ეკონომიკა

ლარი დოლართან გამყარდა, ევროსთან გაუფასურდა

22 მარტისთვის ერთი ამერიკული დოლარი 2.7060 ლარი, ევრო კი, 2.9544 ლარი ეღირება. დღეს ოფიციალური კურსით, ერთი ამერიკული დოლარი 2.7106 ლარი ღირდა, ევრო – 2.9383 ლარი. დღევანდელი ვაჭრობის შედეგად მიღებული კურსი ხვალ, 22 მარტს ამოქმედდება.    

აზერბაიჯანმა საზღვაო გადაზიდვები 16%-ით გაზარდა

2024 წლის იანვარ-თებერვალში აზერბაიჯანში საზღვაო ტრანსპორტით 1 273 900 ტონა ტვირთი გადაიზიდა, რაც წინა წელთან შედარებით, 15,9%-ით მეტია, იტყობინება სახელმწიფო სტატისტიკური კომიტეტი. ტვირთის ნახევარზე მეტი (50,5%) ნავთობი და ნავთობპროდუქტები იყო.  

2023 წელს საქართველოს ეკონომიკა 10,1%-ით გაიზარდა - საქსტატი

საქსტატის წინასწარი მონაცემებით, გასულ, 2023 წელს საქართველოს ეკონომიკა 10,1 პროცენტით გაიზარდა. თუკი 2022 წელს მშპ მიმდინარე ფასებში 72 860,1 ათასი ლარი იყო, გასულ წელს 80 246,1 ათასი გახდა. შემცირებულია სოფლის სატყეო და თევზის მეურნეობით მიღებული შემოსავლები. საქართველოს ეკონომიკის ყველაზე დიდი წილი მოდის საცალო და საბითუმო ვაჭრობაზე, შემდეგ ადგილზეა უძრავ ქონებასთან დაკავშირებილი საქმიანობები, მესამეზე კი - მრეწველობა. სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის წინასწარი მონაცემებით, 2023 წელს საქართველოში მთლიანი შიდა პროდუქტის მოცულობა მიმდინარე ფასებში 80 246.1 მლნ. ლარს გაუტოლდა, რაც 10.1 პროცენტით აღემატება წინა წლის შესაბამის მაჩვენებელს, ხოლო რეალური მთლიანი შიდა პროდუქტის ზრდამ 2023 წელს, წინა წელთან შედარებით, 7.5 პროცენტი შეადგინა. საქსტატის ცნობით, მთლიანი შიდა პროდუქტის დეფლატორის პროცენტული ცვლილება 2023 წელს 2.5 პროცენტით განისაზღვრა. უწყების ანგარიშის მიხედვით, მთლიანი შიდა პროდუქტის დარგობრივ სტრუქტურაში ყველაზე დიდი წილით გამოირჩევა საბითუმო და საცალო ვაჭრობა; ავტომობილების და მოტოციკლების რემონტი და უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმიანობები. შემდგომ პოზიციებს იკავებს დამამუშავებელი მრეწველობა, მშენებლობა, სოფლის სატყეო და თევზის მეურნეობა, სახელმწიფო მმართველობა და თავდაცვა; სავალდებულო სოციალური უსაფრთხოება, ტრანსპორტი და დასაწყობება, ინფორმაცია და კომუნიკაცია, საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები. „2023 წელს, წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით, ზრდის მიმართულებით მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა შემდეგმა დარგებმა: საბითუმო და საცალო ვაჭრობა; ავტომობილების და მოტოციკლების რემონტი (13.6 პროცენტი), მშენებლობა (17.2 პროცენტი), ინფორმაცია და კომუნიკაცია (27.4 პროცენტი), სახელმწიფო მმართველობა და თავდაცვა; სავალდებულო სოციალური უსაფრთხოება (13.7 პროცენტი), ტრანსპორტი და დასაწყობება (13.3 პროცენტი), განათლება (18.9 პროცენტი), პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობები (19.1 პროცენტი), დამამუშავებელი მრეწველობა (3.3 პროცენტი), საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები (7.1 პროცენტი). კლება აღინიშნა შემდეგ დარგებში: ჯანდაცვა და სოციალური მომსახურების საქმიანობები (-15.4 პროცენტი), უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმიანობები (-2.5 პროცენტი), სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობა (-2.8 პროცენტი),“ – აღნიშნულია საქსტატის მიერ გამოქვეყნებულ ანგარიშში. გასულ წელს მშპ-მა ერთ სულ მოსახლეზე 8 210.1 აშშ დოლარი შეადგინა.  

ლარი დოლართან გაუფასურდა, ევროსთან გამყარდა

ეროვნული ბანკის მიერ გამოქვეყნებული მონაცემების თანახმად, დღევანდელი ვაჭრობის შედეგად 1 აშშ დოლარის ღირებულება 2.7128 ლარი გახდა. კურსი, რომელიც დღეს მოქმედებდა, 2.7098 ლარი იყო. რაც შეეხება ევროს, მისი კურსი 2.9420 ლარია. მაშინ, როცა დღეს მოქმედი კურსი 2.9529 ლარს შეადგენდა. დღევანდელი ვაჭრობის შედეგად მიღებული კურსები ხვალ შევა ძალაში. ცნობისთვის, გუშინ, 18 მარტს, ლარი დოლართან და ევროსთან გაუფასურდა.  

შუა დერეფანი რეგიონის მიღმა მყოფი სხვა მოთამაშეების ყურადღებასაც იპყრობს - აზერბაიჯანი

ყაზახეთში აზერბაიჯანის საელჩოს მრჩეველმა როვშან კაზიმოვმა, აზერბაიჯან-ყაზახეთის ექსპერტთა საბჭოს მესამე შეხვედრის, ფარგლებში მრგვალი მაგიდის დროს განაცხადა, რომ შუა დერეფნის პოტენციალი მოთამაშეების ყურადღებას რეგიონის მიღმაც იპყრობს. „აზერბაიჯანსა და ყაზახეთს შორის ურთიერთობები ყველა სფეროში ვითარდება. მე მინდა, განსაკუთრებული ყურადღება გავამახვილო თანამშრომლობაზე სატრანსპორტო და ლოგისტიკის სექტორში. მიმდინარე გეოპოლიტიკური სიტუაცია და გლობალურ ეკონომიკაში დაფიქსირებული ტენდენციები მოითხოვს ამ სფეროში თანამშრომლობის გაძლიერებას. შუა დერეფანი იპყრობსარამხოლოდ რეგიონის ქვეყნების, არამედ, რეგიონის მიღმა მყოფი სხვა მოთამაშეების ყურადღებას,“ - განაცხადა კაზიმოვმა. მან ხაზი გაუსვა, რომ შუა დერეფნის გადამწყვეტი ელემენტია ზანგეზურის დერეფანი. „ამჟამად აზერბაიჯანი აქტიურად არის ჩართული ამ სატრანსპორტო არტერიის გახსნაში, რაც ხელს შეუწყობს რეგიონის ყველა ქვეყნის ეკონომიკურ აღმავლობას. ზანგეზურის დერეფნის მონაკვეთზე, რომელიც გადის აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, სამუშაოს მნიშვნელოვანი ნაწილი უკვე განხორციელდა,“ - დასძინა დიპლომატმა. შუა დერეფანი - სუეცის არხის ალტერნატივა: რეალობა და პერსპექტივები    

სად და რა ფასად შეგიძლიათ ბინების შეძენა

2024 წლის თებერვალში თბილისში 3 444 ბინა გაიყიდა. ამის შესახებ „გალთ ენდ თაგარტის“ კვლევაშია აღნიშნული. მათივე კვლევის თანახმად, შედარებისთვის, გაყიდული ბინების რაოდენობა 2023 წლის თებერვალში 3 413, 2022 წლის ამავე თვეში კი 3 034 იყო. აღსანიშნავია, რომ 2024 წლის თებერვალში დედაქალაქში გაყიდული ბინებიდან პირველადი გაყიდვები იყო - 1 659, ხოლო მეორადი - 1 785. ცნობისთვის, პირველადი გაყიდვები არის სამშენებლო კომპანიების/დეველოპერების მიერ გაყიდული უძრავი ქონება; მეორადი კი - ინდივიდუალური მესაკუთრის მიერ გაყიდული უძრავი ქონება როგორც 2013 წლის შემდეგ გაცემული ნებართვებით აშენებულ პროექტში (ახალი პროექტი), ასევე ინდივიდუალური მესაკუთრის მიერ გაყიდული ქონება 2013 წლამდე გაცემული ნებართვით აშენებულ პროექტებში (ძველი პროექტი). რაც შეეხება, თბილისის უბნებს, სადაც ბინები ყველაზე ძვირი და იაფია, 2024 წლის თებერვლის მონაცემებით, სტატისტიკა ასეთია: მთაწმინდა - საშუალო ფასი 1 კვადრატულ მეტრზე 2 683 აშშ დოლარია; ვაკე - საშუალო ფასი 1 კვადრატულ მეტრზე 2 337 აშშ დოლარია; ჩუღურეთი - საშუალო ფასი 1 კვადრატულ მეტრზე 1 588 აშშ დოლარია; კრწანისი - საშუალო ფასი 1 კვადრატულ მეტრზე 1 482 აშშ დოლარია; საბურთალო - საშუალო ფასი 1 კვადრატულ მეტრზე 1 450 აშშ დოლარია; დიდუბე - საშუალო ფასი 1 კვადრატულ მეტრზე 1 222 აშშ დოლარია; ისანი - საშუალო ფასი 1 კვადრატულ მეტრზე 1 203 აშშ დოლარია; ნაძალადევი - საშუალო ფასი 1 კვადრატულ მეტრზე 1 117 აშშ დოლარია; გლდანი - საშუალო ფასი 1 კვადრატულ მეტრზე 1 024 აშშ დოლარია; სამგორი - საშუალო ფასი 1 კვადრატულ მეტრზე 989 აშშ დოლარია; დიდი დიღომი - საშუალო ფასი 1 კვადრატულ მეტრზე 971 აშშ დოლარია; ვაშლიჯვარი - საშუალო ფასი 1 კვადრატულ მეტრზე 955 აშშ დოლარია.

რეფინანსირების განაკვეთი 0,75%-ით მცირდება და 8,25% გახდება

საქართველოს ეროვნული ბანკის მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტმა 2024 წლის 13 მარტს მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთის (რეფინანსირების განაკვეთის) 0.75 პროცენტული პუნქტით შემცირების გადაწყვეტილება მიიღო. მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი 8.25 პროცენტს შეადგენს. ეროვნული ბანკის განმარტებით, საქართველოში დაბალინფლაციური გარემო ნარჩუნდება და მთლიანი ინფლაცია კვლავ მიზნობრივი მაჩვენებლის ქვემოთაა. თებერვალში ფასების საერთო დონე წლიურად 0.3 პროცენტით გაიზარდა, ხოლო საბაზო ინფლაციამ 2.4 პროცენტი შეადგინა. აღსანიშნავია, რომ დაბალი ინფლაცია, როგორც შიდა, ასევე საგარეო ფაქტორების ერთობლიობის შედეგია. დაბალი ინფლაციის ძირითად განმაპირობებელ ფაქტორს, ერთი მხრივ, მკაცრი მონეტარული პოლიტიკისა და შემცირებული ინფლაციური მოლოდინების გამო, ადგილობრივად წარმოებული პროდუქტების კლებადი ინფლაცია (2.4 პროცენტი) წარმოადგენს. მეორე მხრივ კი, ომისგან და პანდემიისგან გამოწვეული საგარეო შოკების თანდათანობით მილევამ ინფლაციური წნეხი მნიშვნელოვნად შეამცირა. ამავდროულად, ლარის რეალური ეფექტური გაცვლითი კურსიც მყარ პოზიციას ინარჩუნებს. ეს კი იმპორტირებული ინფლაციის დაბალ დონეზე შენარჩუნებას ხელს უწყობს. დაბალინფლაციური გარემო ინფლაციურ მოლოდინებზე შემცირების მიმართულებით მოქმედებს, რაც ასევე საშუალოვადიანი პერიოდის ინფლაციურ რისკებსაც მნიშვნელოვნად ამცირებს. სხვა თანაბარ პირობებში, ინფლაცია 2024 წლის დასაწყისში მიზნობრივ 3 პროცენტიან დონეზე დაბალი დარჩება, ხოლო საშუალოვადიან პერიოდში კი, მის ირგვლივ დასტაბილურდება. „მიუხედავად იმისა, რომ ინფლაციური რისკები კვლავ არსებობს, მათი სიმწვავე შერბილებულია. ინფლაციის ერთ-ერთ მთავარ რისკად წითელ ზღვაში არსებული დაძაბულობის გამო საერთაშორისო ტრანსპორტირების გაძვირებაა. დაძაბულობა ამ რეგიონში კვლავ ნარჩუნდება, თუმცა დეკემბერსა და იანვარში მკვეთრი ზრდის შემდეგ, თებერვლის განმავლობაში ტრანსპორტირების ფასებმა მცირედით მოიკლო. ამასთანავე, როგორც მოსალოდნელი იყო, ეკონომიკური აქტივობა ეტაპობრივად პოტენციურ ტრენდს უბრუნდება. იანვარში, წინასწარი შეფასებით, ეკონომიკურმა ზრდამ 5.8% შეადგინა, რაც მოთხოვნის მხრიდან ინფლაციური ზეწოლის განეიტრალებაზე მიუთითებს. საქართველოს ეროვნული ბანკის პროგნოზით, პანდემიამდელი ტრენდიდან ეკონომიკური აქტივობის ჩამორჩენა სრულად აღმოფხვრილია და მოსალოდნელია, რომ 2024 წელს ეკონომიკური ზრდა მისი პოტენციური დონის გარშემო დასტაბილურდება. აღნიშნული ფაქტორების ერთობლიობაში განხილვისა და ამ ეტაპზე არსებული ტენდენციების ანალიზის შედეგად, საქართველოს ეროვნული ბანკი მკაცრი მონეტარული პოლიტიკიდან გამოსვლას აგრძელებს და მიმდინარე სხდომაზე მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთს 0.75 პპ-ით, 8.25 პროცენტამდე ამცირებს. თუ ინფლაციის მოლოდინებსა და საგარეო რისკებზე ზრდის მიმართულებით მოქმედი ფაქტორები კვლავ გამოიკვეთა, სხვა თანაბარ პირობებში,  შესაძლოა, მიმდინარე მკაცრი პოზიციის ხანგრძლივად შენარჩუნება ან მონეტარული პოლიტიკის მეტად გამკაცრება გახდეს საჭირო.საქართველოს ეროვნული ბანკი მიმდინარე ეკონომიკურ პროცესებსა და საფინანსო ბაზრებს უწყვეტ რეჟიმში აკვირდება და ფასების სტაბილურობის უზრუნველსაყოფად მის ხელთ არსებულ ყველა ინსტრუმენტს გამოიყენებს,“ წერს ეროვნული ბანკი გავრცელებულ ინფორმაციაში. მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტის შემდეგი სხდომა 2024 წლის 8 მაისს ჩატარდება. მომავალი თვიდან ლარში აღებულ სესხებზე ყოველთვიური შენატანი მცირდება. სესხის პროცენტის შემცირების გადაწყვეტილება ეროვნულმა ბანკმა ქვეყანაში დაბალი ინფლაციითა და სტაბილური ლარის კურსით ახსნა. შემცირებული პროცენტი ავტომატურად აისახება გადასახდელ თანხაში. ბანკში ხელშეკრულების განახლება არ არის საჭირო. ყველა მსესხებლისთვის ინდივიდუალურად შეიცვლება პირობები: ეს დამოკიდებულია დარჩენილ სესხსა და ყოველთვიურად გადასახდელი თანხის ოდენობაზე. უახლესი მონაცემებით, ლარში 183,5 ათასი სესხია გაცემული.  

საქსტატი: იანვარ-თებერვალში საქონლით საგარეო სავაჭრო ბრუნვა 5%-ით შემცირდა

სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის წინასწარი შეფასებით, 2024 წლის იანვარ-თებერვალში საქართველოში საქონლით საგარეო სავაჭრო ბრუნვამ (არადეკლარირებული ვაჭრობის გარეშე) 2 941.5 მლნ. აშშ დოლარი შეადგინა, რაც წინა წლის შესაბამის მაჩვენებელზე 5.0 პროცენტით ნაკლებია. აქედან, საქსტატის ცნობით, ექსპორტი 803.2 მლნ. აშშ დოლარი იყო, ანუ შემცირდა 12.2 პროცენტით 2023 წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით, ხოლო იმპორტმა 2 138.2 მლნ. აშშ დოლარი შეადგინა, რაც 2.0 პროცენტით ნაკლებია გასული წლის იმავე პერიოდის მაჩვენებელზე. უარყოფითმა სავაჭრო ბალანსმა 2024 წლის იანვარ-თებერვალში 1 335.0 მლნ. აშშ დოლარი შეადგინა, რაც საგარეო სავაჭრო ბრუნვის 45.4 პროცენტია.  

საქართველოს საავიაციო ბაზარზე ორი ახალი დაბალბიუჯეტური ავიაკომპანია შემოდის

საქართველოს საავიაციო ბაზარზე ოპერირებას ორი ახალი დაბალბიუჯეტური ავიაკომპანია Transavia და AJET იწყებს. ფრენები 2024 წლის ზაფხულის სანავიგაციო სეზონიდან შესრულდება. ნიდერლადების სამეფოს დაბალბიუჯეტური ავიაკომპანია Transavia რეგულარულ საჰაერო მიმოსვლას ამსტერდამიდან თბილისის მიმართულებით განახორციელებს, ხოლო თურქული დაბალბიუჯეტური ავიაკომპანია AJET რეგულარულ რეისებს სტამბოლი-თბილისი-სტამბოლის საჰაერო ხაზზე შეასრულებს. ავიაკომპანია Transavia-ს მიერ, საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოში წარმოდგენილი ფრენის განრიგის შესაბამისად, ამსტერდამი-თბილისი-ამსტერდამის მიმართულებით ავიარეისები 2024 წლის 20 აპრილიდან ოქტომბრის ბოლომდე კვირაში ორი სიხშირით, ყოველ ოთხშაბათს და შაბათს შესრულდება. რაც შეეხება ავიაკომპანია AJET-ს, ის სტამბოლი- თბილისი-სტამბოლის საჰაერო ხაზზე ფრენებს 2024 წლის 31 მარტიდან ოქტომბრის ბოლომდე, ყოველდღიურად განახორციელებს. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სსიპ სამოქალაქო ავიაციის სააგენტომ, ავიაკომპანია Transavia-სა და AJET-ს საქართველოს მიმართულებით რეგულარული საჰაერო მიმოსვლის განხორციელებისათვის აუცილებელი ნებართვები 2024 წლის 12 მარტს მიანიჭა.  

ხორვატია შუა დერეფნის განვითარებით დაინტერესებულია - ელჩი

ხორვატია, როგორც ევროკავშირის ნაწილი, ძალიან დაინტერესებულია შუა დერეფნის განვითარებით, რომლის მნიშვნელობა ყოველწლიურად ფართოვდება. ამის შესახებ ხორვატიის ელჩმა აზერბაიჯანში ბრანკო ზებიჩმა განაცხადა. „ხორვატია მხარს უჭერს ამ პროექტს და აფასებს შუა დერეფნის განვითარების კუთხით გაწეულ მუშაობას. ეს პროექტი მნიშვნელოვანია ევროკავშირის ქვეყნებისთვის," - აღნიშნა ელჩმა.  2023 წელს შუა დერეფნით დაახლოებით 2,75 მილიონი ტონა ტვირთი გადაიზიდა, რაც 86 პროცენტით მეტია 2022 წელთან შედარებით. 2024 წელს შეიძლება, ამ მონაცემებმა 4 მილიონს გადააჭარბოს. შუა დერეფანი - სუეცის არხის ალტერნატივა: რეალობა და პერსპექტივები  

ლევან დავითაშვილი: იმედი გვაქვს, რომ მიმდინარე წელს უკვე დაიწყება ნავთობის გატარება ბაქო-სუფსის მილსადენით

საქართველოს ეკონომიკის მინისტრი, ლევან დავითაშვილი იმედოვნებს, რომ ბაქო-სუფსის მილსადენით ნავთობის გატარება მიმდინარე წელს დაიწყება. ლევან დავითაშვილის განცხადებით, საკითხზე მოლპარაკებები ორი წელია, მიმდინარეობს. ეკონომიკის მინისტრის განცხადებით, მომავალში აღნიშნული მილსადენით მილიონ ტონაზე მეტი ნავთობის გატარების მოლოდინი არსებობს. „რაც შეეხება ყაზახური ნავთობის ბაქო-სუფსის მილსადენით გატარებასთან დაკავშირებით, ამაზე თითქმის ორი წელია გვაქვს საკმაოდ აქტიური საუბარი, ეს არის არა მხოლოდ საქართველოს საკითხი. აქ არის ძალიან მნიშვნელოვანი მჭიდრო თანამშრომლობა რამდენიმე ქვეყნის იმისთვის, რომ ეს ნავთობი ამ მილსადენში მოხვდეს. იცით, რომ მჭიდრო თანამშრომლობა არის საჭირო BP-სთან. BP-სთან ჩვენ ამაზე უშუალოდ კონტაქტი გვაქვს და პრინციპში პოზიციები აბსოლუტურად თანხვედრაშია. რაც შეეხება ნავთობსადენის გამოყენებას, აქ არის ძალიან მნიშვნელოვანი აზერბაიჯანული მხარის პოზიცია და აქაც ინტენსიური დიალოგი გვაქვს. საჭირო იყო შეთანხმება გარკვეულ პირობებზე. იცით, რომ განსხვავებული ტიპის ნავთობია ყაზახური და შერევა აზერბაიჯანულ ნავთობთან ვერ მოხდებოდა. ვფიქრობ, რომ ძირითადი საკითხებში ჩვენ ახლა გარკვეულობა გვაქვს და იმედი გვაქვს, რომ მიმდინარე წელს უკვე დაიწყება ნავთობის გატარება. მომავალში ვფიქრობთ, რომ ჩვენ შევძლებთ მილიონ ტონაზე მეტი ნავთობის გატარებას. იმედი მაქვს, რომ მიმდინარე წელსვე დაიწყება ნავთობის გატარება,” - განაცხადა დავითაშვილმა. ცნობისთვის, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე ყაზახური ნავთობის სატრანზიტო მოცულობის ეტაპობრივი გაზრდის შესახებ შეთანხმება აქტაუ-ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის მარშრუტზე, ყოველწლიურად, 2,2 მილიონ ტონამდე ყაზახური ნავთობის მოცულობის გაზრდას ითვალისწინებს. ამ შეთანხმების ფარგლებში მხარეები გააგრძელებენ აქტაუ-ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის მარშრუტით ტრანსპორტირების ტარიფების შემცირების, ასევე, ბაქო-სუფსის მარშრუტზე ყაზახური ნავთობის ტრანსპორტირების საკითხების განხილვას გააგრძელებენ. „დოკუმენტები, რომლებსაც ჩვენ დღეს მოვაწერეთ ხელი, დამატებით წვლილს შეიტანს ჩვენს კომპანიებს შორის სტრატეგიული პარტნიორობის განმტკიცებაში ყაზახური ნავთობის გლობალურ ბაზრებზე ტრანსპორტირების თვალსაზრისით,“ - აღნიშნა მაგზუმ მირზაგალიევმა. ყაზახეთი ბაქო-სუფსის გავლით ნავთობის ტრანსპორტირებაზე აზერბაიჯანთან მოლაპარაკებებს აწარმოებს

აქტაუ-ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის მარშრუტზე ტრანზიტული ნავთობის მოცულობის ზრდის შესახებ შეთანხმება გაფორმდა

აზერბაიჯანში, ბაქოში, ყაზახურმა KazMunayGas JSC (KMG) და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ნავთობკომპანიამ (SOCAR) ხელი მოაწერეს შეთანხმებას, რომელიც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე ყაზახეთის ნავთობის ტრანზიტის მოცულობის ეტაპობრივად გაზრდას ითვალისწინებს. KMG-ს ცნობით, ორმხრივ დოკუმენტებს ხელი მოაწერეს KMG-ის მართვის საბჭოს თავმჯდომარემ მაგზუმ მირზაგალიევმა და SOCAR-ის პრეზიდენტმა როვშან ნაჯაფმა. ცერემონიას ესწრებოდნენ ყაზახეთისა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტები. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე ყაზახური ნავთობის სატრანზიტო მოცულობის ეტაპობრივი გაზრდის შესახებ შეთანხმება აქტაუ-ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის მარშრუტზე, ყოველწლიურად, 2,2 მილიონ ტონამდე ყაზახური ნავთობის მოცულობის გაზრდას ითვალისწინებს. ამ შეთანხმების ფარგლებში მხარეები გააგრძელებენ აქტაუ-ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის მარშრუტით ტრანსპორტირების ტარიფების შემცირების, ასევე, ბაქო-სუფსის მარშრუტზე ყაზახური ნავთობის ტრანსპორტირების საკითხების განხილვას გააგრძელებენ. „დოკუმენტები, რომლებსაც ჩვენ დღეს მოვაწერეთ ხელი, დამატებით წვლილს შეიტანს ჩვენს კომპანიებს შორის სტრატეგიული პარტნიორობის განმტკიცებაში ყაზახური ნავთობის გლობალურ ბაზრებზე ტრანსპორტირების თვალსაზრისით,“ - აღნიშნა მაგზუმ მირზაგალიევმა.  

სამხრეთის გაზის დერეფნის გაფართოება, ევროკავშირისა და მისი მეზობელი ქვეყნებისთვის გაზის მიწოდების დივერსიფიკაციის გადამწყვეტი გზაა - მედია

სამხრეთის გაზის დერეფანი ყველაზე მნიშვნელოვანი მარშრუტია ევროკავშირისა და მეზობელი ქვეყნებისთვის გაზის მიწოდების დივერსიფიკაციისთვის. შესაბამის სტატიას Euronews აქვეყნებს. გამოცემა აღნიშნავს, რომ სამხრეთ გაზის დერეფნის მრჩეველთა საბჭოს მეათე სხდომაზე და მწვანე ენერგეტიკის მრჩეველთა საბჭოს მეორე სხდომაზე ამ დერეფნის გაფართოების საკითხი დადგა. „აზერბაიჯანი ნავთობისა და ბუნებრივი გაზის დიდი რესურსების მქონე ქვეყანაა, გასულ წელს, ბაქომ გაზის ექსპორტი 9%-ით გაზარდა და მან 22 მილიარდ კუბურ მეტრს მიაღწია. ამჟამად ევროპაში მთავარი მყიდველები არიან იტალია, საბერძნეთი, რუმინეთი, უნგრეთი და ბულგარეთი და, როგორც ჩანს, ეს სია შეიძლება, გაფართოვდეს,“ - ნათქვამია სტატიაში. „ბევრი, ახალი, პარტნიორი ქვეყანაა, რომლებიც მზად არიან, მიიღონ თუნდაც დამატებითი მოცულობის ბუნებრივი აირი, მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენ წიაღისეული საწვავისგან ვდისტანცირდებით, მაგრამ ამას რამდენიმე ათეული წელი სჭირდება. ახლა ჩვენ გვინდა, დავამყაროთ ასევე მომავალი თანამშრომლობა,“ - განაცხადა კადრი სიმსონმა, ევროკომისარმა ენერგეტიკის საკითხებში. აზერბაიჯანის პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევის განცხადებით, სამხრეთ გაზის დერეფანი ენერგომატარებლების მიწოდების გეოგრაფიას შეცვლის. „რუსეთს ადრე თითქმის მონოპოლია ჰქონდა“ - აშშ-მ განაცხადა, რომ სამხრეთის გაზის დერეფნის გაფართოებას მხარს უჭერს  

საქართველოში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები 2023 წელს 24%-ით შემცირდა - საქსტატი

2023 წელს, წინა წელთან შედარებით, საქართველოში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოცულობა შემცირებულია. საქსტატის განმარტებით, 24%-იანი კლების ძირითადი მიზეზი სავალო ვალდებულებების შემცირებაა. 2023 წლის წინასწარი მონაცემებით, ქვეყანაში $1594,7 მილიონის ინვესტიცია შემოვიდა, 503,2 მილიონი დოლარით ნაკლები, ვიდრე წინა წელს. თუ არ გავითვალისწინებთ 2022 წელს, უცხოური ინვესტიციების კუთხით ეს არის საუკეთესო მონაცემები, ბოლო 6 წლის განმავლობაში. გასულ წელს საქართველოს სამი უმსხვილესი ინვესტორი ქვეყანა იყო: გაერთიანებული სამეფო (24,6%), ნიდერლანდი (22,6%) და თურქეთი (10,6%). ყველაზე დიდი თანხა, მთლიანი პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების 39,5 პროცენტი, ჩაიდო ($630,1 მლნ) საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობაში. მეორე ადგილზეა დამამუშავებელი მრეწველობის სექტორი ($291,7 მლნ - 18,3%), მესამეზე - ტრანსპორტის სექტორი ($138,2 მლნ - 8,7%).  

შუა დერეფნის გასწვრივ ტვირთის გადაზიდვის მოცულობა 10 მილიონ ტონას მიაღწევს - ყაზახეთის პრეზიდენტი

შუა დერეფნის გასწვრივ ტვირთების გადაზიდვის მოცულობა 10 მილიონ ტონას მიაღწევს. ამის შესახებ ყაზახეთის პრეზიდენტმა ყასიმ-ჟომართ თოყაევმა განაცხადა. მან ხაზი გაუსვა, რომ ახალ გეოპოლიტიკურ რეალობებში ქვეყნების როლი ტრანსკონტინენტური ვაჭრობის ხელშეწყობასა და განვითარებაში სწრაფად იზრდება. „რუკაზე სწრაფი გადახედვაც კი მიუთითებს ცენტრალური აზიისა და სამხრეთ კავკასიის უნიკალურ გეოგრაფიულ მდებარეობაზე. ამიტომ, ყაზახეთი, ისევე როგორც აზერბაიჯანი ახორციელებს აქტიურ პოლიტიკას ქვეყნის სატრანსპორტო და ლოგისტიკური პოტენციალის გასაძლიერებლად. ეს ჩვენთვის სტრატეგიული ამოცანაა. 2030 წლისთვის ვაპირებთ 11 ათასი კილომეტრის შეკეთებას და 5 ათას კმ-ზე მეტი ახალი რკინიგზის აშენებას. ეს მნიშვნელოვნად გაზრდის ქვეყნის სატრანსპორტო შესაძლებლობებს. დღეს ტრანსკასპიური საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტის, ანუ ე.წ. შუა დერეფნის როლი ტრანსკონტინენტური ვაჭრობის ხელშეწყობასა და განვითარებაში სწრაფად გაიზარდა. ამას მოწმობს ამ მარშრუტით ტვირთების გადაზიდვის მოცულობა, რომელიც გაორმაგდა 2022 წელს, ხოლო 2023 წელს კიდევ 65%-ით და 2,7 მლნ ტონა ტვირთამდე (2022 წელი – 1,7 მლნ ტონა) გაიზარდა. მომავალში, ჩვენ ველოდებით, რომ ეს დონე 10 მილიონ ტონას მიაღწევს. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა ჩვენი საზღვაო ნავსადგურების ფართომასშტაბიან მოდერნიზაციას კასპიის სანაპიროზე. გარდა ამისა, ყაზახეთის, აზერბაიჯანისა და საქართველოს სარკინიგზო ორგანიზაციების მიერ ტვირთების გადაზიდვის მოცულობის გაზრდის მიზნით, შეიქმნა ერთობლივი საწარმო, შპს Middle Corridor Multimodal, რომელიც მომსახურებას „ერთი ფანჯრის“ ფორმატში გაუწევს. მარშრუტის გასწვრივ გამოყენებული იქნება უახლესი ციფრული ტექნოლოგიები. ამისათვის ჩვენ ჩავრთეთ მრავალეროვნული სინგაპურის კომპანია PSA, რომელმაც შექმნა უწყვეტი ციფრული დერეფანი. ჩვენ აქტიურად ვთანამშრომლობთ ისეთ გლობალურ მოთამაშეებთან, როგორიცაა, Huawei, Wabtec და Alstom, რათა დავნერგოთ ინოვაციური გადაწყვეტილებები სარკინიგზო ტრანსპორტის სფეროში,“ აღნიშნა თოყაევმა. შუა დერეფანს 2030 წლისთვის ვაჭრობის მოცულობის გასამმაგება შეუძლია - რა წერია მსოფლიო ბანკის ანგარიშში  

ლარი დოლართან გამყარდა, ევროსთან გაუფასურდა

ეროვნული ბანკის მონაცემებით, დღევანდელი ვაჭრობის შედეგად 1 აშშ დოლარის ღირებულება 2.6581 ლარი გახდა. კურსი, რომელიც დღეს მოქმედებდა, 2.6586 ლარი იყო. რაც შეეხება ევროს, მისი კურსი 2.8904 ლარია. მაშინ, როცა დღეს მოქმედი კურსი 2.8851 ლარს შეადგენდა. დღევანდელი ვაჭრობის შედეგად მიღებული კურსები ძალაში ხვალ შევა.  

აზიაში დაფუძნებული კომპანია უზბეკეთს შუა დერეფანში მთავარ მოთამაშედ განიხილავს

ჰონგ-კონგში დაფუძნებული კომპანია Kerry Logistics-ი უზბეკეთს შუა დერეფანში მთავარ მოთამაშედ განიხილავს. კომპანიის შეფასებით, უზბეკეთის სტრატეგიული მდებარეობა, რომელიც ფარავს მნიშვნელოვან სავაჭრო მარშრუტებს, მას ამ დერეფნის კრიტიკულ ჰაბად აქცევს. უზბეკეთისთვის მნიშვნელოვანი სარგებელის გათვალისწინებით, Kerry-Globalink Logistics-ი განიხილავს შუა დერეფანს, როგორც კატალიზატორს ვაჭრობისა და ეკონომიკური ზრდისთვის. კომპანიაში მიაჩნიათ, რომ დერეფანი, პირდაპირი და ეფექტიანი სავაჭრო მარშრუტით შავი ზღვისკენ, მოსალოდნელია, რომ აამაღლებს უზბეკეთის როლს საერთაშორისო ვაჭრობაში. „მოსალოდნელია, რომ Kerry Logistics-სა და უზბეკეთს შორის თანამშრომლობა დადებით შედეგებს გამოიღებს ორივე მხარისთვის და ხელს შეუწყობს რეგიონის უფრო ფართო ეკონომიკურ ლანდშაფტს,“ წერს აზერბაიჯანული მედია. შუა დერეფანი - სუეცის არხის ალტერნატივა: რეალობა და პერსპექტივები ცნობისთვის, „ტრანსკასპიური საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტი“(TITR) არის სატრანსპორტო და სავაჭრო მარშრუტი, რომელიც აზიასა და ევროპას აკავშირებს. ის რეგიონის რამდენიმე ქვეყანაზე გადის. მარშრუტი ჩინეთიდან იწყება და შუა აზიის ქვეყნებს (ყაზახეთი, უზბეკეთი და თურქმენეთი) კვეთს. ვიდრე ევროპას მიაღწევს, გადის კასპიის ზღვაში, აზერბაიჯანში, საქართველოსა და თურქეთში. შუა დერეფანს 2030 წლისთვის ვაჭრობის მოცულობის გასამმაგება შეუძლია - რა წერია მსოფლიო ბანკის ანგარიშში  

აზერბაიჯანსა და ყაზახეთს ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანით ყაზახური ნავთობის ტრანსპორტირების გაზრდა სურთ

აზერბაიჯანი და ყაზახეთი მოლაპარაკებებს აწარმოებენ, რომლის მიზანიც ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის (BTC) მილსადენით ყაზახური ნავთობის ტრანსპორტირების გაძლიერებაა. ამის შესახებ აზერბაიჯანული მედია აზერბაიჯანის ენერგეტიკის სამინისტროზე დაყრდნობით წერს. ორი ქვეყანა მჭიდროდ თანამშრომლობს, განსაკუთრებით, აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანიას (SOCAR) და ყაზახეთის KazMunayGaz-ს შორის, რათა წამოიწყონ კონკრეტული ქმედებები აზერბაიჯანის გავლით ყაზახური ნავთობის დივერსიფიცირებული ტრანზიტისთვის. ეს მოიცავს BTC შეთანხმების შესრულებას ყოველწლიურად, 1,5 მილიონი ტონა ნავთობის ტრანსპორტირების შესახებ და ამ რაოდენობის გაზრდას გეგმავს. ორივე ქვეყნის ენერგეტიკის სამინისტროებმა განიხილეს სტრატეგიული ენერგეტიკული პარტნიორობის შესახებ შეთანხმების პროექტი, რომელიც მიზნად ისახავს გრძელვადიანი ენერგეტიკული თანამშრომლობის გაღრმავებას. BTC-ის ნავთობსადენის მთლიანი სიგრძე 1768 კილომეტრია, აქედან 443 კილომეტრი აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, 249 კილომეტრი  - საქართველოს, ხოლო მარშრუტის 1076 კილომეტრი თურქეთის ტერიტორიაზე გადის. მილსადენის მშენებლობა 2003 წლის აპრილში, ხოლო მისი ნავთობით შევსება 2005 წლის მაისში დაიწყო.  

ლარი დოლართან და ევროსთან გამყარდა

ეროვნული ბანკის მიერ გამოქვეყნებული მონაცემებით, დღევანდელი ვაჭრობის შედეგად 1 აშშ დოლარის ღირებულება 2.6586 ლარი გახდა. კურსი, რომელიც დღეს მოქმედებდა, 2.6590 ლარი იყო. რაც შეეხება ევროს, მისი კურსი 2.8851 ლარია. მაშინ, როცა დღეს მოქმედი კურსი 2.8863 ლარს შეადგენდა. დღევანდელი ვაჭრობის შედეგად მიღებული კურსები ძალაში ხვალ შევა.  

ყაზახეთმა ლიეტუვას საკონტეინერო გადაზიდვების დასაწყებად თანამშრომლობა შესთავაზა

ყაზახეთის საგზაო ტრანსპორტისა და ტრანსპორტის კონტროლის კომიტეტის საერთაშორისო საგზაო ტრანსპორტის დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა ალმაზ აისინმა ლიეტუვას, ტრანსკასპიური საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტის (TITR) გასწვრივ საკონტეინერო გადაზიდვების დასაწყებად თანამშრომლობა შესთავაზა. ამის შესახებ ყაზახეთის ტრანსპორტის სამინისტრომ განაცხადა. ვილნიუსში სავაჭრო-ეკონომიკური თანამშრომლობის ყაზახეთ-ლიეტუვის მთავრობათაშორისი კომისიის მე-14 შეხვედრა გაიმართა. ყაზახეთის დელეგაციას ვაჭრობისა და ინტეგრაციის ვიცე-მინისტრი ტორებაევი, ლიეტუვის დელეგაციას კი, ეკონომიკისა და ინოვაციების მინისტრი არმონაიტი ხელმძღვანელობდა. შეხვედრისას აისინმა ხაზი გაუსვა ყაზახეთის მთავარ როლს ევროპასა და ცენტრალურ აზიას შორის ტვირთების ტრანზიტში და ხაზი გაუსვა, რომ რესპუბლიკა ყველა ღონეს ხმარობს რეგიონში სატრანსპორტო და სატრანზიტო პოტენციალის განვითარებისა და სატრანსპორტო დერეფნების მოდერნიზაციისთვის. ლიეტუველი პარტნიორები ასევე გაეცნენ არსებულ პერსპექტივებსა და ღონისძიებებს, რომლებიც ევროპული კომპანიების მხრიდან უკვე დიდ ყურადღებას იპყრობს. შუა დერეფანი - სუეცის არხის ალტერნატივა: რეალობა და პერსპექტივები