ახალი ამბები
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის პირველადი შეფასება რუსეთში ჭირის სავარაუდო შემთხვევაზე
ჯანმო: რუსეთში ჭირის სავარაუდო შემთხვევის გამო გარდაცვალებასთან დაკავშირებით ტესტირება და მონიტორინგი მიმდინარეობს. გაეროს მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციამ (ჯანმო) სამშაბათს განაცხადა, რომ რუსეთში, ციმბირის რეგიონში ლაბორატორიის თანამშრომლის გარდაცვალებამ გააჩინა ეჭვი, რომ სიკვდილის მიზეზი შესაძლოა, ჭირი ყოფილიყო; ორგანიზაცია სიტუაციას ყურადღებით აკვირდება. ჯანმო თანამშრომლობს შტაბ-ბინასთან, რათა სხვა ქვეყნებსაც მიაწოდოს ინფორმაცია; ორგანიზაცია მზადაა, დაეხმაროს „რუსეთის ხელისუფლებას, თუ ისინი ამას მოითხოვენ.“ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) განცხადებით, ციმბირში მდებარე შავი ჭირის კვლევითი ინსტიტუტის ლაბორანტის გარდაცვალების შემდეგ, რუსეთში ეპიდემიის გავრცელების რისკი დაბალია. 28 წლის ლაბორატორიის თანამშრომელი, დარია შიპილოვა, ირკუტსკში რამდენიმე დღის წინ გარდაიცვალა მას შემდეგ, რაც სამსახურში ყოფნისას მოულოდნელად შეუძლოდ გახდა. გაეროს ჯანდაცვის სააგენტოს [WHO] წარმომადგენლის განცხადებით, რუსეთის ხელისუფლებამ სამშაბათს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციას აცნობა, რომ ციმბირის ქალაქ ირკუტსკში ჭირის შემთხვევები არ დაფიქსირებულა; აღნიშნულ ქალაქში გასულ კვირას ჭირის კვლევითი ინსტიტუტის ლაბორანტი გარდაიცვალა. მოსკოვს, რომელსაც ჯანდაცვის სფეროში მოქმედი საერთაშორისო წესების თანახმად ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მოთხოვნებზე 24 საათის განმავლობაში რეაგირება ევალება, ორგანიზაციას მიაწოდა ინფორმაცია, რომ ხელისუფლება იკვლევდა, ხომ არ გამოიწვია ქალის სიკვდილი ჭირმა. მათ ასევე აცნობეს გაეროს სააგენტოს, რომ დაადგინეს გარდაცვლილთან კონტაქტში მყოფი პირები და რომ სახიფათო ინფექციურ პათოგენებზე ჩატარებული ტესტების შედეგები უარყოფითი აღმოჩნდა. სააგენტო Reuters-მა ჯერჯერობით ვერ დააზუსტა, ნიშნავდა თუ არა ეს იმას, რომ ტესტირება ლაბორატორიის თანამშრომელსაც ჩაუტარდა და გამორიცხავდნენ თუ არა მის შემთხვევაში ჭირის არსებობას. ჟენევაში გაეროსთან არსებულმა რუსეთის დიპლომატიურმა წარმომადგენლობამ კომენტარის თხოვნას დაუყოვნებლივ არ უპასუხა. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის განცხადებით, რუსეთში ეპიდემიის რისკი დაბალია. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის წარმომადგენელმა კრისტიან ლინდმაიერმა განმარტა, რომ დაავადების ფართომასშტაბიანი გავრცელების ნიშნები არ შეინიშნება. „არსებული ინფორმაციით, იდენტიფიცირებულია ყველა პირი, ვისთანაც პაციენტს კონტაქტი ჰქონდა; მიმდინარეობს მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობის მონიტორინგი და ამ დროისთვის არცერთ მათგანს დაავადების სიმპტომები არ გამოუვლენია,“ — აღნიშნა კრისტიან ლინდმაიერმა. მან ხაზი გაუსვა, რომ ამ დროისთვის გარდაცვალების მიზეზი ოფიციალურად დადასტურებული არ არის და მიმდინარეობს ლაბორატორიული კვლევები. ლინდმაიერმა განაცხადა, რომ არსებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, რისკების პირველადი შეფასებით, „ირკუტსკისთვის რისკი ზომიერიდან დაბალ დონემდეა შეფასებული, რუსეთის ფედერაციისთვის მთლიანობაში — დაბალ დონედ, ხოლო ჯანმოს ევროპის რეგიონისთვის — ძალიან დაბალ დონედ.“ მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეს შეფასება განახლდება დამატებითი ინფორმაციის მიღებისთანავე. მისი თქმით, რუსი ოფიციალური პირები კვლავ იკვლევდნენ, გამოიწვია თუ არა შიპილოვას სიკვდილი პნევმონიურმა ჭირმა, თუმცა ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ ჯანმრთელობისთვის საფრთხის დონე შემდეგნაირად შეაფასა: ირკუტსკისთვის — „ზომიერიდან დაბალ დონემდე“, რუსეთის დანარჩენი ნაწილისთვის — „დაბალი“, ხოლო ევროპისთვის — „ძალიან დაბალი.“ ცნობისთვის, 28 წლის დარია შიპილოვა გასულ კვირას, ავად გახდომიდან ორი დღის შემდეგ გარდაიცვალა. რუსული მედიის ცნობით, შესაძლოა, ის სამუშაო ადგილზე მომხდარი ინციდენტის შედეგად დაინფიცირებულიყო; აღნიშნულ დაწესებულებაში საშიში პათოგენები ინახება და მათი კვლევა მიმდინარეობს. რუსეთის ხელისუფლება მომხდარს ნაკლებად მნიშვნელოვნად მიიჩნევს და აცხადებს, რომ შიპილოვა „უცნობი ეტიოლოგიის პნევმონიით“ გარდაიცვალა. ქალაქ ირკუტსკში მდებარე კვლევით ცენტრსა და რამდენიმე მეზობელ საავადმყოფოში კარანტინის მკაცრი ზომები დაწესდა. რუსული მედიის ცნობით, შიპილოვას 60 კოლეგა პარასკევიდან იმ ინსტიტუტის შენობაშია ჩაკეტილი, სადაც ის მუშაობდა; მათ იატაკსა და სკამებზე სძინავთ, ვიდრე ტესტირება მიმდინარეობს. მსგავსი ზომები დაწესდა ხუთ საავადმყოფოშიც, სადაც პაციენტებთან ახლობლების ვიზიტები აიკრძალა. კრემლის პრესსპიკერმა დმიტრი პესკოვმა სამშაბათს მოსახლეობას მოუწოდა, არ აჰყოლოდნენ ჭორებს და რუსეთის ჯანდაცვის ზედამხედველობის უწყების — „როსპოტრებნადზორის“ — განცხადებებისთვის დაეჯერებინათ. უწყების ცნობით, ირკუტსკში ვითარება სტაბილურია და ინსტიტუტის თანამშრომლებს შორის ინფექციური დაავადების ახალი შემთხვევები არ დაფიქსირებულა. თავის მხრივ, ვაშინგტონი მოვლენებს ყურადღებით აკვირდება. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ მოსკოვს მოუწოდა, აღნიშნულ შემთხვევასთან დაკავშირებით მეტი დეტალი გაესაჯაროებინა. „ვფიქრობ, რუსეთის ვალდებულებაა, მსოფლიოს მეტი ინფორმაცია გაუზიაროს,“ — განაცხადა რუბიომ „ჩვენ ამ პროცესს ძალიან ყურადღებით, საათობრივ რეჟიმში ვაკვირდებით,“ - ამბობს ამერიკელი დიპლომატი. საპასუხოდ, „როსპოტრებნადზორმა“ შეერთებულ შტატებს დახმარება შესთავაზა. უწყების განცხადებაში ნათქვამია: „რუსეთის ფედერაცია მზადაა, დაეხმაროს აშშ-ს ინფექციური დაავადებების აფეთქებებთან ბრძოლაში.“ ასევე, აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ მისი ადმინისტრაცია დახმარების აღმოჩენისთვის მზად იყო. „არ მსიამოვნებს იმის ყურება, რომ მათ ეს პრობლემა აქვთ. ჩვენ დავეხმარებით. ყველას, ვისაც მსგავსი პრობლემა აქვს, ყოველთვის დავეხმარებით,“ — განუცხადა ტრამპმა ჟურნალისტებს თეთრ სახლში შეკითხვის საპასუხოდ. Washington Post-ის ცნობით, აშშ-ის მხრიდან საპასუხო ქმედებებზე მუშაობენ: დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრები (CDC), სახელმწიფო დეპარტამენტი და სტრატეგიული მზადყოფნისა და რეაგირების ადმინისტრაცია. ინფორმაციისთვის: პნევმონიური ჭირი ცალკე დაავადება არ არის. ის ჭირის სამი ფორმიდან ერთ-ერთია: ბუბონური, სეპტიცემიური და პნევმონიური. სამივეს ერთი ბაქტერია იწვევს. მათ შორის განსხვავებას განსაზღვრავს ის, სხეულის რომელ ნაწილში ლოკალიზდება ინფექცია, რაც გავლენას ახდენს დაავადების გავრცელების გზასა და მის სიმძიმეზე. ბუბონური ჭირი ყველაზე გავრცელებული ფორმაა და სწორედ მას გულისხმობს ადამიანების უმეტესობა, როდესაც სიტყვა „ჭირს“ ისმენს. ის, როგორც წესი, რწყილის ნაკბენის შედეგად ვითარდება. ბაქტერია უახლოეს ლიმფურ კვანძში ხვდება, რომელიც შუპდება და წარმოიქმნება მტკივნეული გამონაზარდი, რომელსაც ბუბონი ეწოდება. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მონაცემებით, ბუბონური ჭირი ადამიანიდან ადამიანზე იშვიათად ვრცელდება. ჯანმოს ცნობით, პნევმონიური ჭირი „შეიძლება, ფატალური იყოს დაავადების დაწყებიდან 18-24 საათის განმავლობაში, თუ არ მოხდება მისი მკურნალობა, მაგრამ ენტერობაქტერიების საწინააღმდეგო გავრცელებული ანტიბიოტიკები ეფექტიანად კურნავს დაავადებას, თუ ისინი ადრეულ ეტაპზე იქნება მიღებული.“
საქართველო NATO-ს სამხედრო პოლიციის მრავალეროვნული ბატალიონის კომპიუტერულ სწავლებას მასპინძლობს
საქართველო NATO-ს სამხედრო პოლიციის მრავალეროვნული ბატალიონის კომპიუტერულ სწავლებას “SHARP LYNX 2026” მასპინძლობს. NATO-ს სამეკავშირეო ოფისის ცნობით, სწავლებას NATO-საქართველოს წვრთნებისა და შეფასების ერთობლივი ცენტრი (JTEC) უწევს კოორდინაციას NATO-საქართველოს არსებითი პაკეტის (SNGP) სამხედრო პოლიციის ინიციატივის ფარგლებში. “SHARP LYNX 2026” NATO-ს სამხედრო პოლიციის მრავალეროვნულ ბატალიონში (NATO MNMPBAT) მონაწილის სტატუსის (2 წლიანი ციკლი) მიღებისთვის წინ გადადგმული ნაბიჯია, რომელიც მიზნად ისახავს ურთიერთთავსებადობას, საშტაბო პროცედურების, კოორდინაციისა და მართვის შესაძლებლობების გაუმჯობესებას. სწავლების დასრულების შემდეგ შეფასდება საქართველოს თავდაცვის ძალების სამხედრო პოლიციის შესაძლებლობები. სწავლებაში ხორვატიის, ჩეხეთის, უნგრეთის, პოლონეთის, სლოვაკეთისა და საქართველოს სამხედრო პოლიციის ქვედანაყოფების წარმომადგენლები მონაწილეობენ.
„შუა დერეფანი, საქართველოს უნიკალური შესაძლებლობა ეძლევა“ — რა წერია მსოფლიო ბანკის ანგარიშში
28 სექტემბერს გამოქვეყნებულ ანგარიშში — „ინტეგრაცია: მსოფლიო დონის სავაჭრო ლოგისტიკა ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფნის გასწვრივ“, მსოფლიო ბანკი ცხრა ქვეყნის, მათ შორის საქართველოს სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურას აფასებს. მსოფლიო ბანკის რეგიონულმა დირექტორმა სამხრეთ კავკასიაში როლანდ პრაისმა ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ შუა დერეფანი საქართველოს ეკონომიკური ტრანსფორმაციისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია. მისივე შეფასებით, შუა დერეფანი საქართველოში მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) ზრდას გამოიწვევს. „ანგარიში განიხილავს, თუ როგორ უნდა უზრუნველვყოთ მსოფლიო დონის ვაჭრობა და ლოჯისტიკა შუა დერეფნის მეშვეობით. ანგარიშის თანახმად, ვაჭრობის მოცულობა ოთხმაგად გაიზრდება, დერეფნის გავლის დრო 66%-ით შემცირდება, 2 მილიონი სამუშაო ადგილი შეიქმნება, ხოლო რეგიონის მშპ საშუალოდ, 3.3%-ით გაიზრდება. საქართველოს შემთხვევაში, პროგნოზის თანახმად, 2040 წლისთვის მშპ 3.6%-ით გაიზრდება. ასევე, დასაქმების მაჩვენებელიც მნიშვნელოვნად გაიზრდება,“ - განაცხადა როლანდ პრაისმა. ანგარიშის მიხედვით, ინფრასტრუქტურაში დაგეგმილმა ინვესტიციებმა "შუა დერეფანში" ტვირთების მოცულობა შესაძლოა, სამჯერ და მეტად გაზარდოს, ხოლო გადაზიდვის დრო დაახლოებით გაანახევროს. თუ ინფრასტრუქტურულ პროექტებს საზღვარზე, საბაჟოზე, ციფრულ სისტემებსა და ტრანსპორტის მართვაში რეფორმებიც დაემატება, მსოფლიო ბანკის შეფასებით, 2040 წლისთვის ტვირთბრუნვა შეიძლება, დაახლოებით ოთხჯერ გაიზარდოს, ხოლო გადაზიდვის დრო ორი მესამედით შემცირდეს. მსოფლიო ბანკის შეფასებით, ძირითადი ინფრასტრუქტურული შეზღუდვების აღმოსაფხვრელად რეგიონს 2040 წლამდე, სულ მცირე, 25 მილიარდი დოლარის ინვესტიცია ესაჭიროება. დამატებით დაახლოებით 30 მილიარდი დოლარის ინვესტიცია — დერეფანთან დაკავშირებული ეკონომიკური აქტივობის ხელშესაწყობად, მათ შორის პორტებთან და მაგისტრალებთან დამაკავშირებელი გზებისა და რკინიგზის, ლოგისტიკური ჰაბებისა და ტერმინალებისთვის. ასევე, ისეთ აუცილებელ ლოგისტიკურ აღჭურვილობას, როგორიცაა მოძრავი შემადგენლობა, ტვირთის დამუშავების ტექნიკა და ციფრული სისტემები. საქართველოს საზღვაო პორტები ფოთის პორტი საქართველოს ორი მოქმედი პორტიდან ყველაზე დიდია და ქვეყნის მასშტაბით კონტეინერების გადამუშავების საერთო მოცულობის 85%-ს უზრუნველყოფს. 2023 და 2024 წლებში პორტის გამტარუნარიანობა კონტეინერების კუთხით 600 000 TEU-ს შეადგენდა, ხოლო ფაქტობრივმა გადამუშავებამ, შესაბამისად, 592 589 და 545 297 TEU შეადგინა; შედეგად, სიმძლავრის ათვისების მაჩვენებელი აღნიშნულ წლებში 99% და 91% იყო. 2025 წელს, საოპერაციო ღონისძიებების შედეგად, ფოთის პორტის გამტარუნარიანობა მცირედით გაიზარდა და 650 000 TEU-ს მიაღწია; იმავე წელს დაფიქსირებულ ფაქტობრივ მაჩვენებელთან (636 466 TEU — რაც პორტის ისტორიაში რეკორდული მაჩვენებელია) შედარებით, სიმძლავრის ათვისების დონემ 98% შეადგინა. ეს მიუთითებს კონტეინერების გადატვირთულობის მაღალ რისკსა და საქართველოში პორტის გამტარუნარიანობის გაზრდის გადაუდებელ აუცილებლობაზე. კონტეინერული და არაკონტეინერული ტვირთების გათვალისწინებით, საქართველოს ორი მოქმედი შავიზღვისპირა პორტის — ფოთისა და ბათუმის — სიმძლავრის ჯამურმა ათვისებამ 2023 წელს 65% შეადგინა, თუმცა ვარაუდობენ, რომ მას შემდეგ ათვისების ეს საერთო დონე გაიზარდა. ახალი ბორნებისა და პორტის გადამუშავების ინფრასტრუქტურის დანერგვის შემთხვევაში, კასპიის ზღვის გავლით გადაზიდვების სეგმენტს უფრო დიდი მოცულობების გატარება შეეძლება, მათ შორის — ყაზახეთიდან დასავლეთის მიმართულებით ლითონის ექსპორტის და სომხეთიდან თუ საქართველოდან ჩინეთის მიმართულებით (აღმოსავლეთით) სპილენძის ექსპორტის. შედარებისთვის, ბათუმის პორტის კონტეინერული გამტარუნარიანობა 200 000 TEU-ს, ხოლო ფაქტობრივი გადამუშავება 109 579 TEU-ს შეადგენდა (ათვისების მაჩვენებელი — 55%, წილი ქვეყნის საერთო მოცულობაში — 15%). იმ ფონზე, როდესაც: (1) მოქმედ პორტებს შორის შესაძლებლობების მხრივ დისბალანსია; (2) ფოთის პორტმა კონტეინერული ოპერაციების კუთხით მაქსიმალურ გამტარუნარიანობას მიაღწია; და (3) მოსალოდნელია TCTC-ის (ტრანსკასპიური საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტი) კონტეინერული ტვირთნაკადისა და საქართველოს პორტებში შემომავალი გემების საშუალო ზომის ზრდა, — საქართველოს ეძლევა უნიკალური შესაძლებლობა, მოთხოვნასა და მიწოდებას შორის არსებული ეს შეუსაბამობა აღმოფხვრას მიზნობრივი გამტარუნარიანობის გაზრდით და, ამავდროულად, პორტების სექტორში კონკურენცია გააძლიეროს. ამ მიზნის მისაღწევად, საქართველოს მთავრობა ანაკლიის პორტს ავითარებს — ეს არის ფოთის ჩრდილოეთით მდებარე ღრმაწყლოვანი პორტი (ე.წ. „greenfield“ პროექტი), რომლის ექსპლუატაციაში გაშვება 2029 წლისთვის იგეგმება; პორტს ექნება განვითარების ფართო პოტენციალი, შეძლებს შავ ზღვაში მოძრავი ყველაზე დიდი ზომის გემების მიღებას და უზრუნველყოფს მულტიმოდალურ კავშირს მომსახურების არეალთან. რაც არანაკლებ მნიშვნელოვანია, ანაკლიის პორტი „ლენდლორდის“ (landlord) მოდელის საფუძველზე შენდება, რაც პორტების სექტორის მართვის ისეთ მიდგომას ნერგავს, რომელიც შეესაბამება გლობალურ საუკეთესო პრაქტიკას და პრეცედენტი არ აქვს საქართველოს ზოგადი დანიშნულების ტვირთებზე ორიენტირებულ საზღვაო პორტებში. მოსალოდნელია, რომ ეს მიდგომა მოიზიდავს კერძო სექტორის ინვესტიციებს სახელმწიფო კონტროლის შენარჩუნების პარალელურად, უზრუნველყოფს მსოფლიო დონის მომსახურების გაწევას და ხელს შეუწყობს დროთა განმავლობაში ამ პორტში რამდენიმე ტერმინალისა და მათი ოპერატორის განვითარებას; შედეგად, შეიქმნება კონკურენცია არამხოლოდ სხვა პორტებთან (ფოთსა და ბათუმთან), არამედ თავად ანაკლიის პორტის შიგნითაც. შავი ზღვის მიმართულება ამჟამად ორ განშტოებას მოიცავს; ორივე მათგანი საქართველოს სარკინიგზო და საზღვაო-საპორტო ქსელების ნაწილია. მოსალოდნელია, რომ 2030-იანი წლების დასაწყისისთვის ამ ქსელებს მესამე განშტოებაც დაემატება. კერძოდ, ტვირთის გადაზიდვა შესაძლებელია ფოთის (რომელიც ამჟამად წამყვანი პორტია) ან ბათუმის პორტის გავლით; ორივე მათგანი სარკინიგზო ინფრასტრუქტურით არის აღჭურვილი. მომავალში შავი ზღვის მიმართულებით მოქმედი გადამზიდავებისთვის დამატებითი არჩევანიც გაჩნდება, რადგან საქართველო ანაკლიაში ახალ, ღრმაწყლოვან პორტს აშენებს, რომელიც მულტიმოდალური კავშირებით იქნება უზრუნველყოფილი. ანაკლიის პორტის მშენებლობა (მათ შორის, შიდა ტერიტორიებთან დამაკავშირებელი ინფრასტრუქტურის მოწყობა) სავარაუდოდ, 2030-იანი წლების დასაწყისისთვის დასრულდება და პორტი ბაზარზე ოპერირების საწყის ეტაპზე გადავა.
კონრად ადენაუერისა და ფრიდრიხ ნაუმანის ფონდებმა თბილისში ოფისები დახურეს
კონრად ადენაუერის ფონდი თბილისში ოფისს ხურავს. ამის შესახებ აღნიშნულია განცხადებაში, რომელსაც კონრად ადენაუერის ფონდი ავრცელებს. ფონდის ინფორმაციით, 28 ივლისს საქართველოს მთავრობამ უარყო KAS-ის განაცხადები მისი პროექტების დაფინანსების შესახებ, რომლებიც წარდგენილი იყო ახალი „გრანტების შესახებ“ კანონის შესაბამისად. ფონდში აცხადებენ, რომ ინტენსიური ძალისხმევა, მათ შორის გერმანიის ფედერალური მთავრობის მხრიდან, ახალი ჩარჩოს ფარგლებში მათი საქმიანობის გაგრძელების უზრუნველსაყოფად, წარუმატებელი აღმოჩნდა. “პროექტების დამტკიცება შესაძლებელი მხოლოდ იმ შემთხვევაში ჩანდა, თუ ისინი აღარ შეესაბამებოდა ფონდის პოლიტიკურ ხასიათსა და მისიას. საქართველოში მხოლოდ ყოფნა, ჩვენი უშუალო მისიის შესრულების შესაძლებლობის გარეშე, კონრად-ადენაუერის ფონდისთვის მისაღები ალტერნატივა არ არის. შესაბამისად, ოფისის დახურვა წარმოადგენს გარდაუვალ შედეგს, რომელიც განპირობებულია საქართველოს მთავრობის მიერ ჩვენი საქმიანობის შეზღუდვით”, - აღნიშნულია განცხადებაში. ფონდი ხაზს უსვამს, რომ კვლავ ერთგული რჩება საქართველოსა და მისი დიდი ხნის პარტნიორების მიმართ. „ის ქვეყანაში იურიდიულ პირად რეგისტრაციას ინარჩუნებს, რათა პოლიტიკური გარემოებების შეცვლის შემთხვევაში დაბრუნების შესაძლებლობა ჰქონდეს,” - აღნიშნულია განცხადებაში. თბილისში საქმიანობას წყვეტს ფრიდრიხ ნაუმანის ფონდიც. მათი განცხადებით, საქართველოს მთავრობის მიერ განხორციელებული ქმედებები FNF-ს ქვეყანაში საქმიანობის გაგრძელების შესაძლებლობას აღარ აძლევს. „მიმდინარე წელს ჩვენმა ფონდმა ახალი კანონის („გრანტების შესახებ“ კანონის) საფუძველზე განაცხადი წარადგინა, რათა ქვეყანაში კვლავ დაგვეფინანსებინა პროექტები და პარტნიორ ორგანიზაციებთან თანამშრომლობა გაგვეგრძელებინა. ამასთან, საქართველოს ხელისუფლების წარმომადგენლებმა მოითხოვეს, რომ პროგრამის თითოეული კომპონენტი საქართველოს მთავრობის პრიორიტეტებისთვის დაგვექვემდებარებინა და ყველა ღონისძიების განსახორციელებლად შესაბამისი ნებართვები მიგვეღო." ფონდის შეფასებით, ეს პირობები მის საქმიანობას აუცილებელ თავისუფლებას უზღუდავს. ფონდმა საქმიანობის გაგრძელების მიზნით განაცხადი შეიტანა, თუმცა ის 2026 წლის 28 ივლისს არ დაკმაყოფილდა. ამის გამო ფონდი აცხადებს, რომ საქართველოში საკუთარი ღირებულებებისა და პრინციპების შესაბამისად მუშაობის გაგრძელების შესაძლებლობა აღარ აქვს. "ეს პირობები, თავისი არსით, ლიბერალური ფონდისთვის აუცილებელ სამოქმედო თავისუფლებას საფუძველს აცლის. მიუხედავად ამისა, ჩვენი განაცხადით მაინც ვცადეთ, გამოგვეყენებინა ყველა შესაძლებლობა, რათა საქართველოში საქმიანობა გაგვეგრძელებინა და მხარი დაგვეჭირა იმ ძალებისთვის, რომლებიც ქვეყნის დემოკრატიული მომავლისთვის იბრძვიან. თუმცა ეს განაცხადი 2026 წლის 28 ივლისს უარყოფილ იქნა. შესაბამისად, ჩვენ აღარ ვხედავთ შესაძლებლობას, გავაგრძელოთ ისეთი საქმიანობა, რომელიც ჩვენს ღირებულებებსა და პრინციპებს შეესაბამება," - ნათქვამია განცხადებაში. FNF საქართველოში 2002 წლიდან მუშაობდა. კონრად ადენაუერის ფონდი კი საქართველოში 2003 წლიდან საქმიანობდა.
როგორ იმოქმედებს სომხეთი, თუ რუსეთი გაზის ფასს გაზრდის
სომხეთის უსაფრთხოების საბჭოს მდივანმა ალენ სიმონიანმა კომენტარი გააკეთა იმ ვარაუდებზე, რაც რუსული იმპორტირებული გაზის ფასის შესაძლო ზრდას უკავშირდება. სიმონიანს ჟურნალისტებმა ჰკითხეს, თუ როგორ იმოქმედებს სომხეთის ხელისუფლება იმ შემთხვევაში, თუ რუსეთი გაზის ფასის გაზრდას გადაწყვეტს. „ჩვენ არაერთხელ განვაცხადეთ და კვლავაც ვიცავთ პოზიციას, რომ გვყავს ოთხი მეზობელი ქვეყანა და თუ მეხუთე ქვეყანა შემოგვთავაზებს გაზის ტრანზიტს, ამ წინადადებას განვიხილავთ. გაზის ფასი პოლიტიკურ კომპონენტსაც მოიცავს. ჩვენ არ ვართ და არც მომავალში ვიქნებით მზად, დამოკიდებულნი ვიყოთ ერთ მილსადენზე ან ზეწოლის ერთ ბერკეტზე; ჩვენ გავაგრძელებთ სომხეთის ეკონომიკის ყველა სექტორის დივერსიფიკაციის პროცესს,“ — განაცხადა სიმონიანმა. უსაფრთხოების საბჭოს მდივანმა ხაზი გაუსვა, რომ სომხეთის რესპუბლიკა დამოუკიდებელი ქვეყანაა. „სომხეთის რესპუბლიკა შეინარჩუნებს სუვერენიტეტს. რუსეთის ფედერაციაში ჩვენი პარტნიორებიც მუდმივად აღნიშნავენ, რომ გადაწყვეტილების მიღება ჩვენი სუვერენული უფლებაა. სომხეთის რესპუბლიკას საკუთარი ინტერესები არც დაუთმია და არც დათმობს,“ — განაცხადა სიმონიანმა. ამჟამად სომხეთში ერთ კუბურ მეტრ გაზში 143,7 დრამს იხდიან, ხოლო სოციალურად დაუცველი ჯგუფებისთვის მოქმედებს სუბსიდირებული ტარიფი — 100 დრამი. ცნობისთვის, 14 სექტემბერს რუსულმა გაზის კონცერნმა „გაზპრომმა“ განაცხადა, რომ სომხეთს გაზის მიწოდება შეუწყდებოდა 15 სექტემბრიდან 25 სექტემბრამდე. ოფიციალურ მიზეზად რუსეთის ტერიტორიაზე „სარემონტო სამუშაოების ჩატარების აუცილებლობა“ დასახელდა. გაზის მიწოდება უკვე აღდგა. სომხეთი გაზის უდიდეს ნაწილს რუსეთიდან იღებს: 2026 წელს რუსულმა ბუნებრივმა აირმა შეადგინა სომხეთის მიერ მოხმარებული აირის 82%. 11 სექტემბერს სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა განაცხადა, რომ სომხეთი გაზის წყაროების დივერსიფიკაციის სტრატეგიის რეალიზებას იწყებს და ეს პროცესი არ იქნებოდა დამოკიდებული რუსული გაზის ახალ ფასზე, რომელიც „გაზპრომმა“ 2027 წლისთვის უნდა დაადგინოს. სომხეთისათვის ბუნებრივი აირის მიწოდება „გაზპრომსა“ და მის შვილობილ სტრუქტურას, სს „გაზპრომ არმენიას“ შორის გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე, ტრანზიტი კი საქართველოს ტერიტორიის გავლით ხორციელდება. სომხეთს აქვს მიწისქვეშა გაზსაცავი, რომელიც ერევანს “გაზსადენის რემონტით“ გამოწვეული კრიზისის შერბილებაში ეხმარება.
ევროკავშირის საბჭომ სომხური პროდუქციისთვის ვაჭრობის ლიბერალიზაციის დროებითი ზომები დაამტკიცა
ევროკავშირის საბჭომოფიციალურად დაამტკიცა სომხური პროდუქციისთვის ვაჭრობის ლიბერალიზაციის დროებითი ზომები, რათა მხარი დაუჭიროს სომხეთის ეკონომიკას რუსეთის მიერ ახლახან დაწესებული სავაჭრო შეზღუდვების ფონზე. ევროკავშირის საბჭოს ცნობით, ეს ზომები უზრუნველყოფს ევროკავშირში სომხური ექსპორტის დაახლოებით 80%-ის ლიბერალიზაციას და აუქმებს იმპორტის გადასახადებს პროდუქციის ფართო სპექტრზე, მათ შორის გარკვეულ სასოფლო-სამეურნეო საქონელზე. ეს დროებითი საშეღავათო რეჟიმი ორი წლის განმავლობაში იმოქმედებს. აღნიშნული დროებითი ზომები ხელს შეუწყობს სომხეთიდან ევროკავშირის მიმართულებით სავაჭრო ნაკადების მხარდაჭერასა და გაძლიერებას, რაც შეესაბამება ყოვლისმომცველი და გაძლიერებული პარტნიორობის შეთანხმების (CEPA) მიზნებს. შეღავათიანი რეჟიმი გარკვეულ პირობებს ეფუძნება და მოიცავს დამცავ ზომებს ევროკავშირის ბაზრის დასაცავად იმ შემთხვევისთვის, თუ იმპორტი უარყოფით გავლენას მოახდენს ევროკავშირის მწარმოებლებზე. ეს საბოლოო გადაწყვეტილებაა მას შემდეგ, რაც ევროპარლამენტის პლენარულ სხდომაზე მხარი დაუჭირეს კომისიის წინადადებას ყოველგვარი ცვლილების გარეშე. „ჩვენ ვაძლიერებთ მხარდაჭერას სომხეთისა და მისი ხალხის მიმართ, რომლებმაც, მიუხედავად გარე ზეწოლისა, მკაფიოდ აირჩიეს პროევროპული გზა. დღევანდელი გადაწყვეტილება დაეხმარება სომხეთის ეკონომიკას, რომელიც სავაჭრო შეზღუდვებით დაზარალდა, და აჩვენებს, რომ ჩვენს პარტნიორებს ყოველთვის შეუძლიათ, ევროკავშირის იმედი ჰქონდეთ,“ — განაცხადა ირლანდიის საგარეო საქმეთა და ვაჭრობის მინისტრმა ჰელენ მაკენტმა.
შვეიცარიის მოსახლეობამ ნეიტრალიტეტის გამკაცრებას მხარი არ დაუჭირა
კვირას, 27 სექტემბერს, შვეიცარიის მოსახლეობამ უფრო მკაცრი ნეიტრალიტეტის წინააღმდეგ მისცა ხმა. ინიციატივას „შვეიცარიის ნეიტრალიტეტის დაცვა“ ამომრჩეველთა დაახლოებით 70%-მა და 26-ვე კანტონმა მხარი არ დაუჭირა. რას ითვალისწინებდა ინიციატივა „Pro Switzerland“-ის მიერ ინიცირებული და მემარჯვენე შვეიცარიის სახალხო პარტიის (SVP) მხარდაჭერილი ინიციატივა ითვალისწინებდა კონსტიტუციაში ჩანაწერის გაკეთებას იმის შესახებ, რომ შვეიცარიის ნეიტრალიტეტი არის „მუდმივი და შეიარაღებული“. ინიციატივის თანახმად, შვეიცარიას არ უნდა ჰქონოდა უფლება, გაწევრიანებულიყო ან ეთანამშრომლა სამხედრო ალიანსებთან, მათ შორის NATO-სთან, გარდა პირდაპირი თავდასხმის შემთხვევისა. ასევე, ქვეყანას არ უნდა დაეწესებინა სანქციები, თუ ისინი გაეროს მიერ არ იქნებოდა დაწესებული ან მანდატირებული. ინიციატივა 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შემდეგ ევროკავშირის მიერ რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების გაზიარებას მოჰყვა. ინიციატივის მხარდამჭერები მიიჩნევდნენ, რომ ეს შვეიცარიის ნეიტრალიტეტს ეწინააღმდეგებოდა. იგივე პოზიცია არაერთხელ გამოუთქვამს მოსკოვსაც. რას ნიშნავს „არა“ შვეიცარია კვლავ ნეიტრალური სახელმწიფო რჩება, ის ნეიტრალურია 1815 წლიდან/ჩანაწერი კონსტიტუციაში 1848 წლით თარიღდება. ამასთან, შვეიცარიას კვლავ რჩება შესაძლებლობა, ნეიტრალიტეტი მოქნილად განმარტოს. მთავრობას კვლავ შეუძლია რუსეთის წინააღმდეგ ევროკავშირის მიერ დაწესებული სანქციების შემოღება და NATO-სთან თანამშრომლობა. როგორც საგარეო საქმეთა მინისტრმა იგნაციო კასისმა განაცხადა: „შვეიცარია გუშინ ნეიტრალური იყო, დღესაც ნეიტრალურია და მომავალშიც ნეიტრალური დარჩება.“ მისი თქმით, რეფერენდუმის შედეგი თავად ნეიტრალიტეტის წინააღმდეგ მიცემულ ხმას არ წარმოადგენს. მთავრობა, პარლამენტი და ყველა ძირითადი პოლიტიკური პარტია, გარდა SVP-ისა, მოსახლეობას ინიციატივის წინააღმდეგ ხმის მიცემისკენ მოუწოდებდნენ. ცნობისთვის, შვეიცარია თითქმის 400 წელია ნეიტრალური ქვეყანაა. შვეიცარიის ნეიტრალიტეტი მუდმივი და “შეიარაღებული ნეიტრალიტეტია”, რაც ქვეყანას გარკვეულ შესაძლებლობას აძლევს, დაიცვას საკუთარი ეროვნული ინტერესები. როგორ გახდა შვეიცარია ნეიტრალური ქვეყანა? 1647 წელს ნეიტრალიტეტი ოფიციალურად განისაზღვრა სახელმწიფო პოლიტიკის ნაწილად. 1815 წელს ევროპის დიდმა სახელმწიფოებმა ვენის კონგრესზე შვეიცარიის ნეიტრალიტეტი ოფიციალურად აღიარეს და დღევანდელი შვეიცარიის საზღვრებიც დაადგინეს. ნეიტრალიტეტმა შვეიცარიას პირველი მსოფლიო ომის დროს ქვეყნის ერთიანობის შენარჩუნებაში შეუწყო ხელი, რადგან ომში რომელიმე მხარის მხარდაჭერას შეეძლო ქვეყანა რელიგიური და ენობრივი ნიშნით გაეყო. 1919 წელს ვერსალის ხელშეკრულებამ შვეიცარიის ნეიტრალიტეტი მშვიდობის შენარჩუნებას დაუკავშირა, ხოლო 1920 წელს შვეიცარია ერთა ლიგის წევრი გახდა. მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისას შვეიცარიის ფედერალურმა საბჭომ ნეიტრალიტეტის პოლიტიკა კიდევ ერთხელ დაადასტურა. ცივი ომის პერიოდში შვეიცარია კვლავ მკაცრად იცავდა ნეიტრალიტეტის პრინციპს: ქვეყანა მხოლოდ 1963 წელს შეუერთდა ევროპის საბჭოს, ხოლო 1975 წელს ხელი მოაწერა ჰელსინკის საბოლოო აქტს. ნეიტრალიტეტის სამართლებრივი საფუძვლები 1907 წლის ჰააგის კონვენციებით არის განსაზღვრული, თუმცა დროთა განმავლობაში ახალი კითხვებიც ჩნდება - მაგ. როგორ ვრცელდება ნეიტრალიტეტის პრინციპი ციფრულ სივრცეზე ან, კოსმოსზე. 2022 წლის თებერვლიდან, რუსეთის მიერ უკრაინის წინააღმდეგ დაწყებულმა ომმა შვეიცარიაში ნეიტრალიტეტის შესახებ დისკუსია კიდევ უფრო გაააქტიურა. ფედერალურ საბჭოს მიაჩნია, რომ ნეიტრალიტეტი შვეიცარიისთვის კვლავ მნიშვნელოვანია. მას სურს, ნეიტრალიტეტი შეინარჩუნოს როგორც შვეიცარიის საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკის ინსტრუმენტი.ამ გზით შვეიცარია ცდილობს, უზრუნველყოს ქვეყნის უსაფრთხოება, დამოუკიდებლობა და კეთილდღეობა და ამავდროულად, ხელი შეუწყოს მშვიდობიან საერთაშორისო წესრიგს, რომელიც ეფუძნება საერთაშორისო სამართალს, ადამიანის უფლებებსა და დემოკრატიას.
SOCAR-ი უზბეკეთიდან მსოფლიო ბაზრებზე საქართველოს გავლით დიზელის გატანას განიხილავს — მედია
აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანია SOCAR უზბეკეთიდან მსოფლიო ბაზრებზე დიზელის საწვავის საქართველოს შავი ზღვის პორტ ყულევში მდებარე საკუთარი ტერმინალის გავლით ტრანზიტს განიხილავს. ამის შესახებ Report-ს SOCAR-ის გლობალური ბიზნესის განვითარების დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა თოღრულ ქოჩარლიმ განუცხადა. „SOCAR Trading ამჟამად უზბეკეთიდან ნაფთას (ნავთობქიმიური ნედლეულის) ტრანსპორტირებას და შავი ზღვის პორტებში მიწოდებას ახორციელებს. განხილვის საგანია დიზელი. საუბარია უზბეკეთში წარმოებულ დიზელის საწვავზე. შეთანხმების მიღწევის შემთხვევაში, მისი ექსპორტიც ყულევში მდებარე ჩვენი ტერმინალის გავლით განხორციელდება,“ — აღნიშნა ქოჩარლიმ. დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა აღნიშნა, რომ ყაზახეთისა და თურქმენეთისგან განსხვავებით, რომლებიც აზერბაიჯანის დიდი ხნის ბიზნესპარტნიორები არიან საერთაშორისო ბაზრებზე ეროვნული ნავთობპროდუქტების ტრანზიტისა და ექსპორტის კუთხით, ტაშკენტთან თანამშრომლობა ამ სფეროში მხოლოდ წელს დაიწყო. „ფაქტობრივად, ერთობლივი მუშაობის საფუძველი გაცილებით ადრე ჩაეყარა მხარეებს შორის შექმნილი სამწლიანი ენერგეტიკული პროექტის — „ტურანის“ ფარგლებში. თუმცა მისი პრაქტიკული განხორციელება და აქტიური საოპერაციო საქმიანობა სწორედ წელს დაიწყო,“ — განმარტა ქოჩარლიმ.
საქართველო, სომხეთი და აზერბაიჯანი თურქეთთან ენერგეტიკული ინტეგრაციის საკითხს განიხილავენ — მედია
თბილისში, ენერგეტიკის რეგულირების მსოფლიო ფორუმის (WFER IX) ფარგლებში, სომხეთის საჯარო მომსახურების მარეგულირებელი კომისიის (PSRC) თავმჯდომარე მესროპ მესროპიანი შეხვდა ევროპის ენერგეტიკის მარეგულირებელთა საბჭოს (CEER) პრეზიდენტ პედრო ვერდელჰოსა და პროგრამა EU4Energy-ის წარმომადგენლებს. სომხური მედიის ცნობით, შეხვედრას ასევე ესწრებოდნენ საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის (GNERC) თავმჯდომარე დავით ნარმანია და აზერბაიჯანის ენერგეტიკის მარეგულირებელი სააგენტოს (AERA) საბჭოს თავმჯდომარე სამირ ახუნდოვი. მედიის ინფორმაციით, შეხვედრის მონაწილეებმა სამხრეთ კავკასიის ქვეყნების ენერგოსისტემების უფრო მეტი ინტეგრაციისა და რეგიონული ენერგეტიკული თანამშრომლობის გაღრმავების შესაძლებლობები განიხილეს. ასევე გაცვალეს მოსაზრებები რეგიონის ენერგოსისტემების თურქეთის ენერგოსისტემასთან დაკავშირების მიმართულებით გადასადგმელი შესაძლო ნაბიჯების შესახებ. აღსანიშნავია, რომ სომხეთისა და აზერბაიჯანის ენერგოსისტემები ერთმანეთთან დაკავშირებას „TRIPP“-ის პროექტის ფარგლებში გეგმავენ.
ნიგერიელი მილიარდერი უდიდესი ნავთობქარხნის აქციებს მოქალაქეებს სთავაზობს
ნიგერიელმა მილიარდერმა თავისი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის აქციების პირველადი საჯარო შეთავაზება (IPO) დაიწყო, რაც აფრიკაში აქციების გაყიდვის ყველაზე მასშტაბური ოპერაციაა. შეთავაზების მიზანი ქარხნის გაფართოებისთვის 2.1 მილიარდ დოლარამდე მოზიდვაა. აფრიკის უმდიდრესმა ადამიანმა ალიკო დანგოტემ განაცხადა, რომ მიზანი რიგითი ნიგერიელებისთვის ქარხნის წარმატებაში მონაწილეობის შესაძლებლობის მიცემაა. ქარხანამ მის პროდუქციაზე გაზრდილი მოთხოვნით ისარგებლა, რაც ირანთან დაკავშირებული ომის გამო მიწოდების შეფერხებებმა გამოიწვია. ამან ქარხანას საშუალება მისცა, საავიაციო საწვავი დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში გაეყიდა. ცნობისთვის, აქციების პირველადი განთავსება (ინგლისურად Initial Public Offering (IPO)) არის კომპანიის მიერ აქციების პირველი საჯაროდ გაყიდვა.
ერევანი თურქეთთან ურთიერთობების ნორმალიზებას რუსული სამხედრო ბაზის საკითხს არ უკავშირებს
სომხეთის რესპუბლიკის უშიშროების საბჭოს მდივანი ალენ სიმონიანი თურქეთის მხრიდან სომხეთის რესპუბლიკის სუვერენიტეტისთვის საფრთხეს ვერ ხედავს. „არმენპრესის“ ცნობით, ამის შესახებ სიმონიანმა ჟურნალისტებთან საუბარში აღნიშნა, როდესაც სომხეთიდან რუსეთის 102-ე სამხედრო ბაზის გაყვანის შესახებ დისკუსიებსა და ამ კონტექსტში შესაძლო რისკებზე ისაუბრა. სიმონიანი ამბობს, რომ არ სურს, რუსული ბაზის საკითხი თურქეთის საფრთხეს დაუკავშიროს. „არ ვფიქრობ, რომ თურქეთთან ურთიერთობების ნორმალიზება რუსული სამხედრო ბაზის განლაგებას უნდა უკავშირდებოდეს; ეს რუსული მხარის მიერ წამოჭრილი პოლიტიკური განხილვის თემაა. თუმცა სომხურმა მხარემ გამოთქვა მზადყოფნა ამ განხილვის შედეგის მიუხედავად. მე ვერ ვხედავ თურქეთიდან საფრთხეს სომხეთის რესპუბლიკის სუვერენიტეტისთვის. 2025 წლის 8 აგვისტოდან მოყოლებული, სერთოდ ვერანაირ საფრთხეს ვერ ვხედავ,“ - განაცხადა სიმონიანმა. უშიშროების საბჭოს მდივანს ასევე ჰკითხეს, თუ რატომ რჩება რუსული სამხედრო ბაზა სომხეთში. მან კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ სომხეთს არასდროს დაუყენებია სომხეთიდან რუსული სამხედრო ბაზის გაყვანის საკითხი და ეს რუსულმა მხარემ გააკეთა. „ჩვენ მსგავს საკითხს არ განვიხილავთ და არც განგვიხილავს. ეს მათ დღის წესრიგში შემოტანილი საკითხია, რომლის ნებისმიერი შედეგი ჩვენთვის მისაღებია,“ - აღნიშნა ალენ სიმონიანმა. რაც შეეხება პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანის მინიშნებას, რომ თუ რუსეთი გაზის ფასს გაზრდის, სომხეთმა შეიძლება, სამხედრო ბაზის მომსახურებისთვის ქირა მოითხოვოს, სიმონიანმა ამასთან დაკავშირებით განაცხადა: „უნდა შევაფასოთ ჩვენი ურთიერთობები... თქვენ ძირითადად სომხეთ-რუსეთის ურთიერთობების ნეგატიურ ასპექტებზე მიუთითებთ, მაგრამ ჩვენ გვაქვს მრავალი სფერო, სადაც სომხეთი და რუსეთი თანამშრომლობენ და სომხეთს, თავის მხრივ, მნიშვნელოვან სარგებელს მოაქვს რუსეთის ეკონომიკისთვის.“ ურთიერთობები თურქეთთან სომხეთის უშიშროების საბჭოს მდივანი ალენ სიმონიანი არ თვლის, რომ თურქეთ-სომხეთის საზღვრის გახსნის პროცესი შეჩერებულია. „სომხეთის საზღვარი თურქეთთან ღიაა. პროცესი არ შეჩერებულა, შენელდა. ამას უფრო მეტად ვუკავშირებ სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის არსებული პროცესების დასრულებას, რაც, ჩემი შეფასებით, ცალსახად უახლოესი მომავლის საკითხია. არ არსებობს არანაირი წინაპირობა იმისა, რომ იფიქრო, თითქოს ეს საკითხი არ გადაწყდება ან დამატებით გაჭიანურდება,“ - განაცხადა სიმონიანმა. უშიშროების საბჭოს მდივანმა განმარტა, რომ თურქეთის მხრიდანაც მიმდინარეობს სამუშაო ამ მიმართულებით, რაც ინფრასტრუქტურის აღდგენისკენაა მიმართული.„ჩვენ ასევე გვაქვს შეხვედრები, ჩვენი ბიზნესმენები მიდიან იქ. ეს არის პროცესი, რომელსაც დადებითი დინამიკა აქვს,“ - აღნიშნა სიმონიანმა. 22 სექტემბერს თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა ნიუ-იორკში, გაეროს გენერალური ასამბლეის 81-ე სესიაზე გამოსვლისას აღნიშნა, რომ თურქეთმა და სომხეთმა ორმხრივი ურთიერთობების ნორმალიზების პროცესში პროგრესს მიაღწიეს. ფაშინიანი: თუ რუსეთი სომხეთიდან თავისი სამხედრო ბაზის გაყვანას გადაწყვეტს, წინააღმდეგი არ ვიქნებით
იტალია თითქმის 40 წლის შემდეგ ატომური ენერგიის წარმოებას აღადგენს — სენატმა კანონი დაამტკიცა
იტალიის პარლამენტის ზედა პალატამ ოთხშაბათს, 23 სექტემბერს, საბოლოოდ დაამტკიცა კანონი, რომელიც ქვეყანაში ბირთვული ენერგიის წარმოების განახლების სამართლებრივ საფუძველს ქმნის — თითქმის 40 წლის შემდეგ, რაც 1987 წლის რეფერენდუმის შედეგად იტალიამ ბირთვულ ენერგიაზე უარი თქვა. იტალიის პრემიერ-მინისტრ ჯორჯა მელონის მემარჯვენე მთავრობა ცდილობს, ეკონომიკა ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე კონფლიქტებით გამოწვეული ენერგიის ფასების ზრდისგან დაიცვას და უცხოურ ენერგორესურსებზე დამოკიდებულება შეამციროს. „მდგრადი ბირთვული ენერგია, განახლებად ენერგიასთან ერთად, იტალიას უსაფრთხო, დამოუკიდებელ და კონკურენტუნარიან ქვეყნად აქცევს,“ — განაცხადა კენჭისყრის შემდეგ ენერგეტიკის მინისტრმა ჯილბერტო პიჩეტო ფრატინმა. იტალია მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული ენერგიის იმპორტზე, მათ შორის მეზობელ ქვეყნებში, მაგალითად, საფრანგეთში, ბირთვული ელექტროსადგურების მიერ გამომუშავებულ ელექტროენერგიაზე. თუმცა ბირთვული ენერგიის მოწინააღმდეგეები აცხადებენ, რომ უსაფრთხოების საკითხები და ახალი რეაქტორების მშენებლობისთვის საჭირო ხანგრძლივი პერიოდი ამ სექტორის აღდგენის შესაძლო სარგებელს გადაწონის. იტალიელები ამ საკითხზე კვლავ გაყოფილები არიან. Demopolis-ის მიერ ივნისში ჩატარებული გამოკითხვის თანახმად, 51% ბირთვული ენერგიის წარმოების განახლებას მხარს უჭერს, თუმცა გამოკითხულთა უმრავლესობა საკუთარ საცხოვრებელთან ახლოს ატომური ელექტროსადგურის მშენებლობას ეწინააღმდეგება. გასულ წელს, როდესაც მთავრობამ გეგმა წარადგინა, მისი შეფასებით, 2050 წლისთვის იტალიის ენერგეტიკულ ბალანსში ბირთვული ენერგიის მინიმუმ 11%-იანი წილი დეკარბონიზაციის ხარჯებს 17 მილიარდი ევროთი (19 მილიარდი დოლარით) შეამცირებდა. იტალიის ენერგეტიკისა და კლიმატის ეროვნული გეგმის მიხედვით, ბირთვული ენერგიის წილმა საბოლოოდ შესაძლოა, 22%-ს მიაღწიოს. კანონი მთავრობას 12-თვიან ვადას აძლევს ბირთვული ენერგიის წარმოების განახლებისთვის საჭირო აღმასრულებელი აქტების მისაღებად. კანონში ასევე გათვალისწინებულია ძველი ობიექტების ექსპლუატაციიდან გამოყვანისა და დამოუკიდებელი მარეგულირებელი ორგანოს შექმნის საკითხები. ცენტრისტულ-მემარცხენე ოპოზიციურმა პარტიებმა კანონპროექტს ძირითადად მხარი არ დაუჭირეს და მთავრობას მოუწოდეს, ახალი რეაქტორებისთვის დამატებითი მიწის ნაკვეთები არ გამოყოს. „ნებისმიერი ახალი ატომური ელექტროსადგური, პირველ რიგში, უკვე განვითარებულ, დეგრადირებულ ან ყოფილი სამრეწველო საქმიანობის შედეგად დაზიანებულ ტერიტორიებზე უნდა განთავსდეს, რათა დამატებითი მიწის რესურსის ათვისება არ გახდეს საჭირო,“ — განაცხადა „ხუთი ვარსკვლავის მოძრაობის“ სენატორმა ელენა სირონიმ.
ევროკავშირმა ორ რუს ოლიგარქს სანქციები მოუხსნა
ევროკავშირმა სასანქციო სიიდან ამოიღო რუსი ოლიგარქები ალიშერ უსმანოვი და მიხაილ ფრიდმანი. ამავდროულად, ბლოკმა მომდევნო სამი წლის ვადით გაახანგრძლივა შეზღუდვები იმ თითქმის 3000 ფიზიკურ და იურიდიულ პირთან მიმართებით, რომლებიც უკრაინის წინააღმდეგ ომის მხარდაჭერაში არიან დადანაშაულებულნი. მათ შორისაა პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინიც. ევროკავშირმა რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებული ინდივიდუალური სანქციების ვადა უპრეცედენტო ვადით - 36 თვით გაახანგრძლივა. აქამდე, ამ ზომების განახლება ყოველ ექვს თვეში ერთხელ ხდებოდა, რაც წევრ სახელმწიფოებს რეგულარულ შესაძლებლობას აძლევდა, დათმობები მოეთხოვათ. რუსეთის საწინააღმდეგო სანქციების სიის მოქმედების ვადის ამოწურვის მოახლოების ფონზე (რაც სამშაბათს იწურებოდა), ევროკავშირის 27-მა წევრმა ქვეყანამ კომპრომისს მიაღწია: გადაწყდა ორი ოლიგარქის სიიდან ამოღება, მიუხედავად იმისა, რომ ამ შედეგს ძალიან ცოტა ქვეყანა უჭერდა მხარს. როგორც ცნობილია, ევროკავშირის სანქციები ერთსულოვან დამტკიცებას მოითხოვს. მიმდინარე თვეს, საფრანგეთმა „ეროვნული უსაფრთხოების“ მოტივით მოითხოვა რუსეთ-უზბეკეთის მოქალაქე უსმანოვის სიიდან ამოღება; გავრცელებული ინფორმაციით, ეს მოთხოვნა უკავშირდებოდა საფრანგეთის მოქალაქეების მონაწილეობით აზერბაიჯანთან გაფორმებულ შეთანხმებას, რომელიც პატიმართა გაცვლას ითვალისწინებდა. ამის შემდეგ ლუქსემბურგმა ანალოგიური ნაბიჯი მოითხოვა რუსეთ-ისრაელის მოქალაქე მიხაილ ფრიდმანისთვის, რომელიც აქტივების გაყინვის გამო, საჰერცოგოს 16 მილიარდი დოლარის (12 მილიარდი ფუნტი სტერლინგი) ოდენობის კომპენსაციას ედავება. „ევრონიუსის“ ინფორმაციით, სლოვაკეთი დიდი ხანია, ასევე გამოდის უსმანოვისა და ფრიდმანის სანქცირებულთა სიიდან ამოღებისკენ მოწოდებით. ამგვარმა გამონაკლისებმა ევროკავშირის ბევრ ქვეყანაში აღშფოთება გამოიწვია, სადაც მიიჩნევენ, რომ ეს ქმედება ცუდ პრეცედენტს ქმნის, რადგან წევრ ქვეყნებს ეროვნული ინტერესების დაცვის საბაბით სანქციების შესუსტების საშუალებას ეძლევათ. თვის მხრივ, უკრაინამ აღნიშნული პირების სანქციების სიიდან ამოღება მიუღებლად მიიჩნია. გადაწყვეტილების გამოცხადებისთანავე უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ სოციალურ ქსელში დაწერა: „სანქციების სიაში არცერთი სახელი არ მოხვედრილა შემთხვევით: თითოეული მათგანი იმ მიზეზს წარმოადგენს, რის გამოც ეს ომი დაიწყო და დღემდე გრძელდება.“ უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრი სიბიჰამ გადაწყვეტილებას „სამარცხვინო და გაუმართლებელი“ უწოდა. სანქციების მოხსნის გადაწყვეტილება კვირის დასაწყისშივე იყო მოსალოდნელი, თუმცა ლატვიის მთავრობამ ორშაბათს, ბოლო მომენტში გამოთქვა წინააღმდეგობა სიებიდან პირთა ამოღების საკითხზე. ლატვიის პრემიერ-მინისტრმა ანდრის კულბერგსმა ორშაბათს გვიან ღამით განაცხადა, რომ ვერ დათანხმდებოდა შემოთავაზებულ კომპრომისს და საგარეო საქმეთა მინისტრს პარიზსა და ბრიუსელთან, გამოსავლის მოსაძებნად მოლაპარაკებებს გამართვა დაავალა. დიპლომატების თქმით, ლატვია საბოლოოდ დათანხმდა, თავი შეეკავებინა კენჭისყრისგან იმ ორ პირთან დაკავშირებით, რომელთა სიიდან ამოღებაც განიხილებოდა. ევროკავშირის უფრო მკაცრად განწყობილი ქვეყნები, მათ შორის პოლონეთი და ბალტიისპირეთის სახელმწიფოები, მკვეთრად დაუპირისპირდნენ სანქციების შემსუბუქებას და ამტკიცებენ, რომ რუსეთზე ზეწოლა უნდა გაძლიერდეს. მეტალურგიული მრეწველობის მაგნატი უსმანოვი და საბანკო სექტორის მაგნატი ფრიდმანი იმ ათობით ბიზნესმენს შორის იყვნენ, რომლებმაც ევროკავშირს სანქციების გამო სასამართლოში უჩივლეს. ორივე მათგანი სანქცირებულთა სიაში 2022 წელს, რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, მალევე შეიყვანეს იმ ბრალდებით, რომ მათი ბიზნესები კრემლისთვის მნიშვნელოვან შემოსავლებს უზრუნველყოფდა. იგივე გადაწყვეტილება 2022 წელს მიიღეს გაერთიანებულმა სამეფომ და 2023 წელს - შეერთებულმა შტატებმა. Reuters: ევროკავშირი რუსეთთან დაკავშირებულ ბიზნესმენებს უსმანოვსა და ფრიდმანს სანქციებს მოუხსნის
საქართველოსა და ნაურუს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა
საქართველოსა და ნაურუს(ნაოეროს) რესპუბლიკას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა. შესაბამის დოკუმენტს ხელი საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ და ნაურუს რესპუბლიკის პრეზიდენტმა დევიდ ადეანგმა მოაწერეს. ამის შესახებ ინფორმაციას მთავრობის ადმინისტრაცია ავრცელებს. მისივე ცნობით, ნიუ-იორკში გამართულ შეხვედრაზე პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ ნაურუს რესპუბლიკის პრეზიდენტს საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებთან დიპლომატიური ურთიერთობების გაუქმებისთვის მადლობა კიდევ ერთხელ გადაუხადა და აღნიშნა, რომ ეს გადაწყვეტილება კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს, რომ საერთაშორისო სამართლის პრინციპების დაცვა სტაბილური და პასუხისმგებლიანი საერთაშორისო ურთიერთობების საფუძველია. "საუბარი შეეხო მრავალმხრივ ფორმატებში, მათ შორის საერთაშორისო ორგანიზაციების ფარგლებში თანამშრომლობას. შეხვედრაზე ასევე განიხილეს ორმხრივი ინტერესის სფეროებში პარტნიორობისა და ხალხთაშორისი კავშირების გაღრმავების პერსპექტივები. შეხვედრას ვიცე-პრემიერი, საგარეო საქმეთა მინისტრი მაკა ბოჭორიშვილი, მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსი ლევან ჟორჟოლიანი და გაეროსთან საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი დავით ბაქრაძე დაესწრნენ," - აღნიშნულია ინფორმაციაში. შეხვედრის შემდეგ, კობახიძემ X-ზე დაწერა, რომ დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების შესახებ ოქმის ხელმოწერით საქართველოსა და ნაურუს შორის ურთიერთობების ახალი ეტაპი იწყება. "მოხარული ვარ, რომ გაეროს გენერალური ასამბლეის ფარგლებში შევხვდი ნაურუს რესპუბლიკის პრეზიდენტ დევიდ ადეანგს.დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების შესახებ ოქმის ხელმოწერით ჩვენს ქვეყნებს შორის ურთიერთობების ახალი ეტაპი იწყება. ვიმედოვნებთ, მომავალი წლების განმავლობაში ჩვენი პარტნიორობა გაღრმავდება,” - აღნიშნავს პრემიერ-მინისტრი. დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარებას წინ უძღოდა ნაურუს მიერ აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის ე.წ. დამოუკიდებლობის აღიარების გაუქმება და მათთან დიპლომატიური ურთიერთობების შეწყვეტა. 27 აგვისტოს, ირაკლი კობახიძესა და ნაურუს პრეზიდენტ დევიდ ადეანგს შორის სატელეფონო საუბარი შედგა, რომლის დროსაც ასევე განიხილეს სხვადასხვა სფეროში ორმხრივი თანამშრომლობის განვითარების პერსპექტივები.
ლატვიამ უსმანოვისა და ფრიდმანისთვის ევროკავშირის სანქციების მოხსნის გეგმა დაბლოკა
ლატვია მხარს უჭერს რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების გახანგრძლივებას, თუმცა არ ეთანხმება გარიგებას, რომლის მიხედვითაც, ამის სანაცვლოდ რუსი ოლიგარქები ალიშერ უსმანოვი და მიხაილ ფრიდმანი სანქციების სიიდან უნდა ამოიღონ. ლატვიის პრემიერ-მინისტრ ანდრის კულბერგსის განცხადებით, ლატვიამ მხარი არ დაუჭირა ირლანდიის თავმჯდომარეობის მიერ მომზადებულ გადაწყვეტილების პროექტს. „ვითარება რთულია. სანქციების ვადის გაგრძელება ევროკავშირის 27-ვე წევრი ქვეყნის თანხმობას მოითხოვს. თუ დადგენილ ვადამდე შეთანხმება ვერ შედგება, საფრთხის ქვეშ დადგება სანქციების შენარჩუნება მთელი სიისთვის და არა მხოლოდ ალიშერ უსმანოვისა და მიხაილ ფრიდმანისთვის. სანქციების ვადის 36 თვით გახანგრძლივება სწორი ნაბიჯი იქნება, თუმცა, ამის საფასური არ უნდა იყოს აღნიშნული ორი პირის სანქციების სიიდან ამოღება. ლატვია ასეთ წინადადებას ვერ მიიღებს,” - აცხადებს ლატვიის პრემიერი. კულბერგსის თქმით, ლატვია გააგრძელებს მუშაობას ბრიუსელსა და პარიზთან ლატვიის ინტერესების შესაბამისი გამოსავლის პოვნის მიზნით. “საგარეო საქმეთა მინისტრ ბაიბა ბრაჟესთან ერთად ვიმუშავებთ ბრიუსელსა და პარიზთან, რათა ვიპოვოთ ლატვიის ინტერესების შესაბამისი გამოსავალი. ვეცდებით, მოვიპოვოთ ევროკავშირში მხარდაჭერა ლატვიის პოზიციისთვის. ამ საკითხთან დაკავშირებით, ხვალისთვის მინისტრთა კაბინეტის საგანგებო სხდომა მოვიწვიე,” - აცხადებს ლატვიის პრემიერი. მისივე თქმით, ვიდრე რუსეთი ომს აგრძელებს, ევროპის ზეწოლა უნდა გაძლიერდეს. „ევრონიუსი“ გასულ კვირას წერდა, რომ საფრანგეთი ალიშერ უსმანოვის სანქციების სიიდან ამოღებას ცდილობს, რათა აზერბაიჯანში დაკავებული საფრანგეთის მოქალაქეების გათავისუფლებას მიაღწიოს. უსმანოვი რუსეთის გარდა უზბეკეთის მოქალაქეა, სადაც ის დაიბადა. Reuters: ევროკავშირი რუსეთთან დაკავშირებულ ბიზნესმენებს უსმანოვსა და ფრიდმანს სანქციებს მოუხსნის
ტრამპი: აშშ კალიუმის შესყიდვის საკითხზე ბელორუსთან მასშტაბურ შეთანხმებას ამზადებს
აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის განცხადებით, აშშ კალიუმის შესყიდვის საკითხზე ბელორუსთან მასშტაბურ შეთანხმებას ამზადებს. „აშშ ბელორუსისგან პოტაშის (კალიუმის სასუქი) შესყიდვასთან დაკავშირებით მასშტაბურ შეთანხმებაზე მუშაობს. ფასი გაცილებით დაბალი იქნება იმასთან შედარებით, რასაც ახლა კანადა ვუხდით, რაც ძალიან კარგი ამბავია ჩვენი ფერმერებისთვის,“ - წერს აშშ-ის პრეზიდენტი Truth Social-ზე. ცნობისთვის, აშშ-მ ბელორუსის კალიუმის ინდუსტრიაზე დაწესებული სანქციების მოხსნის შესახებ გასულ წელს გამოაცხადა. გარიგების ვადების, მოცულობებისა თუ პირობების შესახებ დეტალები უცნობია. ასევე არ არის ცნობილი, დათანხმდა თუ არა მინსკი რაიმე სახის შეთანხმებას. კანადა კალიუმის სასუქების უმსხვილესი მწარმოებელია მსოფლიოში და აშშ-სთვის ამ სასუქის ძირითადი მომწოდებელია. კანადის ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს მონაცემებით, 2024 წელს კანადამ თითქმის 25 მილიონი ტონა კალიუმის სასუქი აწარმოა, რაც მსოფლიო წარმოების 32,8%-ს შეადგენდა, ხოლო ბელორუსი დაახლოებით 12,1 მილიონი ტონით (მსოფლიო წარმოების 15,9%) მესამე ადგილზე გავიდა.
Reuters: ევროკავშირი რუსეთთან დაკავშირებულ ბიზნესმენებს უსმანოვსა და ფრიდმანს სანქციებს მოუხსნის
ევროკავშირის ელჩები რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების სიიდან ალიშერ უსმანოვისა და მიხაილ ფრიდმანის ამოღების საკითხზე შეთანხმდნენ. Reuters-ი ევროპელ დიპლომატებზე დაყრდნობით წერს, რომ ევროკავშირი რუსეთთან დაკავშირებულ ბიზნესმენებს სანქციებს მოუხსნიდა, იმ პირობით, თუ მომდევნო რამდენიმე საათის განმავლობაში ევროკავშირის წევრი ქვეყნის არცერთი მთავრობა არ გამოთქვამდა წინააღმდეგობას. დიპლომატების ცნობით, შეთანხმების ფარგლებში ევროკავშირი ათასობით რუსი ფიზიკური და იურიდიული პირის წინააღმდეგ დაწესებულ სანქციებს სამი წლის ვადით გაახანგრძლივებს. როგორც ცნობილია, რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების რეჟიმის გახანგრძლივებას ხელს სწორედ უსმანოვისა და ფრიდმანის სიიდან ამოღების საკითხი უშლიდა. გავრცელებული ინფორმაციით, სლოვაკეთი სიიდან ორივე მათგანის ამოღებას ითხოვდა, ხოლო საფრანგეთმა უსმანოვის საკითხი დააყენა. ევროკავშირის მიერ რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების მოქმედების ვადა 22 სექტემბერს, შუაღამისას იწურება.
BBC: რუსეთის არჩევნებს დიდი სიურპრიზები არ მოჰყოლია, თუმცა გადამწყვეტია, როგორ გამოიყენებს კრემლი მიღებულ შედეგებს
BBC რუსეთის არჩევნებმა დიდი სიურპრიზები არ მოიტანა, თუმცა გადამწყვეტი მნიშვნელობა ექნება იმას, თუ როგორ გამოიყენებს კრემლი მიღებულ შედეგებს. კრემლის მიერ მკაცრად კონტროლირებად პოლიტიკურ სისტემაში ფართოდ იყო მოსალოდნელი, რომ მმართველი პარტია — „ერთიანი რუსეთი“ — პარლამენტში უმსხვილეს ძალად დარჩებოდა და მნიშვნელოვანი უპირატესობით გაიმარჯვებდა. წინასწარი მონაცემებით, პრეზიდენტ პუტინის მხარდაჭერის მქონე „ერთიანი რუსეთი“ სახელმწიფო სათათბიროში (დუმაში) საკონსტიტუციო უმრავლესობას, წინა არჩევნებთან შედარებით, კიდევ უფრო მეტი მანდატით შეინარჩუნებს. პარტიები, რომლებიც მნიშვნელოვნად ჩამორჩებიან ლიდერს, მაგრამ 5%-იანი ბარიერი გადალახეს და პარლამენტში მოხვდნენ, წინა მოწვევის პარლამენტშიც იყვნენ წარმოდგენილნი. პარტია „იაბლოკო“ პარლამენტში ვერ მოხვდა. „იაბლოკო“ იყო ერთადერთი, ომის მოწინააღმდეგე პოლიტიკური პარტია, რომელსაც არჩევნებში მონაწილეობის უფლება მისცეს, თუმცა კენჭისყრისთვის რეგისტრაციის გავლიდან სულ რაღაც 12 დღეში, უზენაესმა სასამართლომ პარტია საარჩევნო სიიდან ამოიღო. ხელისუფლება შიშობდა, რომ „იაბლოკოს“ მშვიდობის მომხრე გზავნილი საზოგადოებაში სულ უფრო მეტ მხარდაჭერას იძენდა. მიუხედავად იმისა, რომ „იაბლოკო“ პარტიული სიიდან ამოიღეს, მისმა დაახლოებით ასმა კანდიდატმა მაჟორიტარულ არჩევნებში მონაწილეობა მაინც განაგრძო. წინასწარი მონაცემებით, მანდატი ვერცერთმა მათგანმა ვერ მოიპოვა. პარტია აცხადებს, რომ მუდმივი ზეწოლის ქვეშ იმყოფებოდა. კენჭისყრის ბოლო დღის წინა დღეს უკრაინამ მოსკოვის მიმართულებით დრონებით მასშტაბური იერიში მიიტანა. მოსკოვის ოლქში სამი ადამიანი დაიღუპა, დედაქალაქში კი, ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა დააზიანეს. შეგახსენებთ, რუსეთის მიერ უკრაინის წინააღმდეგ წარმოებული ომი უკვე მეხუთე წელს ითვლის. ამ არჩევნების შედეგი წინასწარ იყო ცნობილი. გაცილებით ბუნდოვანია, რა მოხდება შემდეგ. სავარაუდოდ, კრემლი ამ შედეგს იმის მტკიცებისთვის გამოიყენებს, რომ რუსეთის მოქალაქეთა უმრავლესობამ პრეზიდენტს მხარი დაუჭირა; ამავდროულად, ეს საფუძვლად დაედება სამომავლო პოლიტიკისა და ომის მიმდინარეობასთან დაკავშირებული შემდგომი გადაწყვეტილებების გამართლებას.
ფაშინიანი: TRIPP-ისგან სარგებელს რეგიონის ყველა ქვეყანა მიიღებს
სომხეთის ტერიტორიაზე პროექტ „ტრამპის გზა საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის“ (TRIPP) განხორციელებით, სარგებელს მიიღებს როგორც რეგიონის, ისე რეგიონის გარეთ არსებული ყველა ის ქვეყანა, რომელიც პროექტში მონაწილეობს. ფაშინიანმა ასეთ ქვეყნებს შორის დაასახელა ირანის ისლამური რესპუბლიკა და ამერიკის შეერთებული შტატები. ამის შესახებ ჟურნალისტებთან ბრიფინგზე პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა განაცხადა. „TRIPP-ს ჩვენი პროექტის „მშვიდობის გზაჯვარედინის“ კონტექსტში განვიხილავთ და მას ვხედავთ როგორც მშვიდობის, და არა საპირისპიროს ინსტრუმენტს. საჭიროა ამ შესაძლებლობით სარგებლობა,“ - განაცხადა ფაშინიანმა. აშშ-მ TRIPP-თან დაკავშირებული ფონდის დაფინანსება გააორმაგა
ევროკომისია შუა დერეფნისთვის €12 მილიარდის მობილიზებას გეგმავს
ევროკომისია „შუა დერეფნის“ განვითარებისთვის 12 მილიარდ ევრომდე საჯარო და კერძო ინვესტიციის მოზიდვას გეგმავს. ამის შესახებ ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა განაცხადა. „დღეს შემიძლია, გამოვაცხადო ახალი საერთაშორისო პროექტი სატრანსპორტო დაკავშირებულობის სფეროში. ის პირდაპირ დააკავშირებს სამხრეთ კავკასიასა და ცენტრალურ აზიას ევროპულ ბაზართან — იმას, რასაც ჩვენ „შუა დერეფანს“ ვუწოდებთ,“ — აღნიშნა ლაიენმა. მისი თქმით, დაფინანსების მოზიდვა ინიციატივა „Global Gateway“-ის (გლობალური კარიბჭე) ფარგლებში იგეგმება: „ჩვენ განზრახული გვაქვს, მოვიზიდოთ 12 მილიარდ ევრომდე საჯარო და კერძო ინვესტიცია. ჩვენი მიზანია მარშრუტების დივერსიფიკაცია, სავაჭრო ნაკადების გასამმაგება და ტვირთების ტრანზიტის დროის მნიშვნელოვნად შემცირება 2030 წლისთვის,“ — აღნიშნა ფონ დერ ლაიენმა. ცნობისთვის, შუა დერეფანი არის სატრანსპორტო და სავაჭრო მარშრუტი, რომელიც რეგიონის რამდენიმე ქვეყანას გადის და აზიას ევროპასთან აკავშირებს. ის ტრადიციული „ჩრდილოეთისა“ და „სამხრეთის“ დერეფნების ალტერნატივას წარმოადგენს. მარშრუტი ჩინეთიდან იწყება და ცენტრალური აზიის ქვეყნებს გადის. შემდეგ ის კვეთს კასპიის ზღვას, აზერბაიჯანს, საქართველოსა და თურქეთს, ვიდრე ევროპამდე მიაღწევდეს. შუა დერეფნის სახმელეთო მარშრუტი აზიის აღმოსავლეთ რეგიონებს (მათ შორის ჩინეთს) ევროპასთან აკავშირებს.
