის თვალსაზრისით და ამ კონტექსტში, მინდა, ხაზი გავუსვა, რომ ჩვენი ერთობლივი სატრანსპორტო და ლოგისტიკის პორტფელი ძალიან იმედის მომცემ პროექტებს მოიცავს, როგორიც არის, მაგალითად, ლაპის ლაზული, იგივე ლაზურიტის დერეფანი, რომელშიც ასევე ავღანეთი შედის, აზერბაიჯანი, თურქეთი და ასევე კასპიისა და შავი ზღვის დერეფანი, რომელიც მოიცავს თურქმენეთს, აზერბაიჯანს, საქართველოს და ასევე რუმინეთსაც. ჩვენი ქვეყნები მონაწილეობენ „ტრასეკა“ სატრანსპორტო დერეფანში და ჩვენ შევთანხმდით, რომ განვაგრძოთ მუშაობა ამ პროექტების ფარგლებში, როგორც ორმხრივ დონეზე, ასევე ჩვენ ვითანამშრომლებთ სხვა მონაწილე მხარეებთან. სერიოზული მოლაპარაკებები უკვე მიმდინარეობს, რომელიც ეხება საპორტო ინფრასტრუქტურის გამოყენებას, კასპიისა და შავი ზღვის პორტებზეა სუბარი ორმხრივი სარგებლის მისაღებად. ჩვენ გვინდა, რომ პარტნიორობა დამყარდეს ენერგეტიკის, სატელეკომუნიკაციო, ინდუსტრიის, წარმოების, ტექსტილის, სამშენებლო და კიდევ ბევრ სხვა სფეროში,“ – განაცხადა სერდარ ბერდიმუჰამედოვმა. სერდარ ბერდიმუჰამედოვმა ერთობლივ ბრიფინგზე განაცხადა, რომ „საქართველო არის თურქმენეთის მთავარი ეკონომიკური პარტნიორი. „შუა აზია საქართველოსთვის განსაკუთრებით საინტერესო რეგიონია. ამ კონტექსტში ჩვენ თურქმენეთს განვიხილავთ, როგორც საიმედო პარტნიორსა და ჩვენს მეგობარ სახელმწიფოს. ჩვენს ქვეყნებს შორის ჩამოყალიბებული ურთიერთობები ეფუძნება მრავალწლიან მეგობრობას და ურთიერთპატივისცემას, რაც შემდგომი თანამშრომლობისთვის ძალიან მყარ საფუძველს ქმნის“, – განაცხადა თავის მხრივ, ირაკლი კობახიძემ. როგორც ცნობილია, პრეზიდენტი სერდარ ბერდიმუჰამედოვი საქართველოში ვიზიტით იმყოფებოდა, რომლის ფარგლებშიც ის ქართველ კოლეგას მიხეილ ყაველაშვილს და პრემიერ-მინისტრ ირაკლი კობახიძეს შეხვდა. ცნობისთვის, ქვეყნებმა ხელი ასევე მოაწერეს დოკუმენტებს, რომლებიც მოიცავდა თანამშრომლობას საგარეო პოლიტიკის, ჯანდაცვის, განათლების, კულტურის, ფინანსური კონტროლის, სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზაციის სფეროებში.
ჩინური კომპანია ყაზახეთში ააშენებს მრავალფუნქციურ პორტს, რომლის წლიური გამტარუნარიანობა 15 მილიონი ტონა იქნება — მედია
ყაზახეთის პრეზიდენტი ყასიმ-ჟომართ თოყაევი „Guoyou Materials Industry Group-ის“დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარეს იუ ბოიანს შეხვდა. ინფორმაციას ყაზახური მედია ავრცელებს. თოყაევის თქმით, ყაზახეთის ამბიციაა, რომ გახდეს სრულფასოვანი ევრაზიული სატრანსპორტო ცენტრი. ამ კონტექსტში ყაზახეთის პრეზიდენტი მიესალმა ყაზახეთში მულტიმოდალური პორტის ცენტრის შექმნის ინიციატივას. ჩინური კომპანია პროექტის — „კურიკის მრავალფუნქციური პორტის მშენებლობა მანგისტაუს რეგიონში“ განხორციელებას. პროექტის პირველ წელს კომპანია მიზნად ისახავს პორტის გამტარუნარიანობის 15 მილიონ ტონამდე გაზრდას. კასიმ-ჟომართ თოყაევმა გამოთქვა რწმენა, რომ ასეთი მასშტაბური პროექტი ინტეგრირებული საზღვაო და სარკინიგზო ლოგისტიკის განვითარებას, რეგიონის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის შესაძლებლობების გაზრდას და ყაზახეთის ექსპორტისა და ტრანზიტის პოტენციალის გაფართოებას შესაძლებელს გახდის. თავის მხრივ, იუ ბოიანმა ყაზახეთის პრეზიდენტს პროექტის დეტალები გააცნო და კასპიის ზღვაზე გადაზიდვების მომავლის შესახებ საკუთარი ხედვა გაუზიარა. მოლაპარაკებების დროს ასევე აღინიშნა, რომ პორტის ჰაბის შექმნა უზრუნველყოფს გრძელვადიან სოციალურ-ეკონომიკურ სარგებელს, მათ შორის დასაქმების შესაძლებლობებს, სამუშაო ძალის განვითარებას და ყაზახური საქონლისა და მომსახურების გამოყენებას. მანამდე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ყაზახეთის პრეზიდენტი თოყაევი სი ძინპინის მოწვევით სამუშაო ვიზიტით შანხაიში ჩავიდა. ხუთშაბათს, სახელმწიფოს მეთაური ჩინეთის მაღალტექნოლოგიური კომპანიების ხელმძღვანელებს შეხვდა. პრეზიდენტ თოყაევის შანხაიში სამუშაო ვიზიტის დროს, ყაზახეთმა და ჩინელმა პარტნიორებმა 70-ზე მეტ კომერციულ ხელშეკრულებას მოაწერეს ხელი, რომელთა ღირებულება 15 მილიარდ აშშ დოლარს აჭარბებს.
რუსეთი თურქეთიდან კურკოვანი ხილის იმპორტზე შეზღუდვებს აწესებს
რუსეთის სოფლის მეურნეობის ზედამხედველმა ორგანომ „როსელხოზნადზორმა“ განაცხადა, რომ რუსეთი თურქეთიდან კურკოვანი ხილის იმპორტზე დროებით შეზღუდვებს აწესებს. სააგენტოს პრესსამსახურის ცნობით, აკრძალვა ხუთი თურქული საწარმოს პროდუქტებზე — გარგარზე, მჟავე და ტკბილ ალუბალზე, ატამსა და ვაშლატამაზე გავრცელდება. „გადაწყვეტილება კურკოვანი ხილის პროდუქტებში ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის წევრი ქვეყნებისთვის საკარანტინო ობიექტების სისტემატური აღმოჩენის გამო იქნა მიღებული,“ - განაცხადა „როსელხოზნადზორმა“. სააგენტომ არ დააკონკრეტა, თუ კონკრეტულად რომელი ორგანიზმებია ნაპოვნი თურქულ ხილში. „როსელხოზნადზორმა“ გადაწყვეტილება თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრ ჰაკან ფიდანსა და მის უკრაინელ კოლეგას ანდრეი სიბიჰას შორის კიევში გამართული შეხვედრიდან რამდენიმე საათის შემდეგ გამოაცხადა. მოლაპარაკებების შემდეგ ფიდანმა განაცხადა, რომ თურქეთი მზად იყო, კიევის უსაფრთხოების გარანტიებს შეუერთდეს და ამ გარანტიების საზღვაო კომპონენტს NATO-ელ მოკავშირეებთან ერთად უხელმძღვანელოს. ამჟამად თურქეთი არ შედის რუსეთში კურკოვანი ხილის უმსხვილეს მიმწოდებლებს შორის. გასულ წელს მთავარი ექსპორტიორები იყვნენ უზბეკეთი (180,000 ტონა), აზერბაიჯანი (111,000 ტონა) და სომხეთი (64,000 ტონა). თუმცა, თურქეთი რუსეთის ციტრუსოვანი ხილის მთავარი მიმწოდებელია (599,000 ტონა) და ასევე მეორე ადგილზეა საზამთროსა და ნესვის მიწოდებით (16,000 ტონა) უზბეკეთის (335,000 ტონა) შემდეგ.
აშშ შუა დერეფანში ვაჭრობის გაძლიერების შესახებ აცხადებს
აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების საფინანსო კორპორაციამ (DFC) PACE ჯგუფთან 25 მილიონი დოლარის ოდენობის ახალ სასესხო ხელშეკრულებას მოაწერა ხელი, რომელიც ფოთის ახალ საზღვაო პორტში მეორე ნავმისადგომის მშენებლობის დასრულებას ისახავს მიზნად. „ეს არის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ეტაპი შეერთებულ შტატებსა და საქართველოს გრძელვადიანი პარტნიორობის ისტორიაში, რომელიც უკვე სამ ათწლეულზე მეტს ითვლის. წლების განმავლობაში, ქართველები და ამერიკელები მხარდამხარ ვმუშაობთ უკეთესი მომავლისა და ორივე ქვეყნის კეთილდღეობისთვის. ამ თანამშრომლობამ, მაგალითად, საგრძნობლად გააძლიერა საქართველოს შესაძლებლობა, დაიცვას საკუთარი საზღვრები, სასაზღვრო გამტარი პუნქტებისა და პორტების გაუმჯობესების კუთხით. ასევე, სამშვიდობო შეთანხმებას სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მოაქვს ძალიან მნიშვნელოვანი რამ რეგიონისთვის. ისეთ ინიციატივებს, როგორიც არის საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობის ტრამპის მარშრუტი, შეუძლია, კიდევ უფრო განამტკიცოს რეგიონული კავშირები. ინფრასტრუქტურული ხარვეზების აღმოფხვრით, საქონლისა და მომსახურების ეფექტური გადაადგილების ხელშეწყობით ჩვენ შეგვიძლია, გავაძლიეროთ დერეფნის ქვეყნების ეკონომიკა და ამავდროულად, განვამტკიცოთ რეგიონული სტაბილურობა. ჩვენ ასევე აქტიურად ვუჭერთ მხარს კერძო სექტორის მიერ წარმართულ ინიციატივებს, რომლებიც შუა დერეფნის განვითარებისთვის გრძელვადიან და მდგრად გადაწყვეტილებებს ქმნიან. მაგალითად, გასულ წელს, ჩვენ ვმასპინძლობდით ამერიკული კომპანიების სავაჭრო მისიას, რომელიც შუა დერეფნის კონტექსტში, ენერგეტიკის, კრიტიკული ინფრასტრუქტურის, ციფრული ვაჭრობის, ახალი ტექნოლოგიების, ტრანსპორტისა და ლოჯისტიკის შესაძლებლობების განხილვას ისახავდა მიზნად. ამერიკის მთავრობამ ასეთი ინიციატივების მხარდასაჭერად საკუთარი ფინანსური რესურსები მიმართა. დღეს ჩვენ აღვნიშნავთ ამერიკის განვითარების საფინანსო კორპორაციის (DFC) მეშვეობით შუა დერეფანში განხორციელებული ამერიკული ინიციატივების დიდ გავლენას. ბოლო სამი ათწლეულის განმავლობაში, განვითარების კორპორაციამ საქართველოში კერძო სექტორში 800 მილიონი დოლარის ინვესტიცია განახორციელა, მათ შორის ფოთშიც, სადაც ჩვენ თვალნათლივ ვხედავთ DFC-ის მიერ დაფინანსებული $50-მილიონიანი პროექტის შედეგებს ფოთის ახალი საზღვაო ნავსადგურის განვითარებაში. დღეს მოხარული ვართ, აღვნიშნოთ ამ კორპორაციის მიერ დამატებით 25 მილიონი დოლარის ინვესტიციის გამოყოფა, რაც შუა დერეფნის ლოჯისტიკური ინფრასტრუქტურის გაფართოებაზე მუშაობის გაგრძელებას მოემსახურება," - აცხადებს ამერიკის შეერთებული შტატების ელჩის მოვალეობის შემსრულებელი ალან პერსელი. ცნობისთვის, DFC, აშშ-ის მთავრობის განვითარების საფინანსო ინსტიტუტი ინვესტიციებს ახორციელებს პროექტებში, რომლებიც მიზნად ისახავს პარტნიორ ქვეყნებში მდგრადი ეკონომიკური ზრდის მხარდაჭერას და ამავდროულად, სტრატეგიული ეკონომიკური ინტერესების წინ წაწევას.
ალექსი ნიკოლაიშვილი: აზერბაიჯანი და საქართველო რეგიონული ლოგისტიკური რუკის უმნიშვნელოვანესი დამაკავშირებელი რგოლები და სტრატეგიული პარტნიორები არიან
ცნობილი და გავლენიანი აზერბაიჯანული მედია გამოცემა „Report.az“ ვრცელ მასალას უძღვნის კომპანია „Zet Trans Group“-ის მიერ განხორციელებულ მნიშვნელოვან საინვესტიციო პროექტს, რომლის შედეგადაც, საქართველოსა და აზერბაიჯანის სარკინიგზო ლოგისტიკური შესაძლებლობები კიდევ უფრო გაძლიერდა. სტატიის ავტორი, ცნობილი აზერბაიჯანელი ჟურნალისტი Syanan Agamalyzadeh აღნიშნავს, რომ აღნიშნული ინვესტიცია ლოგისტიკისა და შუა კორიდორის განვითარების მიმართულებით ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაბიჯია. მასალაში ხაზგასმულია საქართველოსა და აზერბაიჯანის სტრატეგიული მნიშვნელობა რეგიონულ სარკინიგზო ლოგისტიკაში და მათი როლი საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტების განვითარებაში. დღეს, როდესაც შუა დერეფნის (Middle Corridor) მნიშვნელობა უპრეცედენტოდ იზრდება, აზერბაიჯანი და საქართველო ამ სტრატეგიული ლოგისტიკური მარშრუტის ერთ-ერთ მთავარ რგოლად ჩამოყალიბდნენ, ამ მოცემულობაში განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს ორმხრივი თანამშრომლობა და პარტნიორობა. კასპიის და შავი ზღვის ფაქტორების გათვალისწინებით, აზერბაიჯანი და საქართველო რეგიონულ ლოგისტიკურ რუკაზე უმნიშვნელოვანესი დამაკავშირებელი რგოლია და სტრატეგიული პარტნიორებია. ამ პროცესში განსაკუთრებული როლი ეკისრება კერძო სექტორსა და იმ კომპანიების თანამშრომლობას, რომლებიც მრავალწლიანი გამოცდილებით, მაღალი რეპუტაციითა და საერთაშორისო სანდოობით გამოირჩევიან. სწორედ ასეთია Wondernet Group-ისა და Zetrans-ის მრავალწლიანი პარტნიორობა აზერბაიჯანულ კომპანიებთან. ცენტრალური აზიის ბაზარზე დიდი გამოცდილების მქონე ბიზნესჯგუფი წლების განმავლობაში აქტიურად თანამშრომლობს აზერბაიჯანელ პარტნიორებთან. Wondernet Group-ის მფლობელობაში არსებული ბათუმის მულტიმოდალური ტერმინალის მეშვეობით, აზერბაიჯანიდან და ცენტრალური აზიიდან წამოსული ტვირთები მსოფლიოს სხვადასხვა მიმართულებით გადაიზიდება. როგორც Zetrans-ის დამფუძნებელი ალექსი ნიკოლაიშვილი Report.az-თან საუბარში აღნიშნავს, კომპანიამ ახლახან შეიძინა 100 ერთეული უახლესი თაობის სპეციალიზებული სარკინიგზო ვაგონი, რაც რეგიონის მასშტაბით წარმატებული ინვესტიციაა. ასეთი მოცულობისა და თანამედროვე ტექნოლოგიებით აღჭურვილი სავაგონე პარკის დამატება რეგიონში ლოგისტიკური კუთხით მისასალმებელია. მისივე თქმით, ახალი ინფრასტრუქტურა მნიშვნელოვნად ამცირებს გადაზიდვის დროს, ზრდის ლოგისტიკური ჯაჭვის ეფექტიანობას და უზრუნველყოფს ტვირთის, მათ შორის კარბამიდის, უსაფრთხო, ტექნიკურად გამართულ და ხარისხის შენარჩუნებით მიწოდებას საბოლოო მომხმარებლამდე. „დარწმუნებული ვართ, რომ ეს ინვესტიცია კიდევ უფრო გააღრმავებს პარტნიორობას და გაზრდის ტვირთნაკადებს რეგიონის ქვეყნებთან. განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს თანამშრომლობას თურქმენეთის თურქმენბაშის, ყაზახეთის აქტაუსა და აზერბაიჯანის ალიატის პორტებთან, რომლებიც შუა დერეფნის საკვანძო ლოგისტიკურ კვანძებს წარმოადგენენ. ამასთანავე, ვხედავთ თანამშრომლობის მნიშვნელოვან პერსპექტივებს სხვა მსხვილ რეგიონულ ლოგისტიკურ პროექტებშიც. მრავალწლიანი გამოცდილება, საერთაშორისო პარტნიორული ქსელი და მაღალი სანდოობა გვაძლევს საფუძველს, ვიყოთ ისეთი სტრატეგიული პროექტის საიმედო პარტნიორებიც, როგორიცაა ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის პროექტი. ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტი შუა დერეფნის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ინფრასტრუქტურულ რგოლად ჩამოყალიბდება. მისი ამოქმედება მნიშვნელოვნად გაზრდის საქართველოს, აზერბაიჯანისა და ცენტრალური აზიის ქვეყნების სატრანზიტო შესაძლებლობებს, გააძლიერებს ტვირთნაკადებს შავი ზღვის მიმართულებით და შექმნის ახალ შესაძლებლობებს რეგიონული და საერთაშორისო ლოგისტიკური თანამშრომლობისთვის. ჩვენ სრული მზადყოფნა გვაქვს და ახლადშეძენილი თანამედროვე სავაგონე პარკიც ამის ნათელი დასტურია, რომ ჩვენი კომპანია თავისი მრავალწლიანი გამოცდილებით, პროფესიული გუნდით, თანამედროვე ინფრასტრუქტურითა და საერთაშორისო პარტნიორული ქსელით მზადაა, თავის წვლილი შეიტანოს ანაკლიის პორტის განვითარებაში, მათ შორის ჩვენს აზერბაიჯანელ პარტნიორებთან და სხვა როგორც ცენტრალური აზიის ისე დასავლელ პარტნიორებთან ერთად. დარწმუნებული ვართ, რომ საქართველოს, აზერბაიჯანისა და ცენტრალური აზიის ქვეყნების მჭიდრო თანამშრომლობა, კერძო სექტორის აქტიური ჩართულობით, შუა დერეფანს კიდევ უფრო კონკურენტუნარიანს გახდის და რეგიონს გლობალურ ლოგისტიკურ რუკაზე კიდევ უფრო მნიშვნელოვან ადგილს დაუმკვიდრებს. დასავლელ და რეგიონულ პარტნიორებთან დაგროვილი მაღალი რეპუტაცია, ნდობა და წარმატებული თანამშრომლობის გამოცდილება გვაძლევს ყველა წინაპირობას, ვიყოთ ნებისმიერი ქვეყნის და რეგიონისთვის მნიშვნელოვანი პროექტის საიმედო პარტნიორი როგორც რეგიონულ, ისე საერთაშორისო დონეზე,“ — აცხადებს ალექსი ნიკოლაიშვილი. Алексей Николаишвили: Азербайджан и Грузия - важнейшие звенья на логистической карте региона
ალექსანდრე ნიკოლაიშვილი: ჩვენი გამოცდილებით, საერთაშორისო პარტნიორული ქსელით და რეალური მატერიალურ-ტექნიკური რესურსით შევძლებთ, მნიშვნელოვანი წვლილი შევიტანოთ ანაკლიის პორტის განვითარებაში
თიბისისა და “ზეტ ტრანს ჯგუფის” პარტნიორობით, საქართველოს სარკინიგზო ინფრასტრუქტურას 100 ახალი სატვირთო ვაგონი შეემატა. ეს ყველაზე მსხვილი კერძო ინვესტიციაა, რომელიც ამ სექტორში განხორციელდა. პროექტის ჯამურმა საინვესტიციო მოცულობამ 7 მილიონამდე დოლარი შეადგინა, რაც სრულად თიბისის დაფინანსებულია. ახალი ვაგონები უკვე მოძრაობს აზერბაიჯანი-საქართველოს მიმართულებით და კარბამიდის ტრანსპორტირებას ახორციელებს. ვაგონები ექსპლუატაციაში აპრილიდან შევიდა და თვეში საშუალოდ სამ-ოთხ ბრუნს ასრულებს. ამ პერიოდში ბათუმის პორტის მიმართულებით დაახლოებით 40 000 ტონა ტვირთი უკვე გადაზიდულია. ვაგონების დამატება მნიშვნელოვნად ზრდის ქვეყანაში სარკინიგზო გადაზიდვების შესაძლებლობებს — პროექტი ხელს უწყობს რეგიონში არსებული სპეციალიზებული სატვირთო ვაგონების დეფიციტის შემცირებასა და ზრდის ტვირთების გამტარუნარიანობას. ასევე აძლიერებს, საქართველოს, როგორც შუა დერეფნის მნიშვნელოვანი სატრანზიტო ქვეყნის როლს. „უკვე 10 წელზე მეტია, “ზეტ ტრანს გრუპთან” ვპარტნიორობთ და არაერთი მნიშვნელოვანი პროექტი განვახორციელეთ წარმოებისა და სერვისების მიმართულებით. ეს ინვესტიცია კიდევ ერთი მაგალითია, თუ როგორ შეუძლია ბიზნესისა და ბანკის პარტნიორობას შექმნას ღირებულება როგორც კომპანიისთვის, ისე ქვეყნის ეკონომიკისთვის. ახალი ვაგონები აძლიერებს შუა დერეფნის გამტარუნარიანობას და ხელს უწყობს ლოგისტიკური სექტორის განვითარებას. ლოგისტიკა კი ქვეყნის ეკონომიკის მნიშვნელოვანი მიმართულებაა. მისი წილი მშპ-ში 6%-ია. სექტორის ზომიდან და სტრატეგიული დანიშნულებიდან გამომდინარე, ტრანსპორტი და დასაწყობება თიბისისთვისაც პრიორიტეტული მიმართულებაა. ამიტომ აქტიურად ვაფინანსებთ ინფრასტრუქტურულ პროექტებს, ბიზნესის გაფართოებასა და თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვას. ამის შედეგია, რომ ბოლო სამ წელში თიბისის ლოგისტიკის სექტორის საკრედიტო პორტფელი 74%-ით გაიზარდა და 436 მილიონ ლარს შეადგენს,“ — დავით კონცელიძე, თიბისის კორპორატიული საბანკო ბიზნესის მართვის მიმართულების ვიცე-პრეზიდენტი. „კომპანიის მიერ განხორციელებულმა ინვესტიციამ დადებითი შედეგი უკვე გამოიღო ტვირთბრუნვის ზრდისა და ლოგისტიკური პროცესების ეფექტიანობის მიმართულებით. ჩვენთვის მთავარი პრინციპებია დროის ოპტიმიზაცია, ტვირთის გადაზიდვა უსაფრთხოდ და ხარისხის სრული დაცვით. ახალმა, თანამედროვე სავაგონე პარკმა ამ მიმართულებით ჩვენი შესაძლებლობები კიდევ უფრო მაღალ დონეზე აიყვანა, რაც შუა კორიდორის კონკურენტუნარიანობისთვის ფუნდამენტურად მნიშვნელოვანია. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის პროექტი უკვე აქტიურ ფაზაში გადავიდა, ჩვენ კი ამ მასშტაბურ პროექტს სრულ მზადყოფნაში ვხვდებით - განახლებული, თანამედროვე სავაგონე პარკით, რომლის გაფართოებაც, საჭიროების შემთხვევაში, კვლავაც შეგვიძლია. ეს გვაძლევს ჯანსაღ ამბიციას, რომ ჩვენი მრავალწლიანი გამოცდილებით, საერთაშორისო პარტნიორული ქსელითა და რეალური მატერიალურ-ტექნიკური რესურსით შევძლებთ მნიშვნელოვანი წვლილის შეტანას ანაკლიის პორტის განვითარებაში. დარწმუნებული ვართ, რომ ჩვენი ჩართულობა ხელს შეუწყობს შუა კორიდორისა და მთლიანად საქართველოს სატრანზიტო პოტენციალის კიდევ უფრო გაძლიერებას,” — ალექსი ნიკოლაიშვილი, Ztrans Group-ის დამფუძნებელი. "გვინდა, მომზადებულები დავხვდეთ ანაკლიის პორტის პროექტს“ — Zet Trans Group-მა 100 ახალი ვაგონი შეიძინა
ვინ არის ინვესტორი, რომელიც TRIPP-ის განვითარების ამერიკულ ფონდს უხელმძღვანელებს
ბრიტანული Guardian-ის ცნობით, რუსეთში დაბადებული და კერძო კაპიტალის ინვესტორი კონსტანტინ სოკოლოვი, რომელიც ამჟამად ჩიკაგოში საქმიანობს, სახელმწიფო დეპარტამენტის ახალი სამეწარმეო ფონდის [„Tripp+“-ის] თავმჯდომარე იქნება, რომელიც ცენტრალური აზიის სავაჭრო დერეფნის განვითარებისთვის გამოყოფილ 200 მილიონ დოლარზე მეტ სახსრებს გაუწევს ზედამხედველობას. ეს დაფინანსება მოიცავს ინვესტიციებს სატრანსპორტო, ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურასა და კრიტიკული მინერალების სექტორს. გამოცემა წერს, რომ სახელმწიფო დეპარტამენტმა სოკოლოვის დანიშვნის შესახებ ინფორმაცია დაადასტურა. სამეწარმეო ფონდის სახელწოება „Tripp+“, რომლის დამფუძნებელი და პრეზიდენტი სოკოლოვია, პროექტისგან — „ტრამპის მარშრუტი საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის“ (TRIPP) წარმოიშვა. სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენლის განცხადებით, 201 მილიონი დოლარის მოცულობის ფონდს უფლება აქვს, გასცეს სესხები, გრანტები, განახორციელოს კაპიტალის ინვესტიციები, რომლებიც სამხრეთ კავკასიასა და ცენტრალურ აზიაში კერძო სექტორის სტრატეგიულ განვითარებას შეუწყობს ხელს. პროგრამა მოიცავს სომხეთს, აზერბაიჯანს, საქართველოს, ყაზახეთს, ყირგიზეთს, ტაჯიკეთს, თურქმენეთსა და უზბეკეთს. ცნობისთვის, სოკოლოვი 36 დონორიდან ერთ-ერთია, რომლებმაც, დონალდ ტრამპის განცხადებით, თეთრი სახლის „წვეულებათა დარბაზის“ პროექტს 350 მლნ დოლარზე მეტი შესწირეს. ამ დონორებს შორის 21 კორპორაცია, 15 ფიზიკური პირი და ოჯახური ფონდებია. მისი შემოწირულობის ოდენობა საჯაროდ ცნობილი არ არის. მანამდე მას სახელმწიფო სამსახურში არასდროს უმუშავია. საარჩევნო კამპანიების დაფინანსების მონაცემების მიხედვით, ტრამპის მეორე ვადის განმავლობაში სოკოლოვმა რესპუბლიკური პარტიის კამპანიებსა და პოლიტიკურ ჯგუფებს 12 მილიონ დოლარზე მეტი შესწირა. მანამდე, სოკოლოვი ბარაკ ობამას მოკრძალებული დონორი იყო. მას 2008 წლის საპრეზიდენტო კამპანიისთვის 3 600 დოლარი ჰქონდა შეწირული. სოკოლოვი სომხეთის უმსხვილესი სატელეკომუნიკაციო კომპანიის — Viva Armenia-ს მსხვილი აქციონერია. ასევე, ის ხელმძღვანელ თანამდებობებს იკავებს Northern Pillar Energy Consortium-ში, რომელიც ევროპასა და აფრიკას სუფთა ენერგიისა და ოპტიკურ-ბოჭკოვანი წყალქვეშა კაბელის პროექტს ახორციელებს. სოკოლოვი Pelagos Data Centres-ის თავმჯდომარის პოზიციასაც იკავებს. ის ჩიკაგოს საინვესტიციო კომპანია IJS Investments-ის დამფუძნებელია, რომელიც მომავლის ენერგეტიკასა და ტელეკომუნიკაციებზე სპეციალიზდება. მანვე დააფუძნა შვეიცარიული საინვესტიციო კომპანია, Gotthard Investment AG, რომელიც ფინანსურ მომსახურებაში, ენერგეტიკასა და გლობალურ უძრავ ქონებაში აქტიურად მუშაობს. DFC $2.5 მილიარდის ინვესტიციას ამტკიცებს, რაც TRIPP კომპანიის შექმნასაც მოიცავს შეგახსენებთ, TRIPP-ის განვითარების კომპანიის, აშშ-სა და სომხეთს შორის ერთობლივი საწარმოს შექმნა მიზნად ისახავს ვაჭრობის, ტრანსპორტისა და ეკონომიკური განვითარების მხარდაჭერას, ამავდროულად, საერთაშორისო, სახელმწიფოთაშორისი სატრანსპორტო კავშირების გაძლიერებას. ეს საწარმო ეფუძნება სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მიღწეულ ისტორიულ სამშვიდობო დეკლარაციას და „ტრამპის საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობის მარშრუტის“ (TRIPP) ჩარჩო შეთანხმების ხელმოწერას, რათა მხარი დაუჭიროს ძირითად ინფრასტრუქტურულ პროექტებს, მათ შორის, სარკინიგზო ხაზებს, მილსადენებს, ბოჭკოვან ოპტიკას და სხვა. TRIPP-ის განვითარების კომპანიაში ამერიკულ მხარეს 74%-იანი წილი ექნება, ხოლო სომხურ მხარეს 26%-იანი წილი ერგება. აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა ჯეი დი ვენსმა თებერვალში ერევანში ვიზიტისას ფონდი „Tripp+“ დაახასიათა როგორც „ისტორიული ტრანსფორმაციის“ ნაწილი, რომელიც ვაჭრობის, ტრანზიტისა და ენერგეტიკული ნაკადების სრულიად ახალ ერას ჩაუყრის საფუძველს. Guardian-ი წერს, რომ თეთრი სახლის შუამავლობით, 2025 წლის აგვისტოში სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სამშვიდობო შეთანხმების პარაფირების შემდეგ, ტრამპის ადმინისტრაციამ უპრეცედენტო ნაბიჯები გადადგა სომხეთთან კავშირების გასაღრმავებლად, ქვეყნის ბირთვული ენერგეტიკის სფეროს წახალისებისთვის 9 მილიარდი დოლარის გამოყოფით და სომხეთის მთავრობისთვის 11 მილიონი დოლარის ღირებულების ამერიკული სადაზვერვო უპილოტო საფრენი აპარატების მიყიდვით, რაც ქვეყნებს შორის ურთიერთობაში პირველი ასეთი პრეცედენტია.
"გვინდა, მომზადებულები დავხვდეთ ანაკლიის პორტის პროექტს“ — Zet Trans Group-მა 100 ახალი ვაგონი შეიძინა
Zet Trans Group-მა „თიბისის“ პარტნიორობით მსხვილი საინვესტიციო პროექტი განახორციელა და 100 ერთეული ახალი ვაგონი შეიძინა. პროექტის ჯამური ღირებულება 7 მილიონ დოლარს შეადგენს და ის სრულად ბანკმა დააფინანსა. როგორც კომპანიის ხელმძღვანელმა ალექსი ნიკოლაიშვილმა BMG-სთან ინტერვიუში განაცხადა, სავაგონო პარკის ოპერირება რამდენიმე თვეა, რაც დაიწყო. გადაწყვეტილების მიზეზი კი, რეგიონში არსებული ვაგონების დეფიციტი გახდა, რაც ბათუმის ტერმინალში ტვირთის მოწოდების შეფერხების რისკებს აჩენდა. „ჩვენს ქვეყანასა და რეგიონში ეს არის პრეცედენტი, როდესაც კერძო კომპანიამ შეიძინა სავაგონო პარკი, ამ მოცულობის ინვესტიცია განახორციელა და დღეს თავად ფლობს მას. ფაქტობრივად, რამდენიმე თვეა, რაც ამ პარკის ოპერირება დავიწყეთ. შევიძინეთ 100 ერთეული ხოპერ ვაგონი, რომლებსაც კარბამიდის გადასაზიდად ვიყენებთ. როგორც მოგეხსენებათ, ჩვენ ვფლობთ ტერმინალს ბათუმში და ლოგისტიკურ მომსახურებას ვუწევთ თურქმენეთიდან, აზერბაიჯანიდან და შუა აზიის სხვა ქვეყნებიდან ბათუმის მიმართულებით მომავალ ტვირთებს. როდესაც შევამჩნიეთ, რომ რეგიონში ვაგონების დეფიციტი იყო რასაც შესაძლოა, ბათუმის ტერმინალში ტვირთის მოწოდების შეფერხება გამოეწვია, გადავწყვიტეთ, საკუთარ სავაგონო პარკზე გვეზრუნა და „თიბისისთან“ დავიწყეთ თანამშრომლობა. დღეს უკვე ვფლობთ 100 ვაგონს, რომლებსაც არსებული ტვირთის ბათუმის ტერმინალში გადმოსაზიდად ვიყენებთ, რაც დღევანდელ მდგომარეობას, ვაგონების დეფიციტის კუთხით საგრძნობლად გვიმსუბუქებს. ჯამში, დაახლოებით 7 მილიონი დოლარის ინვესტიცია განხორციელდა. ამ ეტაპზე ჩვენი უმთავრესი პარტნიორი, ამ ვაგონებთან დაკავშირებით, არის აზერბაიჯანული კომპანია SOCAR, რომლის ექსკლუზიური გადამზიდავებიც ვართ. შესაბამისად, ვცდილობთ, ეს პარტნიორული ურთიერთობები უფრო გავამყაროთ და მათ სხვადასხვა სერვისს ვთავაზობთ. ამჟამად მათი ტვირთი ჩვენივე ვაგონებით მოგვაქვს, ჩვენსავე ტერმინალში ვასაწყობებთ, შემდგომ კი, უკვე მესამე ქვეყნებისკენ დანიშნულებისამებრ ვტვირთავთ. აქ რამდენიმე ძალიან მნიშვნელოვანი ფაქტორია. პირველი ის არის, რომ რეგიონში არსებული მოძველებული ტიპის ვაგონებისგან განსხვავებით, რომლებითაც აქამდე ვმუშაობდით, ეს ახალი ვაგონები დაახლოებით 10 ტონით მეტი ტვირთის გადაზიდვის საშუალებას გვაძლევს," - განაცხადა ალექსი ნიკოლაიშვილმა. Zet Trans Group სამომავლო გეგმებს ანაკლიის პორტის პროექტსა და „შუა დერეფნის“ განვითარებას უკავშირებს. ალექსი ნიკოლაიშვილის განცხადებით, მიმდინარე მსხვილი საინვესტიციო პროექტი სწორედ რეგიონში მზარდ სატრანზიტო პოტენციალს უკავშირდება. მისი განმარტებით, „შუა დერეფნის“ კორიდორში არსებულმა რეალურმა დეფიციტმა, რასაც შესაძლოა ტვირთების უწყვეტობის შეფერხება გამოეწვია, კომპანიას საკუთარი სავაგონო პარკის შექმნისკენ უბიძგა. „თიბისისთან“ ერთად პროექტზე მუშაობა 2025 წლის შემოდგომაზე დაიწყო, მიმდინარე წლის გაზაფხულზე კი ვაგონები უკვე საქართველოში შემოვიდა და აპრილიდან ოპერირებაც დაიწყო. ახალი ვაგონები აზერბაიჯანი-საქართველოს მარშრუტზე თვეში დაახლოებით 4 ბრუნს ასწრებს, რაც თვის ჭრილში 20 000-დან 30 000 ტონამდე ტვირთის გადაზიდვას უზრუნველყოფს. კომპანიაში გეგმავენ, რომ ეს მოცულობები კიდევ გაზარდონ. „როგორც ცნობილია, ანაკლიის პორტის მშენებლობის მიმართ ინტერესი და განხილვები უპრეცედენტოდ არის გაზრდილი. სახელმწიფოს მიდგომაც ნათელია, ჩვენც კარგად ვაცნობიერებთ ამას და გვსურს, ჩვენი მხრიდან მაქსიმალურად შევუწყოთ ხელი ამ პროცესებს, რადგან გვესმის, თუ რას ნიშნავს ანაკლიის პორტი სტრატეგიულად ქვეყნისთვის, სახელმწიფოსთვის და ზოგადად, ბიზნესისთვის. ამგვარი პროექტებისთვის ბიზნესის მხარდაჭერა ძალიან მნიშვნელოვანია. ჩვენი დაგროვილი გამოცდილებიდან გამომდინარე მიგვაჩნია, რომ ერთ-ერთი ასეთი ფორმა სავაგონო პარკის შექმნა, მისი გაფართოება და რაც მთავარია, მაღალხარისხიანი ვაგონებით უზრუნველყოფაა, რადგან დღეს გადამწყვეტი მნიშვნელობა სწორედ სერვისს და მის ხარისხს ენიჭება. ვფიქრობთ, რომ ამ პროცესს უკვე ვიწყებთ. გვინდა, მაქსიმალურად მომზადებულები დავხვდეთ ანაკლიის პროექტს. სწორედ „შუა დერეფნის“ პროექტმა გაგვიჩინა მოსაზრება იმის შესახებ, რომ აუცილებლად უნდა შეგვექმნა დამატებითი სავაგონო პარკი საკუთრებაში. ეს გამოწვეული იყო ბაზარზე არსებული რეალური დეფიციტით, რაც მომავალში ხელს შეუშლიდა ტვირთების უწყვეტ გადაზიდვას ჩვენი ტერმინალის მიმართულებით. ამ პროექტზე მუშაობა „თიბისისთან“ ერთად 2025 წლის შემოდგომაზე დავიწყეთ. მოვახერხეთ, რომ გაზაფხულზე ვაგონები უკვე საქართველოში მივიღეთ. ეს ვაგონები თვის ჭრილში აზერბაიჯანი-საქართველოს მარშრუტზე დაახლოებით ოთხ ბრუნს ასწრებს, რაც მოცულობებით თვეში 30 000 ტონამდე ტვირთს შეადგენს. ეს ნამდვილად კარგი შედეგია," - ამბობს Zet Trans-ის დამფუძნებელი.
უზბეკეთის ინვესტიციების, ინდუსტრიისა და ვაჭრობის მინისტრი ლაზიზ კუდრატოვი, ტრანსპორტის მინისტრი ილხომ მახკამოვი Wondernet-ს ეწვივნენ
საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის მოადგილე თამარ იოსელიანი, უზბეკეთის რესპუბლიკის ინვესტიციების, ინდუსტრიისა და ვაჭრობის მინისტრი ლაზიზ კუდრატოვი, ტრანსპორტის მინისტრი — ილხომ მახკამოვი და საქართველოს რკინიგზის გენერალური დირექტორი ლაშა აბაშიძე Wondernet-ს ეწვიენ. სტუმრებმა სასუქების ტერმინალი დაათვალიერეს და მის სამუშაო პროცესს გაეცნენ. ცნობისთვის, 2021 წლის 11 ივნისს, ბათუმში პორტის ტერიტორიაზე მინერალური სასუქების გადამზიდი მულტიმოდალური ახალი ტერმინალი გაიხსნა, რომელიც აზიიდან მიღებულ პროდუქციას როგორც ევროპის, ისე მსოფლიოს სხვადასხვა ბაზართან აკავშირებს. ბათუმის მულტიმოდალური ტერმინალის ინვესტორია ამერიკული გიგანტი Trammo, რომლის მიერ განხორციელებული პროექტიც აჭარაში პირველ მსხვილ ამერიკულ პირდაპირ ინვესტიციას წარმოადგენს. მინერალური სასუქების მულტიმოდალური ტერმინალი წარმოადგენს სტრატეგიული ლოგისტიკური კვანძია, რომელიც შუა დერეფნის (Middle Corridor) სატრანზიტო მარშრუტის განვითარებაში უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებს. ტერმინალი წელიწადში 1 500 000 ტონა მინერალურ სასუქს გადაამუშავებს. ბათუმის მინერალური სასუქების მულტიმოდალური ტერმინალი არის უმსხვილესი პროექტი, რომელიც აშშ-ის, უზბეკეთისა და საქართველოს პარტნიორობის სიმბიოზია.
საქართველოსა და არგენტინას შორის სამოქალაქო ავიაციის სფეროში მემორანდუმი გაფორმდა
საქართველოსა და არგენტინის რესპუბლიკის საავიაციო ხელისუფლებებს შორის ურთიერთგაგების მემორანდუმი გაფორმდა. ინფორმაციას სამოქალაქო ავიაციის სააგენტო ავრცელებს. დოკუმენტს სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს დირექტორმა და არგენტინის ტრანსპორტის მდივანმა მოაწერეს ხელი. მემორანდუმის თანახმად, მხარეებს უფლება ექნებათ, დანიშნონ ავიაკომპანიები რეგულარული ფრენების შესასრულებლად, რომლებიც უფლებამოსილი იქნებიან, განახორციელონ რეისები საქართველოსა და არგენტინის ნებისმიერ პუნქტს შორის, ყოველგვარი შეზღუდვის გარეშე. „მემორანდუმი ასევე ითვალისწინებს ავიაკომპანიების მიერ ზიარი კოდის (საჰაერო ხაზების ერთობლივი გამოყენების) შეთანხმების გაფორმების შესაძლებლობას როგორც ერთმანეთთან, ისე მესამე მხარის ავიაგადამყვანებთან. გრძელ დისტანციებზე ფრენების სპეციფიკიდან გამომდინარე, ზიარი კოდის აღნიშნული მოდელი მხარეთა ავიაკომპანიებს აძლევს შესაძლებლობას, პირდაპირი რეისების გარეშე, პარტნიორი (ტრანზიტული) ავიაგადამყვანების მეშვეობით შესთავაზონ მგზავრებს მოქნილი ფრენები და ერთიანი ავიაბილეთები ორ ქვეყანას შორის. საავიაციო ხელისუფლებებს შორის გაფორმებული მემორანდუმი პასუხობს სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ICAO) სტრატეგიულ მიზნებს, რომლებიც საჰაერო ტრანსპორტის გლობალურ ლიბერალიზაციას, ბაზრების გახსნასა და ქვეყნებს შორის გეოგრაფიული დაკავშირებადობის გაზრდას ითვალისწინებს. მსგავსი მემორანდუმების გაფორმება საქართველოს აძლევს შესაძლებლობას, წინასწარ შექმნას მოქნილი სამართლებრივი ბაზა შორეული რეგიონების ბაზრებზე პოზიციონირებისა და სამომავლო ეკონომიკური თუ ტურისტული კავშირების გაღრმავებისთვის,“ – ნათქვამია სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.
ყაზახეთი ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანით ნავთობის ექსპორტის გაზრდას გეგმავს
ყაზახეთი ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის (BTC) ნავთობსადენის მეშვეობით, ნავთობის ტრანსპორტირების მოცულობის გაზრდას გეგმავს. ამის შესახებ ყაზახეთის პრეზიდენტმა განაცხადა. ყასიმ ჟომართ თოყაევის თქმით, სავაჭრო და საინვესტიციო თანამშრომლობა ორმხრივი ურთიერთობების საფუძვლად რჩება. გლობალური არასტაბილურობის მიუხედავად, ორ ქვეყანას შორის სავაჭრო ბრუნვას შემდგომი ზრდის პოტენციალი აქვს. თოყაევმა აღნიშნა, რომ ყაზახეთმა საქართველოს ეკონომიკაში ნახევარ მილიარდ დოლარზე მეტი ინვესტიცია ჩადო და ქვეყნის ერთ-ერთ უმსხვილეს ინვესტორად რჩება. მან ასევე განაცხადა, რომ დარწმუნებულია, რომ სტრატეგიული პარტნიორობის დამყარების შესახებ ხელმოწერილი დოკუმენტი ყაზახეთსა და საქართველოს შორის ურთიერთობებს თვისებრივად ახალ დონეზე აიყვანს. ყაზახეთის პრეზიდენტი სტრატეგიული პარტნიორობის სამომავლო განვითარებისთვის „საგზაო რუკის“ მომზადების ინიციატივით გამოვიდა, რომელიც მისი თქმით, ორიენტირებული იქნება ენერგეტიკაზე, ინვესტიციებზე, სატრანსპორტო კავშირზე, სოფლის მეურნეობაზე, დიგიტალიზაციაზე, ტურიზმსა და სხვა პერსპექტიულ სფეროებზე. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო ტრანსკასპიური საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტის (TITR) განვითარებას. პროექტის ძირითადი მონაწილეები, ყაზახეთი და საქართველო თანმიმდევრული ზომების მიღებას გეგმავენ სატრანსპორტო და ლოგისტიკური ინფრასტრუქტურის განვითარების, კონტეინერების ტრანსპორტირების გაფართოების, სატარიფო პოლიტიკის კოორდინაციისა და დიგიტალიზაციის დაჩქარების მიზნით. აღინიშნა, რომ TITR-ის გასწვრივ სატრანზიტო მოძრაობა ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში 3.5-ჯერ გაიზარდა და მოსალოდნელია, რომ მარშრუტზე მოძრავი კონტეინერების მატარებლების რაოდენობა 2029 წლისთვის 3000-ს მიაღწევს. ბატომის პორტის გარდა, ყაზახეთი დაინტერესებულია საქართველოს სხვა პორტის ზონებშიც თავისი ყოფნის გაფართოებით. კერძოდ, გასულ წელს ფოთში ყაზახი ინვესტორების მონაწილეობით ახალი მულტიმოდალური ტერმინალი გაიხსნა. ამასთან, ანაკლიის პორტი პერსპექტიული პროექტად შეფასდა, რომელიც რეგიონთაშორის კავშირების გააძლიერებს. საქართველომ და ყაზახეთმა სტრატეგიული პარტნიორობის შეთანხმებას მოაწერეს ხელი
თურქეთის ტრანსპორტის მინისტრი: ვქმნით სტრატეგიულ სარკინიგზო დერეფანს, რომელიც თურქეთს კავკასიასთან და ცენტრალურ აზიასთან დააკავშირებს
თურქეთის ტრანსპორტისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრი აბდულკადირ ურალოღლუ აცხადებს, რომ სამსუნი-ტრაპიზონი-სარფის ჩქაროსნული რკინიგზის პროექტის შედეგად, მთლიანად შავი ზღვის სანაპირო ქალაქები ერთიან სწრაფ სარკინიგზო ქსელში გაერთიანდებიან. ტრაპიზონსა და სამსუნს შორის მგზავრობის დრო კი, 2 საათამდე შემცირდება. „ჩვენ სამსუნიდან დაწყებული ორდუს, გირესუნს, ტრაბზონს, რიზესა და ართვინს — ყველა ჩვენს ქალაქს ერთმანეთთან დავაკავშირებთ,“ - აღნიშნა თურქეთის ტრანსპორტისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრმა. აბდულკადირ ურალოღლუმ შავიზღვისპირეთში მასშტაბური სარკინიგზო პროექტის მშენებლობაზე ჯერ კიდევ თებერვალში ისაუბრა. ურალოღლუმ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ სამსუნი-ტრაპიზონი-სარფის რკინიგზის პროექტი მნიშვნელოვნად გაამარტივებს შავი ზღვის სანაპირო პროვინციებსა და ქალაქებს შორის ტრანსპორტირებას. პროექტი შექმნის სტრატეგიულ სარკინიგზო დერეფანს, რომელიც თურქეთს კავკასიასთან და ცენტრალურ აზიასთან დააკავშირებს. „ეს პროექტი დიდ წვლილს შეიტანს რეგიონში როგორც სამგზავრო, ასევე, სატვირთო გადაზიდვებში. ასევე, მნიშვნელოვნად შემცირდება არსებული საგზაო მოძრაობის საცობები,“ - განაცხადა ურალოღლუმ. ტრანსპორტისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრმა აბდულქადირ ურალოღლუმ აღნიშნა, რომ ამ ხაზის მეშვეობით შავი ზღვის სარკინიგზო ქსელი შიდა რეგიონებთან (ჰინტერლანდთან) იქნება დაკავშირებული და საერთაშორისო სარკინიგზო ქსელში ინტეგრირდება. ურალოღლუმ ასევე განაცხადა, რომ ერზინჯან–ტრაბზონის სარკინიგზო პროექტი მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს თურქეთის ინტეგრაციაში საერთაშორისო სარკინიგზო ქსელებთან, რომლებიც ცნობილია სახელწოდებით — „ერთი სარტყელი, ერთი გზა“ და „შუა დერეფანი.“ „სარკინიგზო ხაზის სიგრძე 513 კილომეტრი იქნება. პროექტი მოიცავს 14 სადგურის მშენებლობას. ყოველწლიურად, 12 მილიონი მგზავრისა და 14 მილიონი ტონა ტვირთის გადაზიდვა იგეგმება. თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა უფრო ადრე განაცხადა, რომ სამსუნი-ტრაპიზონი-სარფის მაღალსიჩქარიანი მატარებლის ხაზის პროექტი უზრუნველყოფს სარკინიგზო ტრანსპორტირებას ანკარას, შავი ზღვის რეგიონსა და საქართველოს შორის.
ილონ მასკი მსოფლიოში პირველი ტრილიონერია
ამერიკელი მილიარდერი, კომპანიების Tesla-ს, Space X-ის და სოციალურ ქსელ X-ის მფლობელი ილონ მასკი მსოფლიოს პირველი ტრილიონერია. მასკი კიდევ ხუთი კომპანიის თანადამფუძნებელია, მათ შორისაა გვირაბების გაყვანის სტარტაპ „ბორინგ ქომფანი“ და ტვინის იმპლანტების მწარმოებელი „ნეურალინკი.“ Reuters-ის გამოთვლებით, მისი წმინდა ქონება 12 ივნისს აქციებით ვაჭრობის დაწყებისას 1.1 ტრილიონ დოლარს გადააჭარბებს. ეს მაჩვენებელი მოიცავს აქციებს, რომლებიც დროთა განმავლობაში მფლობელობაში გადავა. მასკის ქონების უმეტესი ნაწილი ამჟამად Space X-შია მობილიზებული, სადაც დაახლოებით 866 მილიარდი დოლარის ღირებულების წილი ეკუთვნის. 54 წლის მასკი სამხრეთ აფრიკის ქალაქ პრეტორიაში დაიბადა, კანადელი დედისა და სამხრეთ აფრიკელი მამის ოჯახში. სწავლობდა პენსილვანიის უნივერსიტეტში, რომელიც 1997 წელს დაამთავრა. ცნობისთვის, ილონ მასკის კომპანია SpaceX-მა 75 მილიარდი დოლარის ღირებულების აქციების საწყისი საჯარო შეთავაზება (IPO) განახორციელა. IPO-ს ფარგლებში ბირჟაზე გაიტანეს 555,6 მილიონი ჩვეულებრივი აქცია თითო 135 დოლარად. IPO-ს შემდეგ SpaceX-ის საბაზრო ღირებულება დაახლოებით 1,77 ტრილიონ დოლარს შეადგენდა. Reuters-ის ცნობით, SpaceX-ის IPO უდიდესია მსოფლიო ისტორიაში. წინა რეკორდი ეკუთვნოდა საუდის არაბეთის ნავთობკომპანია Saudi Aramco-ს, რომელიც 2019 წელს გავიდა ბირჟაზე.
მწვანე ენერგეტიკული დერეფანი: საქართველო, აზერბაიჯანი, თურქეთი და ბულგარეთი საგზაო რუკას ქმნიან
აზერბაიჯანის ენერგეტიკის მინისტრმა პარვიზ შაჰბაზოვმა განაცხადა, რომ აზერბაიჯანი-საქართველო-თურქეთი-ბულგარეთის მწვანე ენერგეტიკული დერეფნის პროექტის დასაჩქარებლად საგზაო რუკა მომზადდება. „სტამბოლში ჩავატარეთ მესამე მინისტერიალი „აზერბაიჯანი-საქართველო-თურქეთი-ბულგარეთის მწვანე ენერგეტიკული დერეფნის“ შესახებ. შევთანხმდით, რომ მოვამზადოთ საგზაო რუკა, რომელიც დააჩქარებს პროექტის განხორციელებას. ეს პროექტი მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანს ჩვენს ქვეყნებს შორის ენერგეტიკული პარტნიორობის განვითარების ახალ ეტაპზე, რომელიც მწვანე ენერგეტიკულ კავშირებს ეფუძნება,“ - წერს შაჰბაზოვი X-ზე.
შუა დერეფანი: WB-მა $372 მლნ-ის დაფინანსება დაამტკიცა საქართველოს ხელმისაწვდომობისა და ტრანსპორტის გაუმჯობესების პროექტისთვის
მსოფლიო ბანკის აღმასრულებელ დირექტორთა საბჭომ დღეს დაამტკიცა 372 მლნ. აშშ დოლარის დაფინანსება ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფანი – საქართველოს ხელმისაწვდომობისა და ტრანსპორტის გაუმჯობესების პროექტისთვის (TC-GATE), რომლის მიზანია ევროპისა და აზიის დამაკავშირებელი რეგიონული და სავაჭრო გზის საქართველოს მონაკვეთის ეფექტიანობის და მედეგობის ამაღლება. ამის შესახებ ინფორმაციას მსოფლიო ბანკი ავრცელებს. WB-ის შეფასებით, ინვესტიციები საქართველოს სარკინიგზო და საგზაო ინფრასტრუქტურაში გააუმჯობესებს დაკავშირებადობას ევროპასა და აზიას შორის, და დერეფნის გასწვრივ ადამიანებისა და ბიზნესებისთვის ეკონომიკურ შესაძლებლობებს გახსნის. მსოფლიოს ბანკის ინფორმაციით, ეს პროექტი დააფინანსებს ქვეყანაში სარკინიგზო ტვირთების გადაზიდვის სიმძლავრის ზრდას, ძირითადი საგზაო მონაკვეთების მოდერნიზაციას და ასევე, სარკინიგზო და საგზაო უწყებების მიზნობრივ რეფორმებს, რითაც დერეფანში არსებულ ინფრასტრუქტურულ შეფერხებებს შეამსუბუქებს. TC-GATE პროექტი სატრანსპორტო კავშირების გაძლიერებით, კომპანიების, ფერმერებისა და საზოგადოებისთვის ბაზრებთან წვდომის გამარტივებით და ლოგისტიკური ხარჯების შემცირებით დაახლოებით 900 000 მომხმარებელს პირდაპირ სარგებელს მოუტანს და ხელს შეუწყობს დერეფნის გასწვრივ სამუშაო ადგილების შექმნას ლოგისტიკის, ტრანსპორტის, აგრობიზნესისა და დაკავშირებული სერვისების სფეროებში. „აღნიშნული ინვესტიციები საქართველოს დაეხმარება თავისი, როგორც ევროპისა და აზიის დამაკავშირებელი კრიტიკული სატრანზიტო ჰაბის სრული პოტენციალის რეალიზებაში, და ამავდროულად უპასუხებს მზარდ მოთხოვნას ტრანსკასპიურ სატრანსპორტო დერეფანზე, რაც განპირობებულია გლობალური სავაჭრო ნაკადების განვითარებითა და მიწოდების ჯაჭვების დივერსიფიცირების საჭიროებით“, – აღნიშნა სამხრეთ კავკასიაში მსოფლიო ბანკის რეგიონულმა დირექტორმა როლანდ პრაისმა. მისივე თქმით, მნიშვნელოვანი სარკინიგზო და საგზაო კავშირების მოდერნიზების და მათი მმართველი უწყებების გაძლიერებისკენ მიმართული რეფორმების მხარდაჭერით მსოფლიო ბანკის ჯგუფი, განვითარების პარტნიორებთან ერთად, ეხმარება საქართველოს და დერეფნის გასწვრივ მდებარე სხვა ქვეყნებს, შექმნან ხელშესახები სარგებელი მოქალაქეებისთვის, უკეთესი სატრანსპორტო კავშირების, უფრო უსაფრთხო და მდგრადი ტრანსპორტის, მეტი სამუშაო ადგილებისა და უფრო ძლიერი ეკონომიკური შესაძლებლობების გზით. მსოფლიო ბანკის ინფორმაციით, მასშტაბური TC-GATE პროექტის საერთო ღირებულება 750 მილიონ აშშ დოლარს აჭარბებს, რომელიც მსოფლიო ბანკის ჯგუფის მიერ 372 მილიონი აშშ დოლარის ოდენობით ფინანსდება, ხოლო დანარჩენი ნაწილის თანადაფინანსებას აზიის ინფრასტრუქტურის საინვესტიციო ბანკი (AIIB) და აზიის განვითარების ბანკი (ADB) განახორციელებენ. აღნიშნული მიუთითებს ძლიერ მრავალმხრივ მხარდაჭერაზე როგორც საქართველოს დაკავშირებადობის გაძლიერების ამბიციის, ისე, ზოგადად, ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფნის განვითარების მიმართ. მსოფლიო ბანკის ინფორმაციით, TC-GATE პროექტი ხელს შეუწყობს საქართველოს სარკინიგზო სერვისების მოდერნიზაციას ახალი, ენერგოეფექტური ელექტროლოკომოტივების დაფინანსებით, რომლებიც ჩაანაცვლებს მოძველებულ პარკს და გააძლიერებს სს „საქართველოს რკინიგზის“ ოპერაციულ ეფექტიანობას, ფინანსურ მდგრადობას და მართვას. ეს განახლებები გააუმჯობესებს ლოკომოტივების ხელმისაწვდომობას 95%-მდე, გადამზიდავებისთვის აამაღლებს მომსახურების საიმედოობას და გაზრდის შემოსავლებს 20%-ით; ასევე ხელს შეუწყობს სარკინიგზო აქტივების საექსპლუატაციო ვადის განმავლობაში გამონაბოლქვის წმინდა შემცირებას 2.3 მილიონი ტონით. „საგზაო დაკავშირებადობის გაუმჯობესების თვალსაზრისით, პროექტი დააფინანსებს ავტომაგისტრალის ორი ოთხზოლიანი მონაკვეთის მშენებლობას საქართველოს სტრატეგიულ დერეფანსა და სასოფლო-სამეურნეო რეგიონში – კახეთში, კერძოდ, ბადიაური-ჩალაუბანი-ბაკურციხის მონაკვეთებს, ისევე როგორც გურჯაანისა და თელავის დამაკავშირებელ გზას. აღნიშნული დაახლოებით 43 წუთით შეამცირებს მგზავრობის დროს თელავსა და ფოთის საზღვაო პორტს შორის და აამაღლებს საგზაო უსაფრთხოების სტანდარტებს. კლიმატის ცვლილების მიმართ მედეგობის ამაღლების სტანდარტების გათვალისწინებით, საგზაო სამუშაოებში გამოყენებული იქნება ღონისძიებები, რაც შეამცირებს წყალდიდობითა და მეწყრული პროცესებით გამოწვეულ შეფერხებებს, რითაც გაზრდის წლის განმავლობაში ადამიანებისა და ტვირთებისთვის ბაზრებზე წვდომის საიმედოობას. პროექტი, საქართველოს საგზაო სექტორის ინსტიტუციური გაძლიერებისთვის, ხელს შეუწყობს საგზაო აქტივების მართვის გაციფროვნებას და ჭკვიანი სატრანსპორტო სისტემების გამოყენებას, ავტომაგისტრალების კონტროლის ეროვნული ცენტრის (NHCC) შექმნით, კლიმატისადმი მედეგი სისტემების დანერგვით და გრძელვადიანი ფისკალური მდგრადობის მხარდაჭერით. TC-GATE პროექტი აგრეთვე ხელს შეუწყობს ქალი მეწარმეების ეკონომიკურ გაძლიერებას კახეთის რეგიონში და, ასევე, დააფინანსებს ანალიტიკურ კვლევებს გზების მართვაში კერძო სექტორის ჩართულობის მეტი შესაძლებლობების შესახებ,“ – წერია ინფორმაციაში.
ჩინეთი და ყაზახეთი რუსეთის გვერდის ავლით, ევროპასთან ტვირთბრუნვის გაზრდას გეგმავენ — უკრაინის დაზვერვა
ჩინეთი და ყაზახეთი აჩქარებენ რუსეთის გვერდის ავლით ტრანსკასპიური სატრანსპორტო მარშრუტის განვითარებას. უკრაინის საგარეო დაზვერვის სამსახურის ცნობით, თუ გეგმები განხორციელდება, მოსკოვმა შესაძლოა, აზიასა და ევროპას შორის ვაჭრობიდან მიღებული ტრანზიტული შემოსავლებიდან მილიარდობით დოლარი დაკარგოს. პეკინი მომდევნო წლებში, ტრანსკასპიური საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტით [შუა დერეფანი], ევროპაში ტვირთების ნაკადის მნიშვნელოვნად გაზრდას გეგმავს. მარშრუტი გადის ყაზახეთზე, კასპიის ზღვაზე, აზერბაიჯანზე, საქართველოსა და თურქეთზე, ეს მარშრუტი რუსეთს უვლის გვერდს. ანალიტიკოსების შეფასებით, როგორც კი მარშრუტი სრულ დატვირთვას მიაღწევს, რუსეთმა შეიძლება, მრავალმილიარდიანი ზარალი ნახოს. „ამ დერეფნის გასწვრივ ლოგისტიკა უფრო რთულად ითვლება, ვიდრე რუსეთის გავლით ტრანზიტი, რადგან ის სარკინიგზო ტრანსპორტს, პორტის ინფრასტრუქტურას, ბორნების გადასასვლელებს და რამდენიმე ქვეყანას შორის რთულ საბაჟო პროცედურებს აერთიანებს, მაგრამ პეკინი და ასტანა აქტიურად ავითარებენ ამ პროექტს,“ – აცხადებენ დაზვერვის სამსახურში და აღნიშნავენ, რომ გეგმების განსახორციელებლად ყაზახეთის რკინიგზა 2030 წლისთვის დაახლოებით ათი მილიარდი დოლარის ინვესტირებას გეგმავს რკინიგზის, პორტისა და ტერმინალის ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაციაში. „2026 წელს დაგეგმილია 900 კმ ახალი ლიანდაგის აშენება. კერძოდ, დაახლოებით 300 კმ აიაგოზ-ბახტის მონაკვეთზე, რომელიც შექმნის მესამე რკინიგზის გადასასვლელს ჩინეთთან საზღვარზე. ეს გაზრდის მარშრუტის გამტარუნარიანობას 55 მილიონიდან 100 მილიონ ტონამდე წელიწადში 2030 წლისთვის. წყლით გადაადგილების შეფერხებების აღმოსაფხვრელად ყაზახეთის რკინიგზა 100 მილიონ დოლარზე მეტს ჩადებს ექვს ახალ სატვირთო გემში აქტაუს, კურიკისა და ბაქოს პორტებს შორის მომსახურებისთვის,“ – აცხადებს უკრაინის დაზვერვა. ტრანსკასპიური საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტების ასოციაციის მონაცემებით, დერეფანში ტრანსპორტირების მოცულობამ 2023 წელს – 2.76 მილიონი ტონა, 2024 წელს – 4.48 მილიონი ტონა და 2025 წელს 4.12 მილიონი ტონა შეადგინა.
მწვანე ენერგეტიკული დერეფანი: ტექნიკურ-ეკონომიკური დასაბუთების კვლევა წელს დაიწყება
საქართველო-აზერბაიჯანი-თურქეთი-ბულგარეთის ენერგეტიკული დერეფნის ტექნიკურ-ეკონომიკური დასაბუთების შესწავლა წელს დაიწყება. ამის შესახებ ბულგარეთის ენერგეტიკის მინისტრის მოადგილე კირილ ტემელკოვმა განაცხადა. მანვე აღნიშნა, რომ პროექტი, რომელიც 2024 წელს აზერბაიჯანისა და ბულგარეთის პრეზიდენტების ილჰამ ალიევისა და რუმენ რადევის მიერ დაინიცირდა, ორ რეგიონს შორის განახლებადი ელექტროენერგიის გადაცემისა და ვაჭრობის შესაძლებლობებს გააფართოებს. „ჩვენ ინტენსიურად ვმუშაობთ მის განხორციელებაზე და ვგეგმავთ, რომ წელს დავიწყოთ წინასწარი ტექნიკურ-ეკონომიკური კვლევის ჩატარება ჩვენს პარტნიორებთან აზერბაიჯანიდან, თურქეთიდან და საქართველოდან,“ - განაცხადა ტელკოვმა. ცნობისთვის, 2025 წლის აპრილში აზერბაიჯანის, საქართველოს, თურქეთისა და ბულგარეთის ენერგეტიკის მინისტრებმა ხელი მოაწერეს მწვანე ენერგიის სფეროში თანამშრომლობის მემორანდუმს, რითაც აზერბაიჯანი-საქართველო-თურქეთი-ბულგარეთის ენერგეტიკული დერეფნის პროექტი დაიწყო. მწვანე ენერგეტიკული დერეფანი: საქართველო, აზერბაიჯანი, თურქეთი და ბულგარეთი საგზაო რუკას ქმნიან
ყაზახეთი და თურქეთი შუა დერეფანს ერთობლივი პროექტებით განავითარებენ
ყაზახეთი და თურქეთი შეთანხმდნენ, რომ შუა დერეფნის პოტენციალი რამდენიმე ერთობლივი პროექტის განხორციელებით გააძლიერონ. ამის შესახებ პრეზიდენტმა ყასიმ-ჟომართ თოყაევმა ასტანაში გამართული მოლაპარაკებების შემდეგ, პრეზიდენტ რეჯეფ თაიფ ერდოღანთან ერთად გამართულ პრესკონფერენციაზე განაცხადა. „ჩვენს ქვეყნებს შეიძლება, ვუწოდოთ აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის მტკიცედ დამაკავშირებელი ხიდი. ჩვენ მაქსიმალურად უნდა გამოვიყენოთ ეს საერთო უპირატესობა. ამიტომ, ბატონ რეჯეფ თაიფ ერდოღანთან ერთად შევთანხმდით, რომ გავზარდოთ შუა დერეფნის პოტენციალი რამდენიმე პროექტის განხორციელებით. მე მჯერა, რომ ეს გადაწყვეტილება სრულად შეესაბამება ორივე ერის ინტერესებს,“ - აღნიშნა თოყაევმა. ყაზახეთის პრეზიდენტის თქმით, საჰაერო ტრანსპორტი და ტვირთების გადაზიდვა თანამშრომლობის სტრატეგიულად მნიშვნელოვან სფეროებად რჩება. მანვე აღნიშნა, რომ TAV Airports Holding გეგმავს ალმატის საერთაშორისო აეროპორტის ცენტრალური აზიის ლოჯისტიკურ ცენტრად გადაქცევას. „ჩვენ მზად ვართ, ამ პროექტს ყოვლისმომცველი მხარდაჭერა გავუწიოთ. ასევე, ველით თურქ ინვესტორებთან მჭიდრო თანამშრომლობას ტრანსპორტისა და ლოგისტიკის სექტორში სხვა ინიციატივების განსახორციელებლად. ყაზახეთის მთავრობა მზადაა, თურქულ ბიზნესს განსაკუთრებული შეღავათები შესთავაზოს,“ - განმარტა თოყაევმა. ცნობისთვის, შუა დერეფანი სავაჭრო და სატრანსპორტო მარშრუტია, რომელიც აზიასა და ევროპას რეგიონის რამდენიმე ქვეყნის გავლით აკავშირებს. ის ტრადიციული ჩრდილოეთისა და სამხრეთის დერეფნების ალტერნატივას წარმოადგენს. მარშრუტი იწყება ჩინეთიდან, გადის ცენტრალურ აზიაში, კვეთს კასპიის ზღვას, აზერბაიჯანს, საქართველოსა და თურქეთს და აღწევს ევროპას, რაც უფრო მოკლე სახმელეთო ალტერნატივას წარმოადგენს უფრო გრძელი საზღვაო მარშრუტებისთვის. ერდოღანი ყაზახეთში: ტრანსკასპიური აღმოსავლეთ-დასავლეთ შუა დერეფნის მნიშვნელობა ყოველდღიურად უფრო გასაგები ხდება
