მეცნიერება

ილონ მასკმა თქვა, როდის დაადგამს ადამიანი მარსზე ფეხს 

ილონ მასკს მიაჩნია, რომ ადამიანი პლანეტა მარსზე ფეხს ამ ათწლეულის ბოლოსთვის დაადგამს. თავისი პროგნოზი მასკმა Twitter-ზე დაწერა.  Twitter-ზე მილიარდერის ერთ-ერთმა გამომწერმა მას ჰკითხა, თუ როდის მოხდება მარსზე პირველი ეკიპაჟის გადასხმა. Tesla-სა და SpaceX-ის მფლობელმა მას მოკლედ უპასუხა, რომ ეს შესაძლებელი იქნება - 2029 წელს.   2016 წელს ბიზნესმენი პროგნოზირებდა, რომ ადამიანი მარსზე ფეხს დაადგამდა 2026 წელს. ახლა როგორც ჩანს მას ეს ვადები აეჭვებს. რამდენიმე ხელმომწერი მიიჩნევს, რომ 2029 წელიც ამბიციური განაცხადია და საკმაოდ ბევრია გასაკეთებელი ამ მისიის შესასრულებლად.  თუ მარეგულირებელი უწყებები გადაწყვეტილებას მიიღებენ, Starship-მა შესაძლოა ორბიტაზე საცდელი ფრენა რამდენიმე თვეში შეასრულოს.  NASA მთვარეზე ადამიანების გაგზავნას 2024 წელს გეგმავს.

BioNTech-ი აფრიკაში კოვიდვაქცინის წარმოებას გეგმავს

BioNTech-მა აფქრიკაში კოვიდვაქცინის წარმოებას გეგმავს. ვაქცინების მიწოდების ტემპი აფრიკაში გაუმჯობესდა, მაგრამ აფრიკის მოსახლეობის მხოლოდ 11%-ია სრულად აცრილი. კონტინენტის მიხედვით, ეს მსოფლიოში ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია რუანდის, განისა და სენეგალის პრეზიდენტებმა გერმანული პროექტის მიმართ ინტერესი გამოხატეს. საკითხის განსახილველვად ისინი ჯანმოს და აფრიკის კავშირის ხელმძღვანელებს შეუერთდნენ. წარმოებული ვაქცინების  გამოყენება სხვა ქვეყანაშიც იქნება შესაძლებელი, ან ექსპორტირებული იქნება აფრიკის კავშირის სხვა წევრებში არამომგებიანი ფასით. ვარაუდობენ, რომ პირველი ვაქცინების წარმოება 2024 წელს იქნება შესაძლებელი, სავარაუდოდ რუანდაში, სენეგალში ან სამხრეთ აფრიკაში. ევროკავშირმა განაცხადა, რომ სამედიცინო პერსონალის მომზადების პროგრამებს მხარს დაუჭერს.

Moderna-ს ცნობით, კორონავირუსისა და გრიპის საწინააღმდეგო კომბინირებული ვაქცინა შესაძლოა, 2023 წლის შემოდგომისთვის ხელმისაწვდომი იყოს

კორონავირუსისა და გრიპის საწინააღმდეგო კომბინირებული ვაქცინა შესაძლოა, 2023 წლის შემოდგომისთვის ხელმისაწვდომი იყოს. კომპანია Moderna-ს აღმასრულებელმა დირექტორმა, სტეფან ბანსელმა განაცხადა, რომ თარიღი საუკეთესო სცენარის შემთხვევაშია განსაზღვრილი. ბანსელი თვლის, რომ ზოგიერთ ქვეყანაში კომბინირებული ვაქცინა მომავალ წელს შეიძლება გახდეს ხელმისაწვდომი. იანვრის დასაწყისში, Moderna-ს აღმასრულებელმა დირექტორმა თქვა, რომ ადამიანებს შესაძლოა დასჭირდეთ მეოთხე დარტყმა 2022 წლის შემოდგომაზე, რადგან გამაძლიერებლების ეფექტურობა COVID-19-ის წინააღმდეგ სავარაუდოდ შემცირდება მომდევნო რამდენიმე თვის განმავლობაში.

Pfizer-ის ცნობით, „ომიკრონის“ საწინააღმდეგო ვაქცინა მარტისთვის მზად იქნება

Pfizer-ი იუწყება, რომ კორონავირუსის „ომიკრონ“ შტამის საწინააღმდეგო ვაქცინა მზად მარტისთვის იქნება. ამის შესახებ მან CNBC-თან ინტერვიუში კომპანიის გენერალურმა დირექტორმა ალბერტ ბურლამ განაცხადა. „ჩვენ უკვე ვიწყებთ მისი გარკვეული რაოდენობის წარმოებას“, - განაცხადა ალბერტ ბურლამ. მისივე ცნობით, ვაქცინა იმოქმედებს სხვა შტამების წინააღმდეგაც, რომლებიც ამ დროისთვის ცირკულირებს. ცნობისთვის, კორონავირუსის ახალი ვარიანტი პირველად ნოემბერში სამხრეთ აფრიკაში გამოვლინდა. წინასწარი კვლევების თანახმად, მიუხედავად გავრცელების მაღალი შესაძლებლობებისა, „ომიკრონი“ შედარებით ნაკლებად მძიმე სიმპტომებს იწვევს, თუმცა ის ვაქცინების ეფექტიანობას ამცირებს. „ომიკრონის“ მიმართ ვაქცინების ეფექტიანობის შემცირებაზე მიუთითებს Pfizer-ის კვლევაც, რომლის თანახმად, Pfizer/BioNTech-ის ვაქცინის მხოლოდ ორი დოზა შედარებით ნაკლებად იცავს ადამიანის ორგანიზმს, ვიდრე ეს „დელტა“ შტამის შემთხვევაშია შესაძლებელი. ანალოგიური შედეგი დაფიქსირდა სხვა ვაქცინების კვლევის შემთხვევაშიც. ამიტომ, სპეციალისტები მოსახლეობას „ბუსტერ“ დოზით აცრისკენ მოუწოდებენ. წინასწარი კვლევით, „ომიკრონი“ სასუნთქ გზებში სწრაფად ვრცელდება, თუმცა ფილტვებამდე 10-ჯერ უფრო ნელა აღწევს. ამ დრომდე, ოფიციალურად სპეციალისტებს არ დაუდასტურებიათ, რომ ამ შტამის წინააღმდეგ ახალი ვაქცინაა საჭირო.

ბრიტანეთი ახალ კოვიდვაქცინას ტესტავს, რომლის გამოყენებაც ნემსის გარეშეა შესაძლებელი

ბრიტანეთი ახალ კოვიდვაქცინას ტესტავს, რომლის გამოყენებაც ნემსის გარეშეა შესაძლებელი. BBC-ის ცნობით, ცდაში 18-დან 50 წლამდე ასაკის მოქალაქეები მონაწილეობენ. ვაქცინა კემბრიჯის უნივერსიტეტის პროფესორმა ჯონათან ჰენიმ და DIOSynVax-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა შეიმუშავეს. სპეციალისტების თქმით, ეს არის პირველი ნაბიჯი უნივერსალური კოვიდვაქცინისკენ, რომელიც დაგვიცავს არამხოლოდ Covid19-ის არსებული ვარიანტებისგან, არამედ მომავალი შტამებისგან. „ვაქცინის ახალ ტექნოლოგიას შეუძლია, ფართოდ დაიცვას ადამიანები მთელ მსოფლიოში“, - განაცხადა პროფესორმა საულ ფაუსტიმ.

მეცნიერები მუშაობენ დანამატზე, რომელსაც შესაძლოა, ნევროლოგიური დაავადებების მქონეთათვის ვარჯიშის ეფექტი ჰქონდეს

ავსტრალიის ეროვნული უნივერსიტეტის (ANU) მკვლევრებმა გამოავლინეს უნიკალური მოლეკულური სიგნალები, რომლებიც სხეულის დანარჩენი ნაწილიდან იგზავნება ვარჯიშის დროს და რეალურად აღწევს ჩვენს ტვინსა და თვალებში. ჯგუფის წინასწარმა კვლევამ ბადურაზე ვარჯიშის სარგებლის შესახებ, რამდენიმე „პერსპექტიული“ შედეგი გამოავლინა. ასოცირებული პროფესორი რიკარდო ნატოლი, ამბობს, რომ შესაძლებელია მოლეკულების პოტენციურად ხელახალი კოდირება/ტაბლეტებში გამოყენება და მიღება ვიტამინის სახით. „ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ასაკის მატებასთან ერთად კუნთებსა და ბადურას შორის კომუნიკაციის უნარი იკარგება. დანამატების მიღების მსგავსად, შესაძლოა, ჩვენ მივაწოდოთ გენეტიკური ან მოლეკულური დანამატები, რაც საშუალებას მისცემს ამ ბუნებრივ ბიოლოგიურ პროცესს, გაგრძელდეს ასაკის მატებასთან ერთად. ჩვენი მიზანია გავარკვიოთ, რას აწვდიან ეს მოლეკულები სხეულს და როგორ ურთიერთობენ ისინი“, - ამბობს რიკარდო ნატოლი. მისი კოლეგა, ჯოშუა ჩუ-ტანი მიუთითებს ალცჰაიმერით და პარკინსონით დაავადებულთათვის სარგებელზე. „ვიცით, რომ ვარჯიში კარგია ჩვენი მხედველობისთვის, მაგრამ ჩვენი მიზანია, გავიგოთ ვარჯიშის სარგებელი მოლეკულურ დონეზე და რამდენად სასარგებლოა ის ცენტრალური ნერვული სისტემისთვის და ბადურისთვის. ჩვენ აღმოვაჩინეთ, რომ ვარჯიშის სარგებელი ბევრად აღემატება იმას, რაც აქამდე იყო ცნობილი, ჩვენი ერთ-ერთი მთავარი მიზანი იყო იმის დადგენა, თუ რა ხდება სხეულში ვარჯიშის შემდეგ და რატომ არის ფიზიკური აქტივობა ასე კარგი ჩვენი ტვინისა და თვალებისთვის. ერთ მშვენიერ დღეს, ფუტურისტულ თერაპიას შეუძლია, დაეხმაროს პაციენტებს, რომლებსაც აქვთ ნევროლოგიური დაავადებები, როგორიცაა ალცჰაიმერი და პარკინსონი. ამასთან, დაეხმაროს დაავადების პროგრესირების შენელებას“, - ამბობს მკვლევარი ჯოშუა ჩუ-ტანი.

BioNTech-ის დამფუძნებლები: MRna ვაქცინით სიმსივნეებს და აივ ინფექციასაც დავამარცხებთ

BioNTech-ის ხელმძღბანელები, რომლებმაც კორონავირუსის პანდემიის დასამარცხებლად ვაქცინა პირველებმა შექმნეს, აცხადებენ, რომ მომდევნო რამდენიმე წლის განმავლობაში, კიბოს საწინააღმდეგო ვაქცინის ვერსია მზად იქნება. ამასთან, 2022 წელს მალარიისა და ტუბერკულოზის ვაქცინაზე კლინიკური კვლევები დაიწყება. „ჩვენ წინ წავალთ ასევე „აივ ვაქცინის პროგრამის" მიმართულებით“, - აცხადებს უგურ შაჰინი. გაზეთ La Repubblica-სთან ინტერვიუში, უგურ შაჰინმა და ოზლემ ტურეჩმა კიბოს ვაქცინების კვლევასთან დაკავშირებით ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ კლინიკურ ცდაშია კიბოს საწინააღმდეგო 15 ვაქცინა, ყველაზე მოწინავე კი მელანომის საწინააღმდეგო ვაქცინაა. „მომდევნო 5 წლის განმავლობაში ჩვენ ვგეგმავთ ზოგიერთი მათგანის ბაზარზე გამოტანას და სხვა ახალი ვაქცინების გამოტანას კლინიკური განვითარების მოწინავე ეტაპზე. mRna საშუალებას გვაძლევს, განვაახლოთ იმუნური სისტემა არამხოლოდ მისი სტიმულირებისთვის, არამედ დასამშვიდებლადაც: და ეს საუკეთესო გზა იქნება აუტოიმუნური დაავადებების სამკურნალოდ“, - აცხადებენ სპეციალისტები. რნმ ვაქცინები შეიცავენ არა ვირუსს, ან მისი ცილის (სპაიკცილის) ფრაგმენტს, არამედ ინფორმაციულ ანუ მესენჯერ-რნმ-ს, რომელიც სპაიკცილის ინფორმაციის მატარებელია. ვაქცინის შეყვანის შემდეგ ორგანიზმი იწყებს სპაიკცილის წარმოქმნას, რომელსაც ამოიცნობს იმუნური სისტემა და იწყება იმუნური რეაქცია – ანტისხეულების გამომუშავება. სწორედ ეს ანტისხეულები იცავს მომავალში ორგანიზმს ინფიცირებისგან. შემდგომში, ვირუსის ორგანიზმში მოხვედრის შემთხვევაში, იმუნური სისტემა დროულად ამოიცნობს მის ზედაპირზე არსებულ სპაიკცილას, როგორც უცხოს და ვირუსს დაავადების გამოწვევამდე ანადგურებს. ვინაიდან მ-რნმ ვაქცინა არ შეიცავს ცოცხალ ან ინაქტივირებულ ვირუსს, მას არ შეუძლია, გამოიწვიოს კოვიდინფექცია. ვაქცინაციიდან რამდენიმე დღეში მ-რნმ თავისით იშლება. კოლუმბიის უნივერსიტეტის სამედიცინო ცენტრის ქართველი მკვლევარი: დიაბეტისა და სხვა აუტოიმუნური დაავადებების მართვაში ალბათ ვაქცინა მოიკიდებს ფეხს

Financial time: Pfizer-ის ვაქცინის ჩვეულებრივ სამედიცინო მაცივარში შენახვა შესაძლებელი გახდა

ახალი კვლევების თანახმად, Pfizer-ის ვაქცინის ჩვეულებრივ სამედიცინო მაცივარში შენახვა შესაძლებელი გახდა. ამის შესახებ ინფორმაციას Financial time ავრცელებს. სტაბილურობის მონაცემები, რომელიც კომპანიამ აშშ-ის მარეგულირებელ ორგანოს წარუდგინა, აჩვენებს, რომ ვაქცინის დოზის შენახვა ჩვეულებრივ სამედიცინო საყინულეში შეიძლებ -150C-დან -250C-მდე. მანამდე კი შენახვის მოთხოვნები -600C-დან -800C-მდე ტემპერატურას საჭიროებდა. უგურ საჰინმა, BioNTech-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, განაცხადა, რომ ვაქცინის უფრო მაღალ ტემპერატურაზე შენახვის შესაძლებლობა ვაქცინაციის ცენტრებს მეტ მოქნილობას მისცემს. მისივე თქმით, კომპანია განაგრძობს ახალი შემადგენლობების შემუშავებას, რათა ვაქცინის დოზების ტრანსპორტირება და გამოყენება კიდევ უფრო გამარტივდეს.

კვლევა: AstraZeneca-ს ვაქცინა Covid19-ის აფრიკული შტამის წინააღმდეგ ნაკლებად ეფექტურია

AstraZeneca-ს ვაქცინა Covid-19 -ის ახალი შტამის წინააღმდეგ ნაკლებად ეფექტურია. კვლევის შედეგებზე ცნობას BBC ავრცელებს. სამხრეთ აფრიკის უნივერსიტეტისა და ოქსფორდის უნივერსიტეტის კვლევამ აჩვენა, რომ მნიშვნელოვნად შემცირდა ვაქცინის ეფექტურობა სამხრეთ აფრიკული ვარიანტის წინააღმდეგ. წინასწარი შედეგებზე დაყრდნობით ბრიტანული ვაქცინა ნაკლებად ეფექტურია ვირუსის მსუბუქი ფორმების წინააღმდეგ, თუმცა კომპანიის განცხადებით, ვაქცინას შეუძლია ვირუსის მძიმე ფორმების დაძლევა. „მცირე ფაზის კვლევებში, პირველადმა მონაცემებმა შეზღუდული ეფექტურობა აჩვენა „სამხრეთ აფრიკული“ ვარიანტის მსუბუქი ფორმების წინააღმდეგ“, - განაცხადა AstraZeneca-ს წარმომადგენელმა. დიდ ბრიტანეთში სამხრეთ აფრიკის შტამის 100 შემთხვევაა დაფიქსირებული.

რატომ არის უსაფრთხო Covid-19-ის ვაქცინები - ექსპერტების შეფასება

კორონავირუსის პანდემიამ გასულ წელს 1,7 მილიონზე მეტი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა და მრავალი ლოკდაუნი გამოიწვია; წლის ბოლოს მსოფლიო სიხარულით შეეგება ვაქცინებს, რომლებმაც პანდემიის დასრულების იმედი გააჩინა. მსოფლიო მასშტაბით ვაქცინების უსაფრთხოებაში ბევრ ადამიანს შეაქვს ეჭვი, სწორედ ამიტომ, ფაქტების გადამოწმების პლატფორმა Metafact-მა ვაქცინების უსაფრთხოების შესახებ ჰკითხა იმუნოლოგიის, ბიოსტატისტიკისა და ვაქცინოლოგიის 14 ექსპერტს. COVID-19-ის რომელი ვაქცინები დამტკიცდა? სხვადასხვა ქვეყნის მიერ ამჟამად მხოლოდ სამი ვაქცინაა დამტკიცებული : Pfizer-ისა და BioNTech-ის მიერ ერთობლივად შექმნილი - ‘BNT162b2, Moderna-ს ვაქცინა - mRNA-1273 და ოქსფორდის უნივერსიტეტისა და AstraZeneca-ს მიერ შექმნილი ვაქცინა. ​როგორ ხდება ვაქცინის დამტკიცება? ვაქცინები, ისევე როგორც სხვა პრეპარატები, მოხმარებისათვის აკრძალულია იქამდე, ვიდრე მათ ქვეყანა არ დაამტკიცებს. ამ პროცესს თითოეულ ქვეყანაში ან ქვეყნების ჯგუფში დამოუკიდებელი სააგენტო წარმართავს. იმისათვის, რათა ამ სააგენტოებმა რაიმე დაამტკიცონ, მათ უნდა აჩვენონ, რომ არის 1) უსაფრთხო და 2) ასრულებს იმას, რისთვისაც არის განკუთვნილი. ყველა პრეპარატი, მათ შორის ვაქცინებიც, კლინიკური ცდების სამ ფაზას გადის: I ფაზა - ვაქცინის უსაფრთხოებას და შესაფერის დოზას მოხალისეთა მცირე ჯგუფზე (20-80 ადამიანი) ამოწმებს. II ფაზა - არკვევს, რამდენად მოქმედებს ვაქცინა; ამისათვის, 100-300 მოხალისეს ორ ჯგუფად ჰყოფს, ერთ ჯგუფს ვაქცინას უკეთებს, მეორეს კი პლაცებოს (კონკრეტული ინფექციისადმი უსარგებლო, უეფექტო ნივთიერებას). III ფაზა - ათასობით მოხალისეს ორ ჯგუფად ჰყოფენ, შემთხვევითობის პრინციპით ერთს ვაქცინას უკეთებენ, მეორეს კი პლაცებოს. არც მოხალისეებმა და არც ექიმებმა არაფერი იციან იმის შესახებ, რომელი მოხალისე რომელ ჯგუფშია; მოწმდება ვაქცინის მოქმედება და გვერდითი ეფექტები. რამდენად უსაფრთხოა ვაქცინები? საზოგადოებრივი ჯანდაცვის გლობალური არაკომერციული ორგანიზაცია PATH-ის წარმომადგენელი, დოქტორი უილიამ ჰაუსდორფი განმარტავს, რომ ყველა დისკუსია ვაქცინათა უსაფრთხოების შესახებ, უნდა დაიწყოს დისკუსიით იმის შესახებ, რამდენად სერიოზული და ხშირია ის დაავადება, რომლის პრევენციას ან მკურნალობასაც ცდილობთ. „თუ დაავადება უმნიშვნელოა, შეიძლება, უბრალო გვერდითი ეფექტებიც არ ღირდეს ამად. მაგრამ თუ დაავადება სერიოზულია, მაშინ ადამიანები გაცილებით დიდ პოტენციურ გვერდით ეფექტებსაც უნდა დათანხმდნენ“, - ამბობს ჰაუსდორფი. და ბოლოს, ​თოთხმეტივე ექსპერტი ეთანხმება სამეცნიერო კონსენსუსს, რომ მარეგულირებელ სააგენტოთა მიერ დამტკიცებული COVID-ის საწინააღმდეგო ვაქცინები ისეთივე უსაფრთხოა, როგორც ნებისმიერი სხვა ვაქცინა ან პრეპარატი.

ამნისტიის შესახებ კანონი ძალაშია

საკანონმდებლო მაცნეზე „ამნისტიის შესახებ“ კანონი ოფიციალურად გამოქვეყნდა და ძალაში შევიდა. როგორც ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტერგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე და კანონის ავტორი მიხეილ სარჯველაძე აცხადებს, ამნისტიით განსაზღვრული დებულებების აღსასრულებლად კანონის გამოქვეყნების შემდეგ 1-თვიანი პერიოდია დათქმული, რაც პატიმრების მიერ საპატიმროების დატოვებასაც გულისხმობს. სარჯველაძის ინფორმაციით, ამნისტია 1 500-ზე მეტ პატიმარს შეეხება, ხოლო 10 ათასზე ავა იმ ადამიანების რიცხვი, ვინც პრობაციის რეჟიმში შეღავათს მიიღებს. რაც შეეხება 2012 წლის პირველ ოქტომბრამდე დაკისრებულ სისხლის სამართლის ჯარიმებს, სარჯველაძის თქმით, დაახლოებით 4000-სს გადააჭარბებს რიცხვი ადამიანებისა, ვისაც ეს ამნისტია ასევე შეეხება. შეგახსენებთ, რომ პარლამენტმა „ამნისტიის შესახებ“ კანონის პროექტი 11 იანვარს დაამტკიცა. კანონის პროექტით სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისა და სასჯელისაგან თავისუფლდებიან „სისხლის სამართლის კოდექსით” გათვალისწინებული ზოგიერთი დანაშაულისათვის ბრალდებული და მსჯავრდებული პირები, რომლებმაც დანაშაული 2020 წლის 11 დეკემბრამდე ჩაიდინეს. ამასთან, „სისხლის სამართლის კოდექსის” 260-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის მსჯავრდებულ პირებს, რომლებსაც შეფარდებული აქვთ უვადო თავისუფლების აღკვეთა, სასჯელის სახე გარდაექმნებათ ვადიან თავისუფლების აღკვეთად (20 წლით). სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისა და სასჯელისაგან გათავისუფლება ვრცელდება თავისუფლების აღკვეთის სახით დანიშნულ რეალურ სასჯელზე, პირობით მსჯავრსა და გამოსაცდელ ვადაზე, როგორც ძირითად, ისე დამატებით სასჯელზე. ნარკოტიკული დანაშაულის ჩამდენ პირს, სასჯელისაგან გათავისუფლებასთან ერთად ასევე აღუდგება „ნარკოტიკული დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ კანონის საფუძველზე ჩამორთმეული უფლებები.

საქართველოში სპეციალური პროტოკოლით გამოიკვლევენ იმ 500 პაციენტს, რომლებმაც კოვიდინფექცია რთულად გადაიტანეს

საქართველოში იმ 500 პაციენტს გამოიკვლევენ, რომლებსაც კოვიდინფექცია გაუხანგრძლივდათ, ან Covid19-მა სიმპტომები დაუტოვა. ამის შესახებ ინფექციური პათოლოგიისა და შიდსის ცენტრის გენერალურმა დირექტორმა თენგიზ ცერცვაძემ კორონავირუსის გადატანის შემდგომ დარჩენილ, ან განვითარებულ სიმპტომებზე, Europetime-სთან ექსკლუზიურ ინტერვიუში ისაუბრა. ინფექციონისტის განმარტებით, ამ კვლევის შედეგად შეძლებენ ზუსტი რეკომენდაციებს გამოქვეყნებას, თუ რა სიმპტომებია მოსალოდნელი პოსკოვიდურებში, როგორ უნდა მოიქცნენ პაციენტები და რა სახის მკურნალობა უნდა დანიშნონ ექიმებმა. „კვლევის ჩატარების შესახებ პირველად ვამბობ თქვენთან ინტერვიუში. ჩვენი ცენტრი, ინფექციური პათოლოგიის და შიდსის ცენტრი, პირველივე დღიდან წამყავნი დაწესებულებაა კოვიდთან ბრძოლაში და ამ მიმართულებით მუშაობის ყველაზე დიდი გამოცდილება ჩვენ გვაქვს, ამიტომ სპეციალური კვლევის ჩატარებას ვგეგმავთ. რიგი მიზეზების გამო, მხოლოდ ახლა შეგვიძლია მსგავსი კვლევის ჩატარება. რაში გამოიხატება ეს კვლევა. ჯერ ბოლომდე არ შევთანხმებულვართ, მაგრამ ჩვენ გამოვიკვლევთ დაახლოებით ხუთას პაციენტს, რომლებმაც გადაიტანეს კოვიდი და იყვნენ ჰოსპიტალიზებულები. იმიტომ, რომ პირველ რიგში ეს ჯგუფია შესასწავლი, რადგან ეს დაავადება, მათ უფრო რთულად ჰქონდათ ვირუსი და პოსტკოვიდური სინდრომის განვითარება მათში მეტად არის მოსალოდნელი. თუმცა უნდა აღინიშნოს, რომ ვირუსის მსუბუქი ფორმებით გადატანის შედეგად უსიმპტომოებსაც დროდადრო რჩებათ შემდგომი სიმპტომები. 500 პაციენტი სპეციალური პროტოკოლით იქნება შესწავლილი. ჯერ დადგინდება, ამ ხუთასიდან რამდენს განუვითარდა ე.წ გახანგრძლივებული კოვიდი ან პოსტკოვიდური სინდრომი და რა ჩივილები დარჩათ მათ. ზუსტად დავთვლით, რა ჩივილი დარჩათ", - განუცხადა თენგიზ ცერცვაძემ Europetime-ს. მისივე თქმით, კვლევისთვის შერჩეულ პაციენტებს, სრულიად უფასოდ ჩაუტარდებათ მთელი რიგი გამოკვლევა. სისიხლის ანალიზი შემდედებელი სისტემის ანალიზი, კუაგულოგრამა, D დიმერი, ელექტრო კარდიოგრაფია, ეხოკარდიოგრაფია , კომპიუტერული ტომოგრაფია და თუ საჭირო გახდა, თავის ტვინის რადიოლოგიური გამოკვლევა. „ აგრეთვე ძალიან მნიშვნელოვანია სუნთქვის ფუნქციის გამოკვლევა. კოვიდის მთავარი სამიზნე მაინც ფილტვებია, რათა დადგინდეს ფილტვების დაზიანება დარჩა თუ არა. ასევე - თუ დარჩა, რა სახის პრობლემას უქმნის ფილტვების ნორმალურ ფუნქციონირებას. ჩვენ ამ გამოკვლევას ჩავატარებთ და დავდებთ ზუსტ რეკომენდაციებს, თუ რა არის მოსალოდნელი პოსკოვიდურებში და როგორ უნდა მოიქცნენ ეს პაციენტები. ამის შემდეგ უკვე მკაფიოდ ეცოდინებათ ექიმსაც და პაციენტსაც რა შემთხვევაში, როგორ მოიქცნენ”, - აღნიშნავს ინფექციონისტი. თენგიზ ცერცვაძის განმარტებით, ტერმინები გახანგრძლივებული კოვიდი, ან პოსტკოვიდური სინდრომი., ჯერ ოფიციალურად არ არის დამკვიდრებული, როგორც სამეცნიერო ტერმინოლოგია. „გახანგრძლივებულ კოვიდზე ვლაპარაკობთ მაშინ, როდესაც კოვიდის დამთავრების შემდეგ მაშინვე უგრძელდება პაციენტს სიმპტომები და ზოგჯერ კარგა ხანს უხანგრძლივდება. ხოლო, თუ კოვიდის გადატანის შემდეგ იყო გარკვეული ნათელი პერიოდი, არაფერი აწუხებდა და სამი კვირის შემდეგ განუვითარდა სიმპტომები, მაშინ ვარქმევთ პოსტკოვიდურ სინდრომს. ეს სახელწოდებები ვიმეორებ ჯერ ოფიციალურად მინიჭებული არ არის. ძალიან ხშირად კოვიდგადატანილი პაციენტები აღნიშნავენ ამა თუ იმ სიმპტომებს, ნიშნებს და ზოგჯერ ნაკლებად სერიოზულს, ზოგჯერ სერიოზულს. ეს არ ეხებათ მხოლოდ იმ პაციენტებს, რომლებმაც სახლში გადაიტანეს ეს ინფექცია. შემდეგ რაღაც ნიშნები აწუხებთ. ეს თანაბრად ეხებათ მათ, ვინც სახლში გადაიტანა და ასევე მათ, ვინც ჰოსპიტალში მკურნალობდა. ყველა პაციენტს, რომელმაც გადაიტანა კოვიდი, გარკვეული დროის შემდეგ შეიძლება განუვითარდეს გარკვეული ჩივილები და სიმპტომატიკა”, - აღნიშნა თენგიზ ცერცვაძემ Europetime-სთან ექსკლუზიურ ინტერვიუში. (ინტერვიუს სრული ვერსია Europetime.eu-ზე მოგვიანებით გამოქვეყნდება) რა შემთხვევაში უნდა მივმართოთ ექიმს კორონავირუსისგან განკურნების შემდეგ საქართველოში AstraZeneca-ს და ჩინური ვაქცინის შემოტანა განიხილება, მწარმოებელ ქვეყნებთან მოლაპარაკება მიმდინარეობს

თენგიზ ცერცვაძე  COVID-19-ის სამკურნალოდ ახალ აღმოჩენაზე წერილს აქვეყნებს

ინფექციური პათოლოგიისა და შიდსის ცენტრის გენერალური დირექტორი თენგიზ ცერცვაძე COVID-19-ით კრიტიკულად მძიმე პაციენტებში ტოცილიზუმაბის გამოყენების ეფექტიანობაზე წერილს აქვეყნებს. ტოცილიზუმაბის ეფექტიანობის აღმოჩენის შესახებ Europetime-ს ინფექციური პათოლოგიისა და შიდსის ცენტრის პრესსამსახურიდან აცნობეს ეპიდემიოლოგის ცნობით, COVID-19-ით კრიტიკულად მძიმე პაციენტებში, მედიკამენტ ტოცილიზუმაბის გამოყენებამ 24%-ით შეამცირა ლეტალობის მაჩვენებელი და დაახლოებით 10 დღით შეამცირა პაციენტების ჰოსპიტალში დაყოვნების ხანგრძლივობა. "აღსანიშნავია, რომ მანამდე ჩატარებული ზოგიერთი რანდომიზებული კვლევების წინასწარი შედეგების მიხედვით ტოცილიზუმაბის გამოყენებამ COVID-19-ის სამკურნალოდ ვერ აჩვენა სარწმუნო ეფექტიანობა, რის გამოც ჩვენი ოპონენტები ხშირად გვაკრიტიკებდნენ ჩვენც და ჩვენს პროტოკოლებსაც. მაგრამ ჩვენ გვჯეროდა, რომ პაციენტების სწორად შერჩევის და მედიკამენტის სწორად გამოყენების შემთხვევაში ტოცილიზუმაბი შეიძლება სერიოზული სარგებლის მომტანი ყოფილიყო და ძალიან სასიხარულოა, რომ ჩვენი მიდგომების სისწორე ასეთი სერიოზული კვლევის შედეგებით დადასტურდა. ჩვენ ჯერ კიდევ ა.წ. 17 ივნისს გამოვაქვეყნეთ პოსტი, რომელშიც დეტალურად აღვწერეთ ტოცილიზუმაბის და კონვალესცენტის პლაზმის წარმატებული ერთობლივი გამოყენება 83 წლის კრიტიკულად მძიმე COVID-19-ით პაციენტთან (ე.ლ), რომელსაც აღენიშნებოდა ე.წ. „ციტოკინური შტორმი“ და სადაც ინტენსიური თერაპიის ყველა სხვა მეთოდი ეფექტს არ იძლეოდა. პაციენტი განიკურნა. 2020 წლის 7 იანვარს დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის ნაციონალურმა სამსახურმა (NHS) გამოაქვეყნა ბრიტანეთის მთავრობის მიერ დაფინანსებული დიდი კლინიკური კვლევის „REMAP-CAP“ წინასწარი შედეგები, რომლის მიხედვითაც COVID-19-ით კრიტიკულად მძიმე პაციენტებში, მედიკამენტ ტოცილიზუმაბის გამოყენებამ 24%-ით შეამცირა ლეტალობის მაჩვენებელი და დაახლოებით 10 დღით შეამცირა პაციენტების ჰოსპიტალში დაყოვნების ხანგრძლივობა, რის გამოც პუბლიკაციაში ტოცილიზუმაბით მკურნალობა მოხსენიებულია, როგორც ახალი, სიცოცხლის გადამრჩენი მკურნალობა და დიდი ბრიტანეთის მთავრობამ გადაწყვიტა დაუყოვნებლივ უზრუნველყოს ქვეყნის კლინიკებში ამ მედიკამენტის ხელმისაწვდომობა. ტოცილიზუმაბი წარმოადგენს IL-6-ის რეცეპტორის საწინააღმდეგო მონოკლონურ ანტისხეულებს და შეუძლია სერიოზული პოზიტიური გავლენა მოახდინოს ე.წ. „ციტოკინურ შტორმზე“, რაც COVID-19-თ პაციენტებში დაავადების დამძიმების და სიკვდილობის ერთ-ერთი ხშირი მიზეზია. ჩვენ ჯერ კიდევ COVID-19-ს პანდემიის ადრეული პერიოდიდან COVID-19-ის სტანდარტულ მკურნალობასთან ერთად დავნერგეთ (ვიყენებთ) ახალ ინოვაციურ მიდგომებს - ტოცილიზუმაბი, პლაზმაფერეზი, სისხლის ექსტრაკორპურული გაწმენდა სპეციალური სორბენტების გამოყენებით, კონვალესცენტის პლაზმა და სხვ., რამაც საშუალება მოგვცა გადაგვერჩინა არაერთი კრიტიკულად მძიმე ავადმყოფი. აღსანიშნავია, რომ ზოგიერთ ამ მეთოდზე ჯერ ფართომასშტაბიანი კლინიკური კვლევები დასრულებული არ არის და საბოლოო შედეგები არ დადებულა. თუმცა, მათი მოქმედების მექანიზმის გათვალისწინებით თითეული ეს მეთოდი კონკრეტულ პაციენტებში შესაძლოა სასარგებლო იყოს. რის გამოც აშშ FDA-ის ამ მეთოდებზე გაცემული აქვს გადაუდებელ შემთხვევებში გამოყენების ნებართვა (Emergency use authorization). ტოცილიზუმაბი ძლიერმოქმედი პრეპარატია, აქვს მკაცრად განსაზღრული ჩვენებები და უკუჩვენებები. ამიტომ ამ მედიკამენტის დანიშვნა და გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ შესაბამისი კომპეტენციის და გამოცდილების მქონე სპეციალისტების მიერ. ქვეყანაში მოქმედი პროტოკოლით მედიკამენტ ტოცილიზუმაბის გამოყენების შესაძლებლობა განხილულ უნდა იქნეს გადაუდებელ შემთხვევებში - კრიტიკულად მძიმე COVID-19-ით ავადმყოფებში მძიმე და სიცოცხლისთვის საშიში ე.წ. „ციტოკინური შტორმის“ დროს. კლინიკურ პრაქტიკაში ე.წ. „ციტოკინური შტორმის“ დროს ცალკეულ შემთხვევებში ტოცილიზუმაბის ალტერნატივად იყენებენ კორტიკოსტეროიდების მაღალ დოზებს - ე.წ. „პულს თერაპიის“ სახით, მაგრამ ეს მეთოდი ტოცილიზუმაბთან შედარებით გაცილებით ნაკლებ ეფექტიანია“, - აღნიშნულია თენგიზ ცერცვაძის წერილში.

საქართველოში კორონავირუსით რეინფიცირების 10-მდე შემთხვევას იკვლევენ

დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის დირექტორის მოადგილის პაატა იმნაძის განცხადებით, საქართველოში Covid-19-ით რეინფიცირების 10-მდე შესაძლო შემთხვევის სამეცნიერო შესწავლა მიმდინარეობს. ამის შესახებ პაატა იმნაძემ უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს სხდომის დასრულების შემდეგ გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა. „ვსწავლობთ რამოდენიმე ასეთ შემთხვევას, მოძიებულია ამ პაციენტების გენეტიკური მასალა. შესწავლილი უნდა იქნას ორივე დადებითი ნიმუშის გენეტიკური სეკვენსები იმისთვის, რომ რეინფიცირება გამოვლინდეს. ეს ადვილი საქმე არაა, მსოფლიოში სულ რამდენიმე შემთხვევაა აღწერილი. ამას სჭირდება სამეცნიერო მტკიცებულებები, რომლებიც დამყარებული უნდა იყოს ვირუსის გენეტიკურ შესწავლაზე. გადარჩეულია დაახლოებით 10-მდე შემთხვევა”,- აღნიშნა იმნაძემ მთავრობის ადმინისტრაციაში გამართულ ბრიფინგზე.

პაატა იმნაძე: კორონავირუსის ახალ და ძველ შტამს შორის კლინიკური მიმდინარეობით განსხვავება  არ არის

დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელის პაატა იმნაძის განცხადებით, 4 იანვარს დადასტურებული კორონავირუსის ახალი შტამი კლინიკური ნიშნებით ძველი შტამისგან არ განსხვავდება. ამის შესახებ პაატა იმნაძემ საკოორდინაციო საბჭოს სხდომის დასრულების შემდეგ განაცხადა, როგორც ეპიდემიოლოგი აღნიშნავს, ახალი და ძველი შტამით ინფიცირებისგან დასაცავად მთავარი უსაფრთხოების წესების დაცვაა, ეკლესიაში იქნება ეს მაღაზიებში, თუ სხვაგან. იმნაძე ყველას მოუწოდებს მაქსიმალურად დაიცვან დაწესებული რეგულაციები ინფიცირების რაოდენობის ზრიდს შესაჩერებლად. „ჯერჯერობით რაც არის ჩვენი ბრიტანელი კოლეგების მიერ გამოქვეყნებული სამეცნიერო მტკიცებულებები, კლინიკურ მიმდინარეობაში არავითარი განსხვავება ახალ და ძველ შტამს შორის არ არის. პაციენტს მოგზაურობის ისტორია არ ჰქონია. როდესაც გამოქვეყნდა მონაცემები, რომ ბრიტანეთში გაჩნდა ახალი შტამი და დაიდო სამეცნიერო მტკიცებულებები, ჩვენ შევისწავლეთ ყველა დადებითი შემთხვევა საქართველოში, რომლებიც იყო ლაბორატორიაში, რომ გვენახა საეჭვო დადებითი შემთხვევები. ასეთი არის თუ სამი გენიდან ორი არის კარგი დადებითი და ერთი არ არის დადებითი. ასეთი სულ იყო სამი შემთხვევა იმ რამდენიმე ათასიდან, რაც საქართველოში სულ იყო. ყველა სხვა შემთხვევა, რომელიც საქართველოში იყო დადებითი, იყო სამივე გენზე დადებითი. აღნიშნული პაციენტების კონტაქტებმა იზოლაციის ვადა უკვე გაიარეს და ეს არის 14 დღე. ამ პაციენტს არ აქვს მოგზაურობის ისტორია, მაგრამ ვიდრე ავად გახდებოდა ჰქონდა კონტაქტი ადამიანთან, ვისაც ჰქონდა მოგზაურობის ისტორია. მოძიებულია ამ ადამიანის ნიმუში და მიმდინარეობს სეკვენირება“, – განაცხადა იმნაძემ. ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილის თამარ გაბუნიას განცხადებით, საქართველოში დადასტურებული კორონავირუსის ახალი შტამის შესახებ ცნობილია მხოლოდ ის რომ უფრო სწრაფად ვრცელდება. ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე მოქალაქეებს უსაფრთხოების წესების დაცვისკენ კიდევ ერთხელ მოუწოდებს. „ერთადერთი, რაც ამ დროისთვის ცნობილია, არის ის, რომ ამ ტიპის შტამი უფრო სწრაფად ვრცელდება და მეტი სიფრთხილეა საჭირო როგორც პირადი დაცვის საშუალებების გამოყენებით, ისე დაწესებული წესების დაცვის კუთხით, ბიზნესგარემოში და სოციალური თავშეყრის ადგილებში, რაც აქამდეც ვიცოდით, რომ უნდა გაგვეკეთებინა“, – განაცხადა თამარ გაბუნიამ.

ახალი კვლევა: COVID-19-ზე იმუნიტეტი მინიმუმ 8 თვე ნარჩუნდება

ავსტრალიის, მონაშის უნივერსიტესტის კვლევის თანახმად, კორონავირუსზე იმუნინტეტი ადამიანებში რვა თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში ნარჩუნდება. ინფორმაციას ND TV ავრცელებს. მკვლევრებმა, 25 კოვიდადებითი პაციენტისგან შემდგარი ჯგუფი დააკომპლექტეს. კვლევამ აჩვენა, რომ ანტისხეულები პაციენტებში მეოცე დღიდან გაქრა, ხოლო ყველა პაციენტში შენარჩუნდა უჯრედები, რომლებიც პასუხისმგებელია ვირუსის ამოცნობასა და რეინფიცირების პრევენციაზე. „ეს შედეგები მნიშვნელოვანია, რადგან აჩვენებს, რომ კოვიდინფიცირებული ინარჩუნებენ იმუნიტეტს“, - ამბობს კვლევის თანაავტორი, მენა ვან სელმი, მონაშის უნივერსიტეტის იმუნოლოგიის განყოფილებიდან.

BioNTech-ის აღმასრულებელი დირექტორი: ვირუსი ჩვენთან იქნება მომავალი 10 წლის განმავლობაში, თუმცა საავადმყოფოები აღარ გადაიტვირთება

BioNTech-ის აღმასრულებელ დირექტორს უგურ შაჰინს გერმანიაში გამართულ პრესკონფერენციაზე ჰკითხეს, ვაქცინიდან რა პერიოდის შემდეგ შეძლებდა მსოფლიო ცხოვრების ნორმალურ რეჟიმში დაბრუნებას. ამის შესახებ Guardian-ი წერს. მისი თქმით, „ახალი განმარტებაა საჭირო სიტყვა - „ნორმალურისთვის“. „ვირუსი ჩვენთან იქნება მომავალი 10 წლის განმავლობაში. უნდა შევეგუოთ ფაქტს, რომ კვლავ იქნება ეპიდაფეთქებები. თუმცა ახალი ნორმა იქნება - ბიზნესები არ ჩაიკეტება, მოსახლეობა სრულ კარანტინში არ გადავა და საავადმყოფოები აღარ გადაიტვირთება“, - განაცხადა შაჰინმა.

BioNTech-ი: საჭიროების შემთხვევაში, ვაქცინის კორონავირუსის ახალ ვარიანტზე მორგებას 6 კვირაში შევძლებთ

კომპანია BioNTech-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, უგურ შაჰინმა განაცხადა, რომ Pfizer/BioNTech-ის ვაქცინა კორონავირუსის ახალი სახეობის წინააღმდეგ ეფექტური იქნება, თუმცა საჭიროა შემდგომი კვლევების ჩატარება. „ამ დროისთვის ჩვენ ჯერ არ ვიცით, შეუძლია თუ არა ჩვენს ვაქცინს ამ ახალი სახეობისგან დაცვა. მეცნიერული თვალსაზრისით, საკმაოდ სავარაუდოა, რომ ამ ვაქცინით მიღებულ იმუნურ პასუხს ასევე შეუძლია ვირუსის ახალ ვარიანტებს გაუმკლავდეს“, - აღნიშნა კომპანია BioNTech-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა. უგურ შაჰინის თქმით, დიდ ბრიტანეთში აღმოჩენილი კორონავირუსის ახალი ვარიანტის პროტეინები 99%-ით იგივეა, რაც აქამდე არსებულ შტამებში და, შესაბამისად, BioNTech-ი დარწმუნებულია, რომ მისი ვაქცინა ეფექტური იქნება. „მაგრამ ეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში გვეცოდინება, თუ ექსპერიმენტი ჩატარდება და მონაცემების მისაღებად დაახლოებით ორი კვირა დაგვჭირდება. იმის ალბათობა, რომ ჩვენი ვაქცინა იმუშავებს, შედარებით მაღალია. ვაქცინის კორონავირუსის ახალ ვარიანტზე მორგება რომ დაგვჭირდეს, კომპანია ამის გაკეთებას დაახლოებით 6 კვირაში შეძლებს“, - აღნიშნა კომპანია BioNTech-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა. 14 დეკემბერს მეცნიერებმა კორონავირუსის ახალი სახეობა აღმოაჩინეს. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციაში განაცხადეს, რომ ჯერ არ არსებობს იმის მტკიცებულება, რომ დიდ ბრიტანეთში აღმოჩენილი კორონავირუსის ახალი სახეობა სერიოზულ გავლენას ახდენს ვირუსის სტრუქტურაზე. დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის მდივანმა, მეთ ჰენკოკმა განაცხადა, რომ ვირუსის ახალი სახეობა შედარებით სწრაფად ვრცელდება, თუმცა უფრო საშიში არ არის.

ღამის ცაზე იუპიტერი და სატურნი ერთმანეთთან ახლოს განლაგდებიან. ბოლო 800 წლის განმავლობაში ასეთი მოვლენა არ დაფიქსირებულა

„დღეს, იუპიტერი და სატურნი რამდენიმე წუთის განმავლობაში ღამის ცაზე ერთმანეთს გადაკვეთენ და ერთი კაშკაშა მნათობის სახით გამოჩნდებიან“, - ამის შესახებ Sciencealert წერს. ასტრონომთა განცხადებით, ამ დროს ისინი ერთმანეთთან ისე ახლოს გამოჩნდებიან, როგორც ბოლო 800 წლის განმავლობაში არ გამოჩენილან ჩვენს ცაზე. „ეს ორი პლანეტა ძალიან იშვიათად უახლოვდება ერთმანეთს, დაახლოებით 20 წელიწადში ერთხელ, მაგრამ ეს კავშირი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმის გამო, რომ პლანეტები ძალიან ახლოს აღმოჩნდებიან ერთმანეთთან" - აღნიშნა ასტრონომმა პატრიკ ჰარტიგანმა. მისი თქმით, ადამიანები ღამის ცაზე ასეთი განლაგების მომსწრე ბოლოს 1226 წლის 4 მარტს გახდნენ. ეს ციური სინქრონიზაცია ზაფხულში დაიწყო, როდესაც იუპიტერმა და სატურნმა ღამის ცაზე ერთმანეთთან ახლოს მისვლა დაიწყეს, 15-16 დეკემბერს კი ცაზე მათ შორის მანძილი სავსე მთვარის დიამეტრის მხოლოდ ⅕ იქნება. ასტრონომთა განცხადებით, პლანეტების წყვილი ცაზე ყოველ საღამოს მზის ჩასვლიდან დაახლოებით ერთი საათის განმავლობაში გამოჩნდება, ხოლო პიკი 21 დეკემბერს იქნება, როდესაც ჩვენს ცაზე იუპიტერსა და სატურნს თითქმის ერთი პლანეტის სახით დავინახავთ. პლანეტები ცაზე ერთი მნათობის სახით დაახლოებით 30 წუთის განმავლობაში გამოჩნდებიან, თბილისის დროით 18:20-დან 18:50 საათამდე. მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი განლაგება ბოლო 800 წლის განმავლობაში არ მომხდარა, მომავალში შედარებით მალე, 2080 წლის მარტში განმეორდება, შემდეგ კი 2400 წელს. 2020 წლის 21 დეკემბერს, იუპიტერი და სატურნი რამდენიმე წუთის განმავლობაში ღამის ცაზე ერთმანეთს გადაკვეთენ და ერთი კაშკაშა მნათობის სახით გამოჩნდებიან.

მეხიკოში აცტეკების მიერ მსხვერპლად შეწირული ადამიანების თავის ქალებისგან აგებული „კოშკი“ აღმოაჩინეს

მექსიკის დედაქალაქის ცენტრში ანთროპოლოგიისა და ისტორიის ეროვნულმა ინსტიტუტის (INAH) არქეოლოგებმა აცტეკების პერიოდის „თავის ქალების კოშკი“ აღმოაჩინეს, რომელიც 100-ზე მეტი კაცის, ქალისა და ბავშვის თავის ქალას მოიცავს. არქეოლოგების აზრით, „თავის ქალის კოშკი“,1486–1502 წლით თარიღდება. აღმოჩენილი თავის ქალებიდან, მინიმუმ სამი თავის ქალა ეკუთვნოდა ბავშვს, რაზეც თავის ქალის ზომა და განუვითარებელი კბილები მეტყველებს. ანთროპოლოგიისა და ისტორიის ეროვნული ინსტიტუტის წარმომადგენლები აღნიშნავენ, რომ ჯერ კიდევ მარტში, ინსტიტუტის ურბანული არქეოლოგიის გუნდმა, აღნიშნული კოშკის აღმოსავლეთით აღმოაჩინა 119 თავის ქალა. მკვლევართა განცხადების მიხედვით, ზოგიერთი თავის ქალა შეიძლება ეკუთვნოდეთ ადამიანებს, რომლებიც ღმერთებს რიტუალური მსხვერპლშეწირვის დროს შესწირეს. აცტეკების იმპერიის დედაქალაქ ტენოჩტიტლანის სამეფოს მთავარი სატაძრო კომპლექსის, ტემპლო-მაიორის ნანგრევებში უკვე აღმოჩენილია 600-ზე მეტი თავის ქალა. მექსიკის ხელისუფლების განცხადებით, ეს ბოლო წლებში ქვეყნის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი არქეოლოგიური აღმოჩენებია.