ევროკომისიამ აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანიის (SOCAR) მიერ, იტალიური ენერგეტიკული კომპანია Italiana Petroli-ს (IP) აქციების 99.82%-ის API Holding-ისგან შესყიდვა დაამტკიცა.
„გარიგება, პირველ რიგში, ნედლი ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების მიწოდებას ეხება,“ - განაცხადა ევროკომისიამ.
ევროკომისიამ ასევე აღნიშნა, რომ აღნიშნული შესყიდვა კონკურენციის კუთხით პრობლემებს არ წარმოშობს, რადგან ჩართული მხარეების საბაზრო პოზიციები შეზღუდულია. შესაბამისად, გარიგება გამარტივებული შერწყმის პროცედურის ფარგლებში განიხილეს.
„იტალიანა პეტროლი“ იტალიის ერთ-ერთი უდიდესი ინტეგრირებული ნავთობგადამამუშავებელი პლატფორმაა. კომპანია ქვეყნის მასშტაბით ათასობით ავტოგასამართ სადგურს, ორ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას მართავს, რომელთა წლიური სიმძლავრე დაახლოებით 10 მილიონი ტონაა და აქტიურად ყიდის ბიტუმს, საავიაციო საწვავს და საპოხ მასალებს. ის ასევე ინარჩუნებს ქვეყნის მასშტაბით ლოგისტიკურ ქსელს.
გარიგება, რომელიც 2025 წლის 23 სექტემბერს გაფორმდა და რომლის ღირებულებაც, Reuters-ის ინფორმაციით, დაახლოებით 2.5 მილიარდ ევროს შეადგენს, ხოლო ჯამურმა ინვესტიციამ შესაძლოა 3–3.5 მილიარდ ევროს მიაღწიოს, მხოლოდ აქტივების შეძენას არ გულისხმობს.
ეს ნიშნავს მთლიანი ქვედა რგოლის ეკოსისტემით სარგებლობას: ორი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა, რომელთა საერთო გადამამუშავებელი სიმძლავრე დღეში დაახლოებით 200,000 ბარელია; 4,500-ზე მეტი ავტოგასამართი სადგური; საცავები და ქვეყნის მასშტაბით ლოგისტიკური ქსელი. მხოლოდ 2024 წელს IP-მ დაახლოებით 15 მილიონი ტონა ნავთობპროდუქტი გაყიდა და თითქმის 500 მილიონი ევროს მოგება მიიღო.
„ეს გეოპოლიტიკური სიგნალია და ასახავს აზერბაიჯანის ენერგეტიკული სტრატეგიის უფრო ღრმა ტრანსფორმაციას - ისეთ ტრანსფორმაციას, რომელსაც ქვეყანას ევროპის ენერგეტიკული სისტემის პერიფერიიდან მის სტრუქტურულ ბირთვში გადაჰყავს. წლების განმავლობაში აზერბაიჯანი, ძირითადად, ნედლი ნავთობის მიმწოდებლად აღიქმებოდა. მოდელი მარტივი იყო: მოპოვება, ექსპორტი და შემდგომი მოგების სხვაგან დაგროვების დაშვება. რეალური მარჟები - გადამუშავება, ლოგისტიკა და საცალო ვაჭრობა - ევროპელი ოპერატორების ხელში დარჩა. ეს მოდელი ახლა იცვლება.
იტალია უკვე აზერბაიჯანული ნავთობის უმსხვილესი მომხმარებელია. იტალია აზერბაიჯანის ერთ-ერთი მთავარი პარტნიორია ევროკავშირში. სტრატეგიული ნავთობგადამამუშავებელი და საცალო ვაჭრობის აქტივების შეძენით, აზერბაიჯანი აღარ არის მხოლოდ მიმწოდებელი - ის იტალიის ენერგეტიკული უსაფრთხოების დაინტერესებული მხარე ხდება. ეს აღრმავებს ურთიერთდამოკიდებულებას იმ მომენტში, როდესაც ევროპა აქტიურად ეძებს რუსული ენერგომომარაგების ალტერნატივებს.
