ახალი ამბები
საქართველოს წყალბურთელთა ნაკრებმა ევროპის ჩემპიონატზე ჯგუფური ეტაპი გადალახა
სერბეთის დედაქალაქ ბელგრადში, წყალბურთის ევროპის ჩემპიონატზე საქართველოს ნაკრებმა ჯგუფური ეტაპის დასკვნითი მატჩი სლოვენიასთან გამართა. ჯგუფიდან სამი გუნდი გადიოდა და მესამე გამსვლელი ადგილისთვის სწორედ სლოვენია და საქართველო იბრძოდნენ. ქართველმა წლალბურთელებმა მეტოქე 22:11 დაამარცხეს. საქართველოს ნაკრები უახლოეს მატჩს 17 იანვარს იტალიის წინააღმდეგ გამართავს.
აშშ საიმიგრაციო ვიზების გაცემას საქართველოს მოქალაქეებისთვისაც აჩერებს
საქართველოში ამერიკის საელჩო ინფორმაციას ავრცელებს „საიმიგრაციო ვიზების შესახებ იმ ქვეყნის მოქალაქეებისთვის, რომლებიც საზოგადოებრივი სარგებლის გამოყენების მაღალ რისკს წარმოადგენენ.“ საელჩო სახელმწიფო დეპარტამენტის ვებგვერდზე განთავსებულ ცნობას ციტირებს. „პრეზიდენტმა ტრამპმა მკაფიოდ განაცხადა, რომ იმიგრანტები უნდა იყვნენ ფინანსურად თვითკმარნი და არ უნდა წარმოადგენდნენ ფინანსურ ტვირთს ამერიკელი გადასახადის გადამხდელებისთვის. სახელმწიფო დეპარტამენტი ახორციელებს ყველა პოლიტიკის, რეგულაციისა და სახელმძღვანელო დოკუმენტის სრულ გადახედვას, რათა უზრუნველყოს, რომ მაღალი რისკის მქონე ქვეყნებიდან ჩამოსული იმიგრანტები არ გამოიყენებენ სოციალურ დახმარებას შეერთებულ შტატებში და არ გახდებიან საჯარო ტვირთი. გავრცელებული ინფორმაციით, 2026 წლის 21 იანვრიდან სახელმწიფო დეპარტამენტი დროებით აჩერებს ყველა საიმიგრაციო ვიზის გაცემას შემდეგი ქვეყნების მოქალაქეებისთვის: ავღანეთი, ალბანეთი, ალჟირი, ანტიგუა და ბარბუდა, სომხეთი, აზერბაიჯანი, ბაჰამის თანამეგობრობა, ბანგლადეში, ბარბადოსი, ბელორუსი, ბელიზი, ბუტანი, ბოსნია და ჰერცეგოვინა, ბრაზილია, მიანმარი, კამბოჯა, კამერუნი, კაბო ვერდე, კოლუმბია, კოტ დივუარი, კუბა, კონგოს რესპუბლიკა, დომინიკის თანამეგობრობა, ეგვიპტე, ერიტრეა, ეთიოპია, ფიჯი, გამბია, საქართველო, განა, გრენადა, გვატემალა, გვინეა, ჰაიტი, ირანი, ერაყი, იამაიკა, იორდანია, ყაზახეთი, კოსოვო, ქუვეითი, ყირგიზეთი, ლაოსი, ლიბანი, ლიბერია, ლიბია, მოლდოვა, მონღოლეთი, მონტენეგრო, მაროკო, ნეპალი, ნიკარაგუა, ნიგერია, ჩრდილოეთ მაკედონია, პაკისტანი, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა, რუსეთი, რუანდა, სენტ-კიტსი და ნევისი, სენტ-ლუსია, სენტ ვინსენტი და გრენადინები, სენეგალი, სიერა ლეონე, სომალი, სამხრეთ სუდანი, სუდანი, სირია, ტანზანია, ტაილანდი, ტოგო, ტუნისი, უგანდა, ურუგვაი, უზბეკეთი და იემენი. საელჩო ხშირად დასმულ შეკითხვებზე პასუხებსაც აქვეყნებს. კერძოდ: რა ბედი ეწევა ჩემს საიმიგრაციო ვიზის გასაუბრების თარიღს? საიმიგრაციო ვიზა აპლიკანტებს, რომლებიც ზემოთ აღნიშნული ქვეყნების მოქალაქეები არიან, შეუძლიათ განაცხადის წარდგენა და გასაუბრებაზე დასწრება. დეპარტამენტი გააგრძელებს გასაუბრების თარიღების ჩანიშვნას, თუმცა პაუზის პერიოდში ამ მოქალაქეებზე საიმიგრაციო ვიზები არ გაიცემა. არსებობს თუ არა გამონაკლისები? ორმაგი მოქალაქეობის მქონე პირებზე, რომლებიც განაცხადს წარადგენენ იმ ქვეყნის მოქმედი პასპორტით, რომელიც ზემოთ ჩამოთვლილ სიაში არ შედის, ეს პაუზა არ გავრცელდება. ექნება თუ არა გავლენა ამ პაუზას ჩემს ამჟამად მოქმედ ვიზაზე? არა. ამ მითითების ფარგლებში არც ერთი საიმიგრაციო ვიზა არ გაუქმებულა. შეერთებულ შტატებში შესვლასთან დაკავშირებული შეკითხვებით, გთხოვთ, მიმართოთ შიდა უსაფრთხოების დეპარტამენტს (DHS). ეს პაუზა ვრცელდება თუ არა ტურისტულ ვიზებზე? არა. ეს პაუზა ვრცელდება მხოლოდ საიმიგრაციო ვიზა აპლიკანტებზე. ტურისტული ვიზები არასაიმიგრაციო ვიზებია. აშშ 75 ქვეყნისთვის, მათ შორის, რუსეთისთვის და ირანისთვის, საიმიგრაციო ვიზების გაცემას აჩერებს - Fox News
აშშ 75 ქვეყნისთვის საიმიგრაციო ვიზების გაცემას აჩერებს - Fox News
აშშ 21 იანვრიდან 75 ქვეყნისთვის საიმიგრაციო ვიზების გაცემის პროცესს შეაჩერებს. Fox News-ი აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის მემორანდუმზე დაყრდნობით წერს, რომ ეს ქვეყნებია: სომალი, რუსეთი, ავღანეთი, ბრაზილია, ირანი, ერაყი, ეგვიპტე, ნიგერია, ტაილანდი, იემენი და სხვა. მედიის ცნობით, ვიზების გაცემის პროცესის შეჩერება 21 იანვარს დაიწყება და განუსაზღვრელი ვადით გაგრძელდება, ვიდრე აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი ვიზების გაცემის პროცედურებს ხელახლა არ შეაფასებს. განახლება: Fox-ის ცნობით, ქვეყნების სრული სია მოიცავს ავღანეთს, ალბანეთს, ალჟირს, ანტიგუა და ბარბუდას, სომხეთს, აზერბაიჯანს, ბაჰამის კუნძულებს, ბანგლადეშს, ბარბადოსს, ბელორუსიას, ბელიზს, ბჰუტანს, ბოსნიას, ბრაზილიას, ბირმას, კამბოჯას, კამერუნს, კაბო-ვერდეს, კოლუმბიას, კოტ-დ’ივუარს, კუბას, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას, დომინიკას, ეგვიპტეს, ერიტრეას, ეთიოპიას, ფიჯის, გამბიას, საქართველოს, განას, გრენადას, გვატემალას, გვინეას, ჰაიტის, ირანს, ერაყს, იამაიკას, იორდანიას, ყაზახეთს, კოსოვოს, ქუვეითის, ყირგიზეთს, ლაოსს, ლიბანს, ლიბერიას, ლიბიას, მაკედონიას, მოლდოვას, მონღოლეთს, მონტენეგროს, მაროკოს, ნეპალს, ნიკარაგუას, ნიგერიის, პაკისტანის, კონგოს რესპუბლიკას, რუსეთას, რუანდას, სენტ-კიტსს და ნევისს, სენტ-ლუსიას, სენტ-ვინსენტს და გრენადინებს, სენეგალს, სიერა-ლეონეს, სომალის, სამხრეთ სუდანის, სუდანის, სირიას, ტანზანიას, ტაილანდს, ტოგოს, ტუნისს, უგანდას, ურუგვაის, უზბეკეთს და იემენს. თეთრი სახლის განცხადებით, ტრამპის ადმინისტრაცია 75 ქვეყნისთვის ვიზების გაცემას შეაჩერებს, „ვიდრე აშშ არ უზრუნველყოფს, რომ შემომავალი იმიგრანტები სახელმწიფო ტვირთად არ გადაიქცევიან და ამერიკელი გადასახადის გადამხდელებისგან სიმდიდრეს არ მოიპოვებენ.“
ამერიკელი მაღალჩინოსნის ინფორმაციით, ირანის მმართველებს ათეულობით მილიონი დოლარი გააქვთ ქვეყნიდან
აშშ-ის ხაზინის მდივანმა სკოტ ბესენტმა განაცხადა, რომ ირანის ხელისუფლების წარმომადგენლებს ათეულობით მილიონი დოლარი ქვეყნიდან გააქვთ. ვაშინგტონი მუშაობს იმაზე, რომ ირანის რეჟიმის წარმომადგენლებმა გატანილი ფული ვერ შეინარჩუნონ. „როგორც ხაზინა, რომელიც სანქციებს ახორციელებს, ჩვენ ვხედავთ, როგორ გარბიან ვირთხები გემიდან. ვხედავთ, რომ ირანის მმართველებს მილიონობით, ათეულობით მილიონი დოლარი ქვეყნიდან გააქვთ. ისინი გემს ტოვებენ და ჩვენ ამას მთელი მსოფლიოს მასშტაბით ბაკნებითა და საფინანსო ინსტიტუტების მეშვეობით ვხედავთ. ჩვენ ამ აქტივებს ვაკვირდებით, ისინი მათ შენარჩუნებას ვერ შეძლებენ,“ – აღნიშნა ბესენტმა ინტერვიუში. „ჩვენ ვახორციელებთ მაქსიმალური ზეწოლის კამპანიას ირანის ნავთობის ექსპორტზე, რათა შევწყვიტოთ რეჟიმის დაფინანსების წყაროები. და რაც ბოლო თვეში ვნახეთ, ეს რეჟიმის სრული ფინანსური კოლაფსია,“ - ამბობს ბესენტი.
ირანელი მინისტრის თქმით, მომიტინგეების სიკვდილით დასჯის უახლოესი გეგმები არ არსებობს
ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაღჩიმ უარყო ინფორმაცია, რომ ქვეყანაში საპროტესტო აქციების დროს ათასობით ადამიანი დაიღუპა და განაცხადა, რომ მკვლელობები „ისრაელის შეთქმულების“ გამო მოხდა, რომელიც დიდი რაოდენობით მსხვერპლის გამოწვევას ისახავდა მიზნად. Fox News-თან ინტერვიუს დროს, არაღჩის მიმართა ჟურნალისტმა, რომ შეფასებების თანახმად, მის ქვეყანაში დაღუპულთა რიცხვი შესაძლოა, 2500-დან 12000-მდე მერყეობდეს, ირანის საგარეო უწყების ხელმძღვანელმა უპასუხა, რომ დაღუპულია ასობით ადამიანი. „როდესაც გარედან ტერორისტული ელემენტები შემოვიდნენ ამ საპროტესტო აქციებში, დაიწყეს პოლიციის ძალების, პოლიციის თანამშრომლებისა და უსაფრთხოების ძალების მიმართულებით სროლა. იქ იყვნენ ტერორისტული უჯრედები. ისინი შემოვიდნენ და გამოიყენეს „დაეშის“ სტილის ტერორისტული ოპერაციები. მათ პოლიციელები დაიჭირეს, ცოცხლად დაწვეს, თავები მოჰკვეთეს და დაიწყეს სროლა პოლიციელებისა და ასევე ხალხის წინააღმდეგ. შედეგად, სამი დღის განმავლობაში ჩვენ ფაქტობრივად ტერორისტების წინააღმდეგ ვიბრძოდით და არა მომიტინგეების წინააღმდეგ,“ - აღნიშნა არაღჩიმ. მისი თქმით, ამ „თაღლითმა, ტერორისტების მსგავსმა აქტორებმა“ მშვიდობიანი მოსახლეობის მიმრთულებით სროლა ერთი მიზნით დაიწყეს: შეერთებული შტატების კონფლიქტში ჩათრევის მიზნით. „მათ სურდათ მსხვერპლის რაოდენობის გაზრდა. რატომ? იმიტომ, რომ პრეზიდენტმა ტრამპმა განაცხადა, რომ თუ მკვლელობები მოხდება, ის ჩაერევა. მათ სურდათ მისი ამ კონფლიქტში ჩათრევა. ეს ზუსტად ისრაელის შეთქმულება იყო. მათ სიკვდილიანობის რაოდენობის გაზრდა დაიწყეს ჩვეულებრივი ადამიანების, პოლიციელების მკვლელობით, სხვადასხვა ქალაქში ერთგვარი ბრძოლის დაწყებით,“ - აღნიშნა არაღჩიმ. ირანელი მაღალჩინოსნის მტკიცებით, მომიტინგეების ჩამოხრჩობის ან სხვაგვარად სიკვდილით დასჯის უახლოესი გეგმები არ არსებობს. ირანელმა მაღალჩინოსანმა ასევე განაცხადა, რომ მის ქვეყანაში ახლა სიმშვიდეა. „ჩვენ სრულად ვაკონტროლებთ სიტუაციას. იმედი ვიქონიოთ, რომ სიბრძნე გაიმარჯვებს. ჩვენ არ ვცდილობთ დაძაბულობის მაღალ დონეს, რაც შეიძლება ყველასთვის კატასტროფული იყოს,“ - აღნიშნა არაღჩიმ. Reuters-ის ცნობით, აშშ-ის ოფიციალურმა პირმა განაცხადა, რომ შეერთებული შტატები ახლო აღმოსავლეთში არსებული ბაზებიდან პერსონალის ნაწილს გაიყვანს. მანამდე, ირანელმა მაღალჩინოსანმა განაცხადა, რომ თეირანმა მეზობლები გააფრთხილა, რომ ვაშინგტონის დარტყმის შემთხვევაში, ამერიკულ ბაზებს დაარტყამდა. CBS News-ის ცნობით, აშშ კატარში მდებარე ალ-უდეიდის საჰაერო ბაზაზე პერსონალის რაოდენობას ამცირებს, რასაც ოფიციალურმა პირებმა „პრევენციული ზომა“ უწოდეს. უფლებადამცველმა ჯგუფმა 13 იანვარს, გვიან ღამით განაცხადა, რომ ირანში დაღუპულთა საერთო რაოდენობამ 2 571-ს მიაღწია. HRANA-ს ინფორმაციით, დადასტურებულია 2 403 მომიტინგის, მთავრობასთან დაკავშირებული 147 პირის, 12 ბავშვისა და 9 შემთხვევითი გამვლელის სიკვდილი. ორგანიზაციამ ასევე დაადასტურა 18 434 პირის დაკავება, ტელევიზიით გადაცემული იძულებითი აღიარების 97 შემთხვევა და მძიმე დაზიანებების შესახებ მიღებული 1 134 შეტყობინება. ირანის ადამიანის უფლებათა ასოციაცია „გმობს მომიტინგეების წინააღმდეგ სასიკვდილო ძალის გამოყენებას და გამოდის გაფრთხილებით, რომ მთელი ქვეყნის მასშტაბით ინტერნეტის გათიშვა გამოიყენება მკვლელობების დასამალად, ინფორმაციის ჩასახშობად და ადამიანის უფლებების დარღვევაზე პასუხისგების თავიდან ასაცილებლად.“ დონალ ტრამპის განცხადებით, თუ ირანის ხელისუფლება დაკავებულებს სიკვდილით დასჯის, აშშ მკაცრ ზომებს მიიღებს. აშშ-ის პრეზიდენტმა 13 იანვარს ირანელებს მოუწოდა, გააგრძელონ პროტესტი. მანვე აღნიშნა, რომ „დახმარება გზაშია“, თუმცა ტრამპს დეტალები არ დაუკონკრეტებია. ირანის უზენაესმა ლიდერმა აიათოლა ალი ხამენეიმ სამ იანვარს პირველად ისაუბრა ქვეყანაში დაწყებულ, მასობრივ საპროტესტო გამოსვლებზე და განაცხადა, რომ "არეულობათა მონაწილეების" მიმართ მკაცრი ზომები უნდა იყოს გამოყენებული. 3 იანვარს სატელევიზიო გამოსვლაში მან ირანის ხელმძღვანელობის სხვა წარმომადგენელთა მსგავსად, საფუძვლიანი უწოდა ეროვნული ფულის ერთეულის ვარდნის ფოზე არსებულ შეშფოთებას, თუმცა ხამენეიმ აღნიშნა, რომ უკმაყოფილება არ უნდა იყოს გამოყენებული საიმისოდ, რომ გაჩაღდეს "პოლიტიკური პროტესტი", ირანის მიმართ მტრულად განწყობილი საგარეო ძალების ინტერესების პასუხად. ირანში დემონსტრაციები 28 დეკემბერს დაიწყო მას შემდეგ, რაც ირანული რიალი მკვეთრად გაუფასურდა და ინფლაციის მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად გაიზარდა.
დიდმა ბრიტანეთმა ირანში საელჩო დროებით დახურა
დიდი ბრიტანეთი აცხადებს, რომ ირანში საელჩო დროებით დახურა. ბრიტანეთის მთავრობამ გააფრთხილა მოქალაქეები, რომ ირანში დაკავების მნიშვნელოვანი რისკის ქვეშ არიან. “პოლიტიკოს” ინფორმაციით, ირანიდან ევაკუირებულია გაერთიანებული სამეფოს ელჩი და საელჩოს ყველა თანამშრომელი. გაერთიანებული სამეფოს მთავრობის სპიკერმა განაცხადა, რომ ბრიტანეთის საელჩო თეირანში დროებით დაიკეტა და დისტანციურად იმუშავებს. ბრიტანელმა მაღალჩინოსანმა “პოლიტიკოს” განუცხადა, რომ საელჩოს დაკეტვის გადაწყვეტილება მიღებულია ვითარების შეფასებისა და საელჩოს თანამშრომლების უსაფრთხოების პრიორიტიზაციის საფუძველზე. უფრო ადრე, მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ დიდ ბრიტანეთს კატარში მდებარე აშშ-ის ბაზიდან სამხედრო პერსონალი გაჰყავს. ეს არის აშშ-ის უმსხვილესი ბაზა ახლო აღმოსავლეთში, სადაც ჩვეულებრივ 10 ათასი სამხედრო იმყოფება. „ირანმა საჭიროა, გაიგოს, რომ მთელი მსოფლიო ადევნებს მათ თვალს და ეს ძალადობა უნდა დაასრულონ,” - განაცხადა გაერთიანებული სამეფოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა ივეტ კუპერმა და აღნიშნა, რომ ირანზე სამხედრო დარტყმებთან შედარებით, უპირატესობას ანიჭებდა სანქციებისა და ეკონომიკური ზეწოლის გამოყენებას. თუმცა მან არ გამორიცხა აშშ-სთვის ბრიტანული რესურსების, მათ შორის - დარტყმების განსახორციელებლად საჰაერო ბაზების გამოყენებაზე ნებართვის მიცემა.
Reuters: ტრამპი ეჭვქვეშ აყენებს საკითხს, რომ რეზა ფაჰლევი ირანში მხარდაჭერას მოიპოვებს
აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის განცხადებით, ირანელი ოპოზიციური ფიგურა, ირანის უკანასკნელი შაჰის ვაჟი რეზა ფეჰლევი „ძალიან სასიამოვნო პიროვნება ჩანს“, თუმცა გაურკვეველია, შეძლებს თუ არა ის ირანში მხარდაჭერის მოპოვებას საბოლოოდ ხელისუფლებაში მოსასვლელად. „ძალიან სასიამოვნო პიროვნება ჩანს, მაგრამ არ ვიცი, როგორ მოიქცევა საკუთარ ქვეყანაში. ჩვენ ჯერ ამ ეტაპამდე არ მივსულვართ. არ ვიცი, მიიღებს თუ არა მისი ქვეყანა მის ლიდერობას და, რა თქმა უნდა, თუ მიიღებს, ჩემთვის მისაღები იქნება,“ - განაცხადა ტრამპმა Reuters-თან ინტერვიუში. აშშ-ის პრეზიდენტის თქმით, თეირანში საპროტესტო აქციების გამო, მთავრობის დაცემა შესაძლებელია, მაგრამ სინამდვილეში „ნებისმიერი რეჟიმი შეიძლება, დაეცეს.“ აშშ-ის პრეზიდენტის განცხადებით, ირანში საინტერესო პერიოდი იქნება მიუხედავად იმისა, დაეცემა თუ არა არსებული ხელისუფლება.
სენატმა მხარი არ დაუჭირა რეზოლუციას, რომელიც ვენესუელაში ტრამპის სამხედრო მოქმედებების უფლებას ზღუდავდა
აშშ-ის სენატმა მხარი არ დაუჭირა რეზოლუციას, რომელიც ვენესუელაში დონალდ ტრამპის სამხედრო მოქმედებების უფლების შეზღუდვას ითვალისწინებდა. კანონპროექტის თანახმად აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ვენესუელის წინააღმდეგ შემდგომი სამხედრო მოქმედებების განხორციელებას კონგრესის ნებართვის გარეშე ვერ შეძლებდა. სენატში კენჭისყრის შემდეგ ხმები 50-50-ზე გაიყო, რის გამოც, რეზოლუციის წინააღმდეგ გადამწყვეტი ხმა აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა, ჯეი დი ვენსმა მისცა. სენატის უმცირესობის ლიდერმა „დემოკრატმა“ ჩაკ შუმერმა განაცხადა, რომ „კენჭისყრა სიტუაციას უფრო სახიფათოს ხდის.“ „დემოკრატებთან“ ერთად რეზოლუციას მხარი „რესპუბლიკელმა“ სენატორებმა რენდ პოლმა, ლიზა მურკოვსკიმ და სიუზან კოლინსმა დაუჭირეს.
ზელენსკიმ ენერგეტიკის სექტორში საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა
პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ენერგეტიკის სექტორში საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა, განსაკუთრებული ყურადღება კიევზე გამახვილდება, რომლის მოსახლეობაც რუსეთის თავდასხმების გამო, ნულს ქვემოთ ტემპერატურის პირობებში, ელექტროენერგიის, გათბობისა და წყლის გარეშე დარჩა. უკრაინის პრეზიდენტის თქმით, მთავრობა გააძლიერებს ძალისხმევას უცხოელ პარტნიორებთან კრიტიკული ენერგეტიკული აღჭურვილობის შესაძენად, ელექტროენერგიის იმპორტის გაზრდისა და დამატებითი მხარდაჭერის უზრუნველსაყოფად, ამასთანავე, გაამარტივებს საგანგებო მდგომარეობის დროს სარეზერვო ენერგეტიკული აღჭურვილობის ქსელთან დაკავშირების წესებს. რუსეთმა ბოლო რამდენიმე დღის განმავლობაში რაკეტებითა და დრონებით დაბომბა კიევი და მთლიანად ქვეყანა, რის გამოც, 13 იანვარს დედაქალაქის დაახლოებით 70% ელექტროენერგიის გარეშე დარჩა. kyivindependent-ს ცნობით, მიუხედავად იმისა, რომ ენერგეტიკოსები ზარალს აღადგენენ, ყინვა ართულებს პროცესს და სათადარიგო აღჭურვილობაც იწურება.
ტრამპის თქმით, NATO უფრო ძლიერი და ეფექტიანი გახდება, თუ გრენლანდია აშშ-ის ხელში იქნება
აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი სოციალურ ქსელში წერს, რომ ამერიკის შეერთებულ შტატებს გრენლანდია ეროვნული უსაფრთხოებისთვის სჭირდება. „ამას სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს „ოქროს გუმბათისთვის“, რომელსაც ჩვენ ვაშენებთ. ამ პროცესს NATO უნდა გაუძღვეს, რათა ჩვენ ის მივიღოთ. თუ ჩვენ ამას ვერ გავაკეთებთ, მაშინ მას რუსეთი და ჩინეთი მიიღებენ და ეს არ მოხდება,“ - წერს ტრამპი Truth Social-ზე. აშშ-ის პრეზიდენტის თქმით, „აშშ-ის უზარმაზარი სიძლიერის გარეშე, NATO სამხედრო თვალსაზრისით ეფექტიანი და შემაკავებელი ძალა არ იქნებოდა.“ „მათ ეს იციან და ეს მეც ვიცი. NATO უფრო ძლიერი და ეფექტიანი გახდება, თუ გრენლანდია აშშ-ის ხელში იქნება. ამაზე ნაკლები ნებისმიერი რამ მიუღებელია,“ - წერს ტრამპი. გრენლანდიამ აშშ-ისგან მომდინარე საფრთხისგან დასაცავად დახმარებისთვის ბრიტანეთს მიმართა. ბრიტანეთს პარლამენტში დეპუტატებთან შეხვედრის შემდეგ გრენლანდიის ბიზნესისა და ენერგეტიკის მინისტრმა, ნააია ნათანიელსენმა განაცხადა, რომ პრობლემები დიალოგის გზით უნდა მოგვარდეს და არა ძალადობით და ძალით. გრენლანდიის მთავრობის წარმომადგენლის თქმით, დიდმა ბრიტანეთმა უნდა მოუწოდოს გლობალურ საზოგადოებას საერთაშორისო სამართლის დაცვისკენ და ხაზგასმით აღნიშნოს NATO-ს, როგორც შესაბამისი და მნიშვნელოვანი ალიანსის მნიშვნელობა.
ყაზახეთი შუა დერეფნის განვითარებისთვის $300 მილიონს მიიღებს
საერთაშორისო საფინანსო კორპორაციამ (IFC), მრავალმხრივი საინვესტიციო გარანტიების სააგენტომ (MIGA), აზიის ინფრასტრუქტურის საინვესტიციო ბანკმა (AIIB) და Standard Chartered-მა ყაზახეთის ეროვნულ რკინიგზის ოპერატორს, შუა დერეფნის განვითარებისთვის 300 მილიონი აშშ დოლარი გამოუყვეს. ამის შესახებ IFC-ის მმართველმა დირექტორმა მახტარ დიოპმა სოციალურ პლატფორმაზე დაწერა. დიოპმა აღნიშნა, რომ თანხები გამოიყოფა ალმატის გარშემო 130 კილომეტრიანი ელექტროფიცირებული რკინიგზის შემოვლითი გზის მშენებლობისთვის. შემოვლითი გზა, სავარაუდოდ, ალმატის გარშემო საცობებს 40 პროცენტზე მეტით შეამცირებს, მიწოდების დრო კი, 24 საათამდე შეამცირდება და გაუმჯობესდება ტვირთების ნაკადები ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფნის (TCTC) გასწვრივ, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც შუა დერეფანი - სახმელეთო გზა, რომელიც ჩინეთსა და ცენტრალურ აზიას კასპიის ზღვასთან და შემდეგ ევროპასთან აკავშირებს. დაფინანსება მოიცავს IFC-ის 50 მილიონ აშშ დოლარამდე ინვესტიციას, AIIB-ის 150 მილიონ აშშ დოლარამდე სესხს და 100 მილიონ აშშ დოლარამდე სესხს, რომელიც მხარდაჭერილია MIGA-ს შეთავაზებული გარანტიით. 2024 წელს ტრანსკასპიური საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტის სატვირთო გადაზიდვები 62%-ით გაიზარდა და მისმა მოცულობამ 4.5 მილიონ ტონას მიაღწია. 2025 წელს ამ მარშრუტზე სატვირთო გადაზიდვები, სავარაუდოდ, 5.2 მილიონ ტონამდე გაიზრდება, საიდანაც 4.2 მილიონი ტონა გაივლის მარშრუტში მონაწილე ქვეყნებს. ამ მოცულობიდან 2.5 მილიონი ტონა მშრალი ტვირთი იქნება (96,000 TEU), ხოლო 1.7 მილიონი ტონა - ნავთობი. 2027 წლისთვის შუა დერეფნის გამტარუნარიანობამ შესაძლოა, წელიწადში 10 მილიონ ტონას მიაღწიოს, რაც გააძლიერებს აზერბაიჯანის სატრანზიტო პოტენციალს და შექმნის პირობებს ინფრასტრუქტურაში ახალი ინვესტიციების მოსაზიდად. ტრანსკასპიის საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტის გავლით სატვირთო გადაზიდვების სამიზნე პროგნოზი 2030 წლისთვის 11.4 მილიონი ტონაა.
ამერიკამ და სომხეთმა „ტრამპის მარშრუტის“ ახალი დეტალები გაასაჯაროვეს
აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო 13 იანვარს სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრს არარატ მირზოიანს შეხვდა. სახელმწიფო დეპარტამენტში გამართული მოლაპარაკებების შემდეგ, მარკო რუბიომ და სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა არარატ მირზოიანმა პროექტის - „ტრამპის მარშრუტი საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის“ (TRIPP) განხორციელების ჩარჩო დოკუმენტი წარადგინეს. ჩარჩო დოკუმენტის თანახმად, სომხეთი „ტრამპის მარშრუტის“ მშენებლობის გრძელვადიან ექსკლუზიურ უფლებებს აშშ-ის მიერ კონტროლირებად კომპანიას 49 წლის ვადით გადასცემს, რომელიც შეიძლება, დამატებით 50 წლით გაგრძელდეს. კერძოდ, კომპანიაში აშშ 74%-იან წილს მიიღებს, ხოლო სომხეთი 26%-იან წილს. ასევე, კომპანია სატრანზიტო დერეფნის გასწვრივ სარკინიგზო ხაზს, გზას, ენერგომომარაგების ქსელებს და სხვა სახის ინფრასტრუქტურას ააშენებს. ასევე, დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ სომხეთს „TRIPP-ის გავლით ვაჭრობისა და ტრანზიტის დროს საზღვრის კონტროლსა და საბაჟო ოპერაციებზე სრული უფლებამოსილება ექნება.“ 6-გვერდიანი დოკუმენტი გაგრძელებაა 2025 წლის 8 აგვისტოს დონალდ ტრამპს, ნიკოლ ფაშინიანსა და ილჰამ ალიევს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების, რომლის თანახმადაც, სომხეთი და აზერბაიჯანი საბოლოო ორმხრივი სამშვიდობო შეთანხმებისკენ ისწრაფვიან. დოკუმენტის თანახმად, პროექტი „დააკავშირებს აზერბაიჯანის ძირითად ნაწილსა და ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკას ერთმანეთთან და შექმნის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან კავშირს „ტრანსკასპიურ სავაჭრო გზაზე“ - რასაც სხვაგვარად, „შუა დერეფანს“ უწოდებენ [რედ]. რა ვალდებულებებს (თუმცა არა სამართლებრივს) იღებს ერევანი, რათა პროექტი, „ტრამპის მარშრუტი საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის“ (TRIPP), განხორციელდეს. შეიქმნება „TRIPP-ის განვითარების კომპანია“ - მოკლედ TDC, - რომლის 74%-საც სომხეთი აშშ-ს გადასცემს, ხოლო 26%-ს თავისთვის დაიტოვებს. ეს კომპანია იქნება პასუხისმგებელი TRIPP-ის განვითარებაზე; როგორც დოკუმენტში წერია, „არსებობს მოლოდინი“, რომ პროექტის ადმინისტრირების უფლება, „საწყის ეტაპზე“, 49 წლით ექნება. „არსებობს მოლოდინი, რომ შეთანხმება გახანგრძლივდება დამატებით 50 წლით, სომხეთის მთავრობის მიერ დამატებითი კაპიტალის შეტანით, რის შედეგადაც მისი წილი 49%-მდე გაიზრდება,“ - წერია დოკუმენტში. ამასთან, აშშ იტოვებს უფლებას, თქვას საბოლოო სიტყვა კომპანიის მეწილეებისა და საბოლოო ბენეფიციარების რაიმე ფორმით ცვლილების შესახებ - მათ შორის წილის გაყიდვაზე, დონაციაზე, რეორგანიზაციასა თუ სხვა სამართლებრივ პროცესზე. ხაზგასმულია, რომ პროექტის წარმატება დამოკიდებულია სომხეთ-აზერბაიჯანს შორის „მშვიდობის ინსტიტუციონალიზაციაზე“, სომხეთ-თურქეთის ურთიერთობების „სრულ ნორმალიზაციაზე“, აშშ-ის ჩართულობაზე, რეგიონული თანამშრომლობასა და სტაბილურობაზე და სომხეთის ინსტუტიტების ეფექტურობაზე. „TRIPP-ი წარმოადგენს სომხეთსა და შეერთებულ შტატებს შორის სტრატეგიული პარტნიორობის გაღრმავებას. სომხეთი ამ პროექტს მიიჩნევს ინფრასტრუქტურის, ეკონომიკური განვითარებისა და რეგიონული ინტეგრაციის სფეროში გრძელვადიანი თანამშრომლობის საფუძვლად,“ - წერია დოკუმენტში. „TRIPP-ის შემუშავება იგეგმება სომხეთის ტერიტორიაზე განსაზღვრული სატრანზიტო მარშრუტების ფარგლებში, - რომლის კონკრეტული ადგილებიც მომავალში დაზუსტდება“; ხაზგასმულია, რომ ეს მოხდება „სომხეთის სუვერენული ტერიტორიის ფარგლებში პროექტის ყველა არეალზე სომხეთის სრული სუვერენიტეტის შენარჩუნებით“. „ჩარჩო დოკუმენტი ასახავს კონკრეტულ გზას TRIPP-ის ამოქმედებისთვის, რომლის მიზანი სომხეთის ტერიტორიაზე შეუფერხებელი, მრავალმოდალური სატრანზიტო კავშირის დამყარებაა. აზერბაიჯანის ძირითადი ნაწილისა და მისი ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის დაკავშირებისა და ტრანსკასპიური სავაჭრო მარშრუტის დამაკავშირებელი გზის შექმნის პარალელურად, TRIPP-ი ორმხრივ სარგებელს მოუტანს სომხეთის რესპუბლიკას საერთაშორისო და სახელმწიფოთაშორისი კავშირების თვალსაზრისით. TRIPP-ი პრეზიდენტ ტრამპის მიერ 8 აგვისტოს გამართულ ისტორიულ მშვიდობის სამიტის პრინციპებს ეფუძნება და სუვერენიტეტის, ტერიტორიული მთლიანობისა და ორმხრივი ურთიერთობის მნიშვნელობას ხაზს უსვამს,“ - ნათქვამია თავის მხრივ, აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის განცხადებაში. „ვფიქრობთ, TRIPP-ის შეთანხმება ნამდვილად გახდება მსოფლიოსთვის მოდელი იმისა, თუ როგორ შეგიძლიათ, გახსნათ საკუთარი თავი ეკონომიკური აქტივობისა და კეთილდღეობისთვის.“ მანაც გაუსვა ხაზი, რომ ეს ხდება „სუვერენიტეტის ყოველგვარი კითხვის ნიშნის ქვეშ დაყენებისა და ტერიტორიული მთლიანობის შელახვის გარეშე.“ ამერიკელი დიპლომატის შეფასებით, TRIPP-ის პროექტი ვაჭრობის, ტრანზიტისა და ენერგეტიკული ნაკადების კუთხით, სამხრეთ კავკასიის პოტენციალს გახსნის, რაც ხელს შეუწყობს კეთილდღეობისა და უსაფრთხოების გაზრდას მთელ რეგიონში.“ „ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ეს შესანიშნავი იქნება სომხეთისთვის, შესანიშნავია შეერთებული შტატებისთვის, შესანიშნავია ყველა ჩართული მხარისთვის, მაგრამ საბოლოო ჯამში, მოდელი იქნება მსოფლიოსთვის.“ რა საკითხებს განიხილავენ მირზოიანი და რუბიო ვაშინგტონში შეგახსენებთ, 2025 წლის 8 აგვისტოს აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ინიციატივით ვაშინგტონში შედგა სამშვიდობო სამიტი აზერბაიჯანისა და სომხეთის ლიდერების მონაწილეობით, რომელზეც ხელი მოეწერა როგორც სამმხრივ, ასევე, ორმხრივ შეთანხმებებს. ამავე სამიტზე გამოცხადდა სატრანსპორტო დერეფნის პროექტი სახელწოდებით „ტრამპის მარშრუტი საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის“ (TRIPP).
საფრანგეთი გრენლანდიაში საკონსულოს ხსნის
საფრანგეთი გრენლანდიაში საკონსულოს ხსნის. ამის შესახებ საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჟან-ნოელ ბარომ განაცხადა. ჟან-ნოელ ბაროს ცნობით, გრენლანდიაში საფრანგეთის საკონსულო 6 თებერვალს გაიხსნება. ასევე, ბაროს განცხადებით, „აშშ-მა გრენლანდიაზე ზეწოლა უნდა შეწყვიტოს“. „NATO-ს სხვა წევრზე თავდასხმა ყოველგვარ აზრს მოკლებულია, ეს თავად აშშ-ის ინტერესების საწინააღმდეგო ნაბიჯიც კი იქნება,“ - აღნიშნა საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა. დიდმა ბრიტანეთმა და ევროკავშირმა გრენლანდიაში NATO-ს ჯარების განლაგების საკითხის განხილვა დაიწყეს - Telegraph
ჩინეთის საგარეო უწყება: ირანის შიდა საქმეებში გარე ჩარევას ვეწინააღმდეგებით
ჩინეთი „ირანის შიდა საქმეებში გარე ჩარევას ეწინააღმდეგება.“ ჩინეთის საგარეო უწყების პრესსპიკერმა განცხადება მას შემდეგ გააკეთა, რაც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ირანის ხელისუფლება გააფრთხილა, რომ თუ თეირანი დაკავებულ ირანელებს სიკვდილით დასჯის, მაშინ აშშ „მკაცრ ზომებს“ მიიღებს. „ჩინეთი საერთაშორისო ურთიერთობებში ძალის გამოყენებასა და მუქარას არ ეთანხმება,“ - აღნიშნა მაო ნინმა. მანამდე, აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ირანელებს პროტესტის გაგრძელებისკენ მოუწოდა. „ირანელო დემონსტრანტებო, გააგრძელეთ პროტესტი - აიღეთ თქვენი ინსტიტუტები! დახმარება გზაშია“, - დაწერა ტრამპმა სოციალურ ქსელში. ტრამპის განცხადებით, თუ ირანის ხელისუფლება დაკავებულებს სიკვდილით დასჯის, აშშ მკაცრ ზომებს მიიღებს
ტრამპის განცხადებით, თუ ირანის ხელისუფლება დაკავებულებს სიკვდილით დასჯის, აშშ მკაცრ ზომებს მიიღებს
აშშ-ის პრეზიდენტის განცხადებით, შეერთებული შტატები „მკაცრ ზომებს“ მიიღებს, თუ ირანის რეჟიმი დაკავებულ ირანელებს სიკვდილით დასჯის. დონალდ ტრამპს არ დაუკონკრეტებია, რა იგულისხმება „მკაცრ ზომებში.“ „როდესაც ისინი ათასობით ადამიანის მოკვლას იწყებენ - და ახლა თქვენ ჩამოახრჩობაზე მელაპარაკებით. ვნახოთ, როგორ იქნება ეს მათთვის. თუ ისინი ასეთ რამეს გააკეთებენ, ჩვენ ძალიან მკაცრ ზომებს მივიღებთ,“- განუცხადა პრეზიდენტმა CBS News-ს. გუშინ, X-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა განაცხადა, რომ 14 იანვარს ირანის ხელისუფლება დაკავებული ირანელი მომიტინგის, ერფან სოლტანის სიკვდილით დასჯას გეგმავს. „ისლამური რესპუბლიკის რეჟიმმა 10 600-ზე მეტი ირანელი დააკავა მხოლოდ ძირითადი უფლებების მოთხოვნის გამო. მათ შორისაა 26 წლის ერფან სოლტანი, რომელსაც 14 იანვისთვის სიკვდილით დასჯის განაჩენი გამოუტანეს.“ ირანში მასკის Starlink-ის ინტერნეტ სერვისზე წვდომა უფასო გახდა
ირანში მასკის Starlink-ის ინტერნეტ სერვისზე წვდომა უფასო გახდა
ილონ მასკის SpaceX-ი ირანში მომხმარებლებს Starlink-ის თანამგზავრული სერვისის საშუალებით უფასო ინტერნეტს სთავაზობს. ტექნოლოგიური არაკომერციული ორგანიზაცია Holistic Resilience-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა აჰმად აჰმადიანმა განაცხადა, რომ ირანში Starlink-ის ანგარიშებს, რომლებიც ადრე არააქტიური იყო, ახლა კავშირი აქვთ და მათი სააბონენტო გადასახადი სამშაბათიდან გაუქმებულია. „ეს არის შეაერთე და დააკავშირე. უბრალოდ მოათავსეთ [სატელიტური ტერმინალი] ისეთ ადგილას, საიდანაც ცის მკაფიო ხედი იშლება და მზად ხართ,“ - განუცხადა მან CNN-ს. ცნობისთვის, კვირის დასაწყისში აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა და ილონ მასკმა სატელეფონო საუბრის დროს ირანში Starlink-ზე წვდომის საკითხი განიხილეს. ირანის მთავრობამ მოსახლეობას ინტერნეტზე წვდომა ექვსი დღის წინ შეუზღუდა. X-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა განაცხადა, რომ 14 იანვარს ირანის ხელისუფლება დაკავებული ირანელი მომიტინგის, ერფან სოლტანის სიკვდილით დასჯას გეგმავს: „ისლამური რესპუბლიკის რეჟიმმა 10 600-ზე მეტი ირანელი დააკავა მხოლოდ ძირითადი უფლებების მოთხოვნის გამო. მათ შორისაა 26 წლის ერფან სოლტანი, რომელსაც 14 იანვრისთვის სიკვდილით დასჯის განაჩენი გამოუტანეს.“ ადამიანის უფლებების დამცველი ორგანიზაციები აცხადებენ, რომ დეკემბრის ბოლოს დაწყებული მასშტაბური ანტისამთავრობო საპროტესტო აქციების მთავრობის მიერ სასტიკი ჩახშობის შედეგად 600-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა. Reuters-ი, ანონიმურ ოფიციალურ პირზე დაყრდნობით იტყობინება, რომ დაღუპულთა რიცხვი დაახლოებით 2000-ს აღწევს. ზოგიერთი დამკვირვებელი მიიჩნევს, რომ ირანის მთავრობის მიერ ინტერნეტის მთელი ქვეყნის მასშტაბით გათიშვის გამო, რაც მიზნად ისახავს მომიტინგეებსა და საერთაშორისო საზოგადოებას შორის ინფორმაციის ნაკადის შეზღუდვას, შესაძლოა, მსხვერპლთა რიცხვი კიდევ უფრო მეტი აღმოჩნდეს და რამდენიმე ათასს მიაღწიოს. დაკავებულთა რიცხვი, სავარაუდოდ, 10 000-ს აჭარბებს. აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპმა 13 იანვარს, განაცხადა რომ შეერთებული შტატები „მკაცრ ზომებს“ მიიღებს, თუ ირანის რეჟიმი დაკავებულ ირანელებს სიკვდილით დასჯის. The Associated Press-ის ცნობით, ირანის სასამართლო ხელისუფლების ხელმძღვანელმა ღოლამჰოსეინ მოჰსენი-ეჯეიმ მიანიშნა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის გაფრთხილების მიუხედავად, ქვეყნის მასშტაბით საპროტესტო აქციების დროს დაკავებული პირებისთვის სწრაფი სასამართლო პროცესები გაიმართება და სიკვდილით დასჯა მოხდება.
დიდმა ბრიტანეთმა და ევროკავშირმა გრენლანდიაში NATO-ს ჯარების განლაგების საკითხის განხილვა დაიწყეს - Telegraph
გაერთიანებულმა სამეფომ, თავის ევროპელ მოკავშირეებთან ერთად დაიწყო მოლაპარაკებები გრენლანდიაში NATO-ს კონტინგენტის შესაძლო განლაგებაზე. The Telegraph-ი წყაროებზე დაყრდნობით წერს,რომ გეგმები, რომლებიც საწყის ეტაპზეა, შეიძლება, მოიცავდეს კუნძულის დასაცავად ბრიტანელი ჯარისკაცების, გემებისა და თვითმფრინავების განლაგებას. გაზეთის ცნობით, მოლაპარაკებები მიმდინარეობს აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის განცხადებების ფონზე, რომელმაც ადრე არაერთხელ ისაუბრა გრენლანდიაზე კონტროლის დამყარების აუცილებლობაზე საიმისოდ, რომ „ამერიკამ ჩინეთი და რუსეთი შეაკავოს.“ ევროპული ქვეყნები იმედოვნებენ, რომ არქტიკაში სამხედრო ყოფნის გაძლიერება დაეხმარება ტრამპს, უარი თქვას სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი რეგიონის ანექსიის იდეაზე. ბრიტანეთის მთავრობის წყაროებმა გაზეთს განუცხადეს, რომ პრემიერ-მინისტრი კირ სტარმერი არქტიკაში რუსეთისა და ჩინეთის მხრიდან მუქარას „უკიდურესად სერიოზულად“ აღიქვამს და ეთანხმება მოქმედების აუცილებლობას. „ჩვენ ვიზიარებთ პრეზიდენტ ტრამპის შეხედულებას, რომ რუსეთის მზარდი აგრესია უნდა შეჩერდეს და ევროატლანტიკური უსაფრთხოება გაძლიერდეს,“ - განუცხადა გაზეთს The Telegraph-ის ერთ-ერთმა წყარომ. ეს იდეა განიხილეს NATO-ს მოკავშირეების შეხვედრაზე, ბრიუსელში, 8 იანვარს. The Telegraph-ის ცნობით, ოპერაცია შეიძლება, მოიცავდეს ჯარების სრულმასშტაბიან განლაგებას ან წვრთნების, დაზვერვის გაზიარების, სამხედრო ძალების გაზრდისა და თავდაცვის ხარჯების გადანაწილების კომბინაციას. ნებისმიერი მისია, სავარაუდოდ, NATO-ს ეგიდით და ბალტიისპირეთის ქვეყნებსა და პოლონეთში არსებული ოპერაციებისგან დამოუკიდებლად განხორციელდება. ბრიტანელმა ოფიციალურმა პირებმა დაუდასტურეს გამოცემას, რომ ქვეყნის შეიარაღებული ძალები არქტიკის უსაფრთხოების უზრუნველყოფაში გაფართოებული როლისთვის ემზადება. The Telegraph-ის ცნობით, ევროკავშირი ამუშავებს სანქციების გეგმებს ამერიკული კომპანიების (მათ შორის Meta, Google, Microsoft, X, ბანკები და ფინანსური ინსტიტუტები) წინააღმდეგ იმ შემთხვევაში, თუ ტრამპი უარყოფს NATO-ს ძალების განლაგების წინადადებას. უფრო რადიკალური ვარიანტი იქნებოდა ამერიკული ჯარების ევროპაში არსებული ბაზებიდან გაძევება, რაც აშშ-ს ახლო აღმოსავლეთსა და სხვა რეგიონებში ძირითადი განლაგებისთვის ადგილებს ჩამოართმევს.
რა საკითხებს განიხილავენ მირზოიანი და რუბიო ვაშინგტონში
აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ცნობით, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო სამშაბათს, სახელმწიფო დეპარტამენტში მიიღებს სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრ არარატ მირზოიანს. შეხვედრა ადგილობრივი დროით საღამოს 9 საათზეა დაგეგმილი. მოგვიანებით მათ შეუერთდება აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის მოადგილე ალისონ ჰუკერი, შემდეგ კი, სახელმწიფო დეპარტამენტის ევროპისა და ევრაზიის საკითხებში ბიუროს უფროსი წევრი ბრენდან ჰანრაჰანი. „მხარეები გეგმავენ ერთობლივი განცხადების მიღებას [ტრამპის მარშრუტი საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის] TRIPP-ის განხორციელების ჩარჩოს შესახებ,“ - ნათქვამია სომხეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსამსახურის ინფორმაციაში, რომლის თანახმად, მირზოიანის სამუშაო ვიზიტი ორდღიანია. ამასთან, აშშ-ის სავაჭრო და განვითარების სააგენტოს (USTDA) ახლო აღმოსავლეთის, ჩრდილოეთ აფრიკის, ევროპისა და ევრაზიის რეგიონული დირექტორის კარლ კრესის ხელმძღვანელობით, ამერიკული დელეგაცია აზერბაიჯანის შემდეგ, სომხეთს ეწვევა. დელეგაცია ორშაბათს, აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ, ელნურ მამედოვმა მიიღო. მათ განიხილეს პროექტის „ტრამპის გზა საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის“ (TRIPP) განხორციელების პერსპექტივები. აშშ „ტრამპის მარშრუტისთვის“ პირველი დაფინანსების გამოყოფას გეგმავს სააგენტოს წარმომადგენლების სამუშაო ვიზიტი მოიცავს საქართველოში, აგრეთვე ბოსნია - ჰერცეგოვინაში არსებული შესაძლებლობების შესწავლას, რომლებიც მიმართული იქნება სატრანსპორტო დერეფნების განვითარებაზე. რაც შეეხება თბილისს, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის მოადგილეები გენადი არველაძე და ინგა ფხალაძე კარლ კრესს უკვე შეხვდნენ. ეკონომიკის სამინისტროს ინფორმაციით, შეხვედრაზე ყურადღება გამახვილდა შუა დერეფანზე, მისი განვითარების მიზნით საქართველოს მთავრობის მიმდინარე და დაგეგმილ პროექტებზე, აგრეთვე, ამ პროცესში ამერიკული სააგენტოს მიერ ტექნიკური მხარდაჭერის აღმოჩენის შესაძლებლობებზე. "ხაზი გაესვა ისეთი რეგიონული ინიციატივების განვითარების მნიშვნელობას, როგორიცაა CAREC (ცენტრალური აზიის რეგიონული ეკონომიკური თანამშრომლობის პროგრამა), TRACECA (ევროპა - კავკასია - აზიის სატრანსპორტო დერეფანი), ტრანს-ევროპული სატრანსპორტო ქსელი და სხვ. ქართულმა მხარემ ყურადღება გაამახვილა რეგიონული მნიშვნელობის პროექტებზე, რომელთა სრულად ამოქმედება გაზრდის ჩვენი ქვეყნის, როგორც სატრანსპორტო ჰაბის განვითარებას. ასეთ პროექტებს შორის დასახელდა ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგური, საქართველოს რკინიგზის მოდერნიზება, ბაქო - თბილისი - ყარსის რკინიგზის დასრულება, აღმოსავლეთ - დასავლეთის მაგისტრალის სრულად ამოქმედება, თბილისის ახალი საერთაშორისო აეროპორტის მშენებლობა და სხვ. შეხვედრაზე ასევე აქცენტი გაკეთდა ისეთ პროექტებზე, რომლებიც ზრდიან საქართველოს, როგორც სატრანზიტო ჰაბის ფუნქციას სხვადასხვა სექტორებში, მათ შორის, აქცენტი გაკეთდა შავი ზღვის წყალქვეშა კაბელის პროექტზე, რომელიც საქართველოს ევროკავშირის ენერგეტიკულ ბაზარს დააკავშირებს. აშშ - ის ვაჭრობისა და განვითარების სააგენტოს მხრიდან გამოითქვა დაინტერესება იმ პროექტების მიმართ, რომლებიც მიმართულია შუა დერეფნის შემდგომ განვითარებაზე," - წერია სამინისტროს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.
რომელ ქვეყნებს აქვთ ბიზნესურთიერთობები ირანთან და რას ნიშნავს აშშ-ის ტარიფები
წყარო - BBC ირანთან ვაჭრობის მქონე 100-ზე მეტი ქვეყნიდან, ჩინეთი მისი უმსხვილესი საექსპორტო პარტნიორია. Trade Data Monitor-ის მონაცემებით, რომლებიც ირანის ისლამური რესპუბლიკის საბაჟო ადმინისტრაციის სტატისტიკას ეფუძნება, 2025 წლის ოქტომბრამდე პერიოდში, მან ირანიდან 14 მილიარდ დოლარზე მეტი (10.4 მილიარდი ფუნტი სტერლინგი) პროდუქტი შეიძინა. ჩინეთს მოსდევს ერაყი, რომელმაც მეზობლისგან 10.5 მილიარდი დოლარის ღირებულების საქონელი მიიღო. ირანი ასევე თავის უმსხვილეს მომხმარებლებს შორის არაბთა გაერთიანებულ საამიროებს და თურქეთს ითვლის. ირანიდან თურქეთში ექსპორტი მნიშვნელოვნად გაიზარდა 2024 წლის 4.7 მილიარდი დოლარიდან 7.3 მილიარდ დოლარამდე. ექსპორტის თითქმის ყველა პროდუქტი, საწვავთან არის დაკავშირებული - ის მსოფლიოში ნავთობის ერთ-ერთი უდიდესი მწარმოებელია. ასევე სხვა ქვეყნებში აგზავნის საკვებს, მათ შორის, ფსტას და პომიდორს. ირანის იმპორტის დაახლოებით მესამედს საკვები პროდუქტები შეადგენს. კერძოდ, სიმინდი, ბრინჯი, მზესუმზირის თესლი და ზეთები, ასევე, სოიო. თუმცა ირანის ყველაზე დიდი იმპორტი ოქროა. ოქტომბრამდე 12 თვეში მან 6.7 მილიარდი დოლარის ღირებულების ოქრო შეიტანა, წინა წლის 4.8 მილიარდ დოლართან შედარებით. ამერიკა ირანის ბიზნესპარტნიორებს 25%-იან ტარიფებს უწესებს თეთრი სახლიდან ჯერ არ გავრცელებულა დეტალები იმის შესახებ, თუ როგორ იმუშავებს ახალი ტარიფები პრაქტიკაში, ან კონკრეტულად რომელ ქვეყნებზე გავრცელდება. ასევე გაურკვეველია, დაემატება თუ არა 25%-იანი გადასახადი ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ უკვე დაწესებულ არსებულ ტარიფებს. ცნობისთვის, ირანს ნავთობის უზარმაზარი მარაგი აქვს და ის მსოფლიოში ნავთობის 10 უმსხვილეს მწარმოებელს შორის არის. ეს დიდი სიმდიდრის წყარო უნდა იყოს. თუმცა მისი ეკონომიკა წლების განმავლობაში სახელმწიფო ფინანსების არასწორი მართვის, ნავთობის გაყიდვების შემცირებისა და მკაცრი საერთაშორისო სანქციების გამო დაზარალდა. ქვეყნის 92 მილიონი მოსახლიდან ბევრს უჭირს ისეთი ძირითადი პროდუქტებით სარგებლობა, როგორიცაა, საკვები და კომუნალური მომსახურება, ხოლო ცხოვრების ღირებულება ბოლო კვირების განმავლობაში მიმდინარე პროტესტების ცენტრშია. BBC-ის ანალიზის თანახმად, ოჯახების ხარჯები 2008 წლის პიკთან შედარებით შემცირდა, ხოლო ქალების შრომისუნარიანობაზე მთავრობის მიერ დაწესებულმა შეზღუდვებმა დასაქმების მაჩვენებელი ორი ათწლეულის წინანდელი 42.4%-დან დაახლოებით 37%-მდე შეამცირა. ამავდროულად, მაღალი ინფლაციის გამო, რომელმაც ოქტომბერში 48.4%-ს მიაღწია, მთავრობის პოლიტიკის ცვლილებების ფონზე, რამაც რიალის ღირებულების აშშ დოლართან მიმართებაში ვარდნა გამოიწვია. „დეკემბერში საწვავის სუბსიდიების შემცირება და ამ უახლესი ტარიფების გამო, საგარეო ვაჭრობის კიდევ უფრო შემცირება ნიშნავს, რომ ინფლაცია შესაძლოა, კიდევ უფრო გაიზარდოს და ეკონომიკას კიდევ უფრო მეტად კოლაფსისკენ უბიძგოს,“ - წერს BBC.
რა სტრატეგიული მნიშვნელობა აქვს რეგიონულ სატრანსპორტო პროექტებს - NATO-ს ხედვა
NATO-ს შეფასებით, რა სტრატეგიული მნიშვნელობა აქვს „შუა დერეფანს“, ე.წ. „ტრამპის მარშრუტს“ და სხვა რეგიონულ სატრანსპორტო პროექტებს? „რეგიონული უსაფრთხოების, მშვიდობის დღის წესრიგისა და სტრატეგიული კავშირების აქტუალური საკითხები“ განიხილა NATO-ს სამეკავშირეო ოფისის ხელმძღვანელმა ალექსანდრე ვინიკოვმა აზერბაიჯანულ მედიასთან ინტერვიუში. NATO-ს მაღალჩინოსნის თქმით, სამხრეთ კავკასიას, უდავოდ, აქვს პოტენციალი, გახდეს ადამიანების, საქონლისა და მომსახურების გადაადგილების მთავარი სატრანსპორტო ცენტრი, თუმცა, ამ პოტენციალის რეალიზება მოითხოვს თანამედროვე ინფრასტრუქტურის განვითარებას და ნამდვილ ინტერმოდალობას, რაც უზრუნველყოფს ეფექტიან გადაზიდვებს მრავალ ეტაპზე, ქვეყანაში და მრავალფეროვან გეოგრაფიულ პირობებში. „ვაშინგტონში 8 აგვისტოს შეთანხმება და მისი შემდგომი მოვლენები, მათ შორის, რეგიონული კავშირის ქსელის შექმნა, რომელიც ძირითადად აზერბაიჯანს, სომხეთსა და თურქეთს აკავშირებს და უფრო ფართოდ აკავშირებს ცენტრალურ აზიას ევროპასთან, აშკარად ქმნის ასეთ შესაძლებლობებს. მიუხედავად ამისა, აუცილებელია, რომ ეს ინიციატივები, მათი დანიშნულების მიუხედავად, ნამდვილად ემსახურებოდეს რეგიონის ქვეყნების ინტერესებს. მათ უნდა მისცენ ყველა რეგიონულ მოთამაშეს საშუალება, სრულად გააცნობიერონ თავიანთი ეკონომიკური და სატრანზიტო პოტენციალი, ამავდროულად, ხელი შეუწყონ მშვიდობის დამყარებას და გრძელვადიან სტაბილურობას. ეს პრინციპები TRIPP-ის ბირთვს წარმოადგენს, რომელსაც აქვს პოტენციალი, გახსნას მნიშვნელოვანი ეკონომიკური შესაძლებლობები მთელი სამხრეთ კავკასიის რეგიონის სასარგებლოდ. ჩვენ მტკიცედ გვჯერა, რომ სამხრეთ კავკასიაში ჩვენს პარტნიორებთან თანამშრომლობა მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანს უსაფრთხოებასა და სტაბილურობაში ჩვენს საერთო სამეზობლოში და, უფრო ფართოდ, მთელ ტრანსატლანტიკურ რეგიონში,“ - აღნიშნავს ვინიკოვი. იმის გათვალისწინებით, რომ რუსეთიც და ირანიც სამხრეთ კავკასიას თავიანთი სტრატეგიული გავლენის სფეროს ნაწილად მიიჩნევენ, როგორ აბალანსებს NATO თანამშრომლობას აზერბაიჯანთან ამ რეგიონული დაძაბულობის ფონზე? ამ შეკითხვის საპასუხოდ, NATO-ს მაღალჩინოსანი ამბობს, რომ ალიანსის თანამშრომლობა რეგიონის სამივე ქვეყანასთან ეფუძნება მოთხოვნაზე ორიენტირებულ პრინციპს: „ჩვენ ვთანამშრომლობთ მხოლოდ იმ ფარგლებში, რასაც ჩვენი პარტნიორები მოითხოვენ (და როგორც ამას ჩვენი მოკავშირეები გადაწყვეტენ). ჩვენ არ ვახვევთ თავს საკუთარ დღის წესრიგს და არც ვაიძულებთ თანამშრომლობას რაიმე საშუალებით. ამის ნაცვლად, ჩვენ ყურადღებით ვუსმენთ ჩვენი პარტნიორების მხარდაჭერის თხოვნებს და ვცდილობთ, რაც შეიძლება ეფექტიანად ვუპასუხოთ იმ სფეროებში, რომლებიც ემსახურება ჩვენი პარტნიორების საჭიროებებს და სადაც NATO-ს შეუძლია დამატებითი ღირებულების უზრუნველყოფა.“ ამავე ინტერვიუში ვინიკოვმა ხაზი გაუსვა, რომ NATO მიესალმა ნორმალიზაციის პროცესში ბოლო დროს განვითარებულ მოვლენებს და მხარს უჭერს აზერბაიჯანისა და სომხეთის ყველა კონსტრუქციულ ძალისხმევას მდგრადი სამშვიდობო შეთანხმების მისაღწევად. „ეს შავი ზღვის რეგიონში სტაბილურობის გასაღებია. ჩვენ არ ვართ ამ პროცესის ნაწილი, მაგრამ ყოველთვის ვაფასებდით და ვუჭერდით მხარს ჩვენი მოკავშირეების ძალისხმევას კონფლიქტის მოგვარების ხელშეწყობის მიზნით. ჩვენ ვაშინგტონში 8 აგვისტოს სამშვიდობო ხელშეკრულების პარაფირებას მნიშვნელოვან ეტაპად მივიჩნევთ მდგრადი მშვიდობის მიღწევისა და რეგიონში კავშირის განბლოკვის გზაზე. ეს, თავის მხრივ, გააძლიერებს რეგიონულ სტაბილურობასა და უსაფრთხოებას და კიდევ უფრო გააძლიერებს პარტნიორობას რეგიონის ცალკეულ ქვეყნებსა და NATO-ს შორის,“ - განაცხადა ვინიკოვმა.
