ახალი ამბები
„უკრაინის ომის გავლენა სამხრეთ კავკასიაზე“: მერცმა და ფაშინიანმა სატელეფონო საუბარი გამართეს
გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა სატელეფონო საუბარი გამართა სომხეთის პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანთან. როგორც გერმანიის მთავრობის წარმომადგენელმა სტეფან კორნელიუსმა განაცხადა, ორი ქვეყნის მთავრობის ხელმძღვანელებმა განიხილეს ახლო აღმოსავლეთში არსებული ვითარება, რუსეთის მიერ უკრაინის წინააღმდეგ წარმოებული ომი და მისი გავლენა სამხრეთ კავკასიაზე. მისი თქმით, გერმანიის კანცლერმა სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სამშვიდობო პროცესში შემდგომი ნაბიჯების გადადგმის შესახებ ისაუბრა და ხაზი გაუსვა მის მნიშვნელობას რეგიონული სტაბილურობისთვის. კორნელიუსის თქმით, ორივე თანამოსაუბრემ ხაზი გაუსვა თანამშრომლობის გაღრმავების პერსპექტივებს. „ამ კონტექსტში, მხარეებმა ხაზი გაუსვეს ორმხრივი ურთიერთობების გაფართოების შესაძლებლობებს და სომხეთის ურთიერთობებს ევროკავშირთან,“ - განაცხადა გერმანიის მთავრობის წარმომადგენელმა. ცნობისთვის, ილჰამ ალიევმა 21 ივლისს გერმანიაში ვიზიტისას განაცხადა, რომ სამხრეთ კავკასიაში სამშვიდობო პროცესში გერმანიის წვლილმა სომხეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობების ნორმალიზება მოიტანა. როგორც ალიევმა ბერლინში გერმანიის კანცლერ ფრიდრიხ მერცთან ერთობლივ პრესკონფერენციაზე განაცხადა,
უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის თანამდებობაზე სირსკის დრაპატი ცვლის
უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლიდიმირ ზელენსკიმ შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის ალექსანდრ სირსკის გადადგომისა და მის ნაცვლად მიხაილო დრაპატის დანიშვნის შესახებ განაცხადა. უკრაინაში, მასშტაბური საპროტესტო აქციების მონაწილეები მოითხოვდნენ თავდაცვის მინისტრის მიხაილო ფედოროვის თანამდებობაზე აღდგენას და სირსკის გადაყენებას, რომელთანაც ფედოროვს დაპირისპირება ჰქონდა. ზელენსკიმ განაცხადა, რომ მან მიხაილო ფედოროვს მთავრობაში ახალი თანამდებობა შესთავაზა, რომელიც სახელმწიფოს ტექნოლოგიური მიმართულების განვითარებასთან იყო დაკავშირებული. „გადავწყვიტე, რომ მიხაილო დრაპატი უკრაინის შეიარაღებული ძალების ახალი მთავარსარდალი გახდება. მიხაილოსთან, ევგენ ხმარასთან და პავლო პალისასთან ერთად განვსაზღვრეთ, თუ როგორ უნდა განახლდეს უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის სტრუქტურა. ფაქტია, რომ ალექსანდრ სირსკიმ უზრუნველყო უკრაინის წარმატება კიევის დაცვაში, ხარკოვის შეტევით ოპერაციასა და კურსკის შეტევაში. მნიშვნელოვანი გზა გავიარეთ და უკრაინის თავდაცვა გრძელდება. მადლობელი ვარ ალექსანდრ სირსკის და ყველა ჩვენი ჯარისკაცის ფრონტზე უკრაინის ძლიერი პოზიციებისთვის,“ - აღნიშნა ზელენსკიმ. უკრაინის პრეზიდენტის თქმით, შორ მანძილის დარტყმების გეგმა ზუსტად განხორციელდება. ასევე, დრაპატიმ, ევგენი ხმარამ და სხვა მეთაურებმა უნდა მოამზადონ უკრაინის თავდაცვის განახლებული სტრატეგია და ნაბიჯები კორპუსის სისტემის რეფორმის გასაგრძელებლად. პრეზიდენტმა პრიორიტეტად რუსული დარტყმებისგან ცის დახურვა და მობილიზაციის პროცესის რეალისტური ხედვა დაასახელა. ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ მინისტრმა ფედოროვმა და მთავარსარდალმა სირსკიმ ვერ შეძლეს საერთო ენის გამონახვა და რომ ბრძოლის ველზე, ბრიგადებსა და მობილიზაციასთან დაკავშირებული პრობლემები კვლავ გადაუჭრელი რჩებოდა. 18 ივლისს ზელენსკიმ განაცხადა, რომ მან მოლაპარაკებები გამართა თავდაცვის ყოფილ მინისტრთან მიხაილო ფედოროვთან და უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალთან ალექსანდრ სირსკისთან და პირობა დადო, რომ „არმიასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებები შემუშავდებოდა.“ 20 ივლისს სირსკიმ ბოდიში მოუხადა მიხაილო ფედოროვს და განაცხადა, მას არ ჰქონდა გაცნობიერებული მათ შორის კონფლიქტის არსებობა და რომ ამ თანამშრომლობას პროფესიულ ურთიერთობად მიიჩნევდა.
ევროკავშირმა უკრაინის €90 მილიარდიანი სესხის პროგრამაში დიდი ბრიტანეთის ჩართვა დაამტკიცა
ევროკავშირის ქვეყნებმა ოთხშაბათს, 22 ივლისს, უკრაინისთვის 90 მილიარდი ევროს ოდენობის სესხის დახმარების პროგრამაში გაერთიანებული სამეფოს მონაწილეობა დაამტკიცეს. ეს გადაწყვეტილება კიევს საშუალებას მისცემს, შეიძინოს იარაღი და სხვა სამხედრო პროდუქცია ბრიტანელი მწარმოებლებისგან, რათა 2026-2027 წლებში უკრაინის თავდაცვისთვის ყველაზე აუცილებელი საჭიროებები დაკმაყოფილდეს. პროგრამის მთლიანი თანხიდან, 60 მილიარდი ევრო განკუთვნილია უკრაინის თავდაცვის ინდუსტრიის განვითარებაში ინვესტიციებისთვის და იარაღის შესყიდვისთვის, ხოლო კიდევ 30 მილიარდი ევრო მიმართული იქნება უკრაინის პირდაპირი საბიუჯეტო და ეკონომიკური მხარდაჭერისთვის. ევროკავშირის საბჭოს მონაცემებით, პროგრამის დაწყებიდან უკრაინას უკვე გამოეყო 8.1 მილიარდი ევრო, მათ შორის 3.2 მილიარდი ევრო ბიუჯეტის მხარდაჭერისთვის და დაახლოებით 4.9 მილიარდი ევრო თავდაცვის საჭიროებებისთვის. 2026 წელს ევროკომისია 60 მილიარდი ევროს თავდაცვის პაკეტიდან კიდევ 28.3 მილიარდი ევროს გამოყოფას ელის.
ირანის გაფრთხილების მიუხედავად, ბულგარეთი მის ტერიტორიაზე აშშ-ის სამხედრო თვითმფრინავებს განათავსებს
ბულგარეთის ეროვნულმა ასამბლეამ ქვეყნის ტერიტორიაზე აშშ-ის რვამდე სამხედრო საწვავმზიდი (ტანკერი) თვითმფრინავის, მათი ეკიპაჟებისა და აშშ-ის შეიარაღებული ძალების 250-მდე სამხედრო მოსამსახურის დროებითი განთავსება დაამტკიცა. აშშ-ის სამხედრო ძალები 2026 წლის 24 ივლისიდან პირველ ოქტომბრამდე ბეზმერის საჰაერო ბაზაზე განთავსდებიან, რათა ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე აშშ-ის სამხედრო ოპერაციების მხარდაჭერა უზრუნველყონ. შესაბამისი წინადადება ბულგარეთის მინისტრთა საბჭომ წარადგინა. რეზოლუციას მხარი 136-მა დეპუტატმა დაუჭირა, წინააღმდეგ 13 წავიდა, ხოლო ორმა თავი შეიკავა. პარლამენტმა ასევე პრემიერ-მინისტრს დაავალა, უზრუნველყოს აშშ-ის სამხედრო პერსონალის, თვითმფრინავების, შეიარაღების, საბრძოლო მასალისა და აეროდრომის აღჭურვილობის განთავსებისთვის აუცილებელი ღონისძიებების გატარება. პარლამენტის თავდაცვის კომიტეტის ანგარიშის მიხედვით, აღნიშნული გადაწყვეტილების განხორციელება ბულგარეთის 2026 წლის თავდაცვის ბიუჯეტიდან დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. ირანის შეფასებით, სოფი „აგრესორებისა და კანონდამრღვევების თანამონაწილედ“ იქცევა. აშშ-ის ევროპულმა სარდლობამ (EUCOM) განაცხადა, რომ გააგრძელებს ბულგარეთთან თანამშრომლობას უსაფრთხოების, მონიტორინგისა და ნებისმიერი პოტენციური საფრთხის წინააღმდეგ ბრძოლის საკითხებში. აშშ-მ და ირანმა გააძლიერეს დარტყმები მას შემდეგ, რაც ერთი თვის წინ ხელმოწერილი დროებითი ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება ჩაიშალა.
საფრანგეთი ევროკავშირის პირველი ქვეყანა ხდება, რომელიც 15 წლამდელებისთვის სოციალურ ქსელებს კრძალავს
საფრანგეთის პარლამენტმა დაამტკიცა კანონპროექტი, რომელიც 15 წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის სოციალურ მედიაზე წვდომას კრძალავს. საფრანგეთი პირველი ევროპული ქვეყანა ხდება, რომელმაც ბავშვებს აუკრძალა ისეთი აპლიკაციების გამოყენება, როგორიცაა TikTok. პრეზიდენტმა, ემანუელ მაკრონმა, აკრძალვა მისი ბოლო ვადის მნიშვნელოვან რეფორმად აქცია და პირობა დადო, რომ სექტემბრისთვის აღასრულებდა მას. „საფრანგეთი ევროპაში ლიდერობს ჩვენი ბავშვებისა და მოზარდების დაცვის საკითხში,“ - ამბობს მაკრონი სოციალურ მედიაში გამოქვეყნებულ ვიდეოში. საფრანგეთის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მარეგულირებელმა გასულ წელს განაცხადა, რომ ისეთი პლატფორმები, როგორიცაა TikTok, Snapchat და Instagram, საზიანოა მოზარდებისთვის, განსაკუთრებით გოგონებისთვის, თუმცა ეს არ იყო მათი ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაუარესების ერთადერთი მიზეზი. აკრძალვის გამონაკლისები გათვალისწინებულია ისეთი საიტებისთვის, როგორიცაა ონლაინ ენციკლოპედიები და საგანმანათლებლო პლატფორმები. გასული წლის დეკემბერში, მსოფლიოში [Facebook-ზე, Snapchat-ზე, TikTok-სა და YouTube-ზე] პირველი აკრძალვა 16 წლამდელებისთვის ავსტრალიაში ამოქმედდა.
აზერბაიჯანმა და გერმანიამ სტრატეგიული დღის წესრიგის შესახებ ერთობლივ დეკლარაციას მოაწერეს ხელი
21 ივლისს, ბერლინში, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა და გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ფედერალურმა კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა ხელი მოაწერეს „ერთობლივ დეკლარაციას აზერბაიჯანის რესპუბლიკასა და გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკას შორის ორმხრივი პარტნიორობის სტრატეგიული დღის წესრიგის შესახებ.“ ხელი ასევე მოეწერა აზერბაიჯანი-გერმანიის ბიზნეს საბჭოს შექმნისა და ფუნქციონირების შესახებ ერთობლივ დეკლარაციას. დოკუმენტის თანახმად, მხარეები ადასტურებენ ორმხრივ სურვილს, გააღრმავონ ორმხრივი პარტნიორობა და თანამშრომლობა, რომელიც ურთიერთნდობასა და სხვადასხვა სფეროში ინტერესთა თანხვედრას დაეფუძნება. ერთმანეთის სახელმწიფო სუვერენიტეტის, დამოუკიდებლობისა და ტერიტორიული მთლიანობის პატივისცემით, მხარეები კვლავ ადასტურებენ თავიანთ ერთობლივ ერთგულებას გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ქარტიის, ჰელსინკის საბოლოო აქტის, ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციისა და მშვიდობისა და უსაფრთხოების ხელშემწყობი სხვა საერთაშორისო სამართლებრივი ინსტრუმენტების მიმართ. მხარეები მიესალმებიან აზერბაიჯანი-სომხეთის ურთიერთობებში ისტორიულ იმპულსს, განსაკუთრებით 2025 წლის 8 აგვისტოს ვაშინგტონის სამიტის შედეგებს და შემდგომში აზერბაიჯანის რესპუბლიკასა და სომხეთის რესპუბლიკას შორის ურთიერთობების ნორმალიზებისკენ გადადგმულ სამშვიდობო ნაბიჯებს. გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა კიდევ ერთხელ ადასტურებს სრულ მხარდაჭერას ორი ქვეყნის ძალისხმევის მიმართ, რომელიც მიმართულია რეგიონში მდგრადი მშვიდობის მისაღწევად. მხარეები ხაზს უსვამენ აზერბაიჯანი-ევროკავშირის პარტნიორობის სტრატეგიულ მნიშვნელობას და აღნიშნავენ პოლიტიკური დიალოგისა და პრაქტიკული თანამშრომლობის გაღრმავებისადმი გაზრდილ ჩართულობას. ისინი ასევე ხაზს უსვამენ აზერბაიჯანი-ევროკავშირის განახლებულიპარტნიორობის პრიორიტეტების მიღების და აზერბაიჯანის რესპუბლიკასა და ევროკავშირს შორის არსებული დიალოგის მექანიზმების სრულად გამოყენების მნიშვნელობას. მხარეები ასევე აფასებენ აზერბაიჯანსა და ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებს შორის თანამშრომლობის გაძლიერების მცდელობებს. პოლიტიკური და დიპლომატიური თანამშრომლობა; ეკონომიკური და სავაჭრო თანამშრომლობა; უსაფრთხოება და თავდაცვა და ასე შემდეგ. ეს არის სფეროები, სადაც აზერბაიჯანი და გერმანია ურთიერთობებს აძლიერეენ. ფრიდრიხ მერცის თქმით, სამხრეთ კავკასიაში მეტი სტაბილურობის უზრუნველყოფა გერმანიასა და აზერბაიჯანს შორის ეკონომიკური თანამშრომლობის გაძლიერებისთვის ახალ შესაძლებლობებს ქმნის. „აზერბაიჯანი რეგიონის ერთ-ერთი ქვეყანაა, რომელსაც აქვს ენერგიის ჭარბი რაოდენობა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის უფრო მეტს აწარმოებს, ვიდრე მოიხმარს. ამიტომ, როდესაც საქმე გერმანიის ენერგომომარაგების უზრუნველყოფას ეხება, აზერბაიჯანი ჩვენთვის, როგორც პარტნიორისთვის, საინტერესოა,“ - განაცხადა მერცმა. მერცმა აღნიშნა, რომ რუსეთიდან გაზის მიწოდების შეწყვეტის შემდეგ, გერმანიამ, ბუნებრივია, ახალი მიწოდების წყაროების ძიება დაიწყო. „და აქ აზერბაიჯანი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. ეს ჩვენთვის საინტერესო ეკონომიკურ პერსპექტივებს ქმნის. ჩვენ ასევე ვიპოვეთ მიწოდების სხვა წყაროებიც. ამიტომ, კიდევ ერთხელ მადლობელი ვარ პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის, შესაძლებლობისთვის, რომ დღეს განვიხილოთ აზერბაიჯანიდან გაზის მიწოდების მოცულობის შემდგომი გაზრდის პერსპექტივები. ეს ასევე ჩვენი ერთობლივი შეთანხმების საგანია და განხილული იქნება აზერბაიჯანთან მომავალი მოლაპარაკებების დროს. ალიევის განცხადებით, აზერბაიჯანი მზად არის გერმანიისთვის გაზის მიწოდება გაზარდოს. „გასულ წელს ჩვენი გაზის ექსპორტის საერთო მოცულობამ 25 მილიარდი კუბური მეტრი შეადგინა, რომლის ნახევარი ევროკავშირის ქვეყნებში წავიდა. ჩვენ გვაქვს 10-წლიანი კონტრაქტი 1,5 მილიარდი კუბური მეტრის გაზის მიწოდებაზე. შეგვიძლია ამ მოცულობის გაზრდა, მაგრამ ამისთვის რამდენიმე პირობა უნდა დაკმაყოფილდეს. პირველ რიგში, უნდა მივიღოთ შესაბამისი მოთხოვნა. მეორე, უნდა გავაფართოოთ არსებული გაზის ინფრასტრუქტურა და, რა თქმა უნდა, გადავჭრათ ინვესტიციების საკითხი, რადგან ევროპული ბანკები ერიდებიან ასეთი პროექტების დაფინანსებას. კარგი იქნებოდა, ევროპულ ბანკებს თავიანთი გადაწყვეტილებისთვის გადაეხედათ, განსაკუთრებით იმის გათვალისწინებით, რომ ახლო აღმოსავლეთში კრიზისი, სამწუხაროდ, ღრმავდება. ტრადიციული მიწოდების ჯაჭვები დარღვეულია. ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების მუშაობის შეჩერების გამო, რუსეთს ტრადიციული მომხმარებლებისთვის ნავთობპროდუქტების იმ მოცულობით ექსპორტი აღარ შეუძლია, როგორც სურს. ყველა ეს მოვლენა, თავისი არაპროგნოზირებადი შედეგებით, კვლავ გრძელდება. ამიტომ, ვფიქრობ, „მწვანე დღის წესრიგის“ გათვალისწინებით, ამ საკითხების ხელახლა გადახედვა შესაძლებელია, რათა ევროპულმა ბანკებმაც გამოყონ დაფინანსება ნავთობისა და გაზის პროექტების განვითარებისთვის, ასევე შესაბამისი ინფრასტრუქტურის მშენებლობისა და გაფართოებისთვის. ასეთ შემთხვევაში, აზერბაიჯანი შეძლებს, მნიშვნელოვნად გაზარდოს ბუნებრივი აირის ექსპორტი ევროპაში, მათ შორის გერმანიაში,“ — განაცხადა თავის მხრივ, ილჰამ ალიევმა. სტატისტიკის მიხედვით, 2025 წელს გერმანიამ აზერბაიჯანისგან 956,700 ტონა ნავთობი 502 მილიონ დოლარად შეიძინა, რაც მას აზერბაიჯანული ნავთობის მეხუთე უმსხვილეს მყიდველად აქცევს. 2026 წლის იანვრიდან ივნისამდე გერმანიამ აზერბაიჯანისგან 360,300 ტონა ნავთობი შეიძინა, რომლის ღირებულება 210,8 მილიონი დოლარი იყო. აზერბაიჯანმა გერმანიისთვის გაზის მიწოდება 2026 წელს დაიწყო 10-წლიანი კონტრაქტით, წელიწადში 1,5 მილიარდი კუბური მეტრი მოცულობით. გასულ წელს აზერბაიჯანსა და გერმანიას შორის სავაჭრო ბრუნვამ დაახლოებით 1,5 მილიარდი დოლარი შეადგინა, რომლის უმეტესი ნაწილიც გერმანიის აზერბაიჯანში ექსპორტმა შეადგინა.
იტალია რუსეთის ნაბიჯებში „აშკარა შურისძიების“ ნიშნებს ხედავს
რუსეთმა ორი იტალიელი დიპლომატი პერსონა ნონ გრატად გამოაცხადა და ეს იტალიიდან რუსეთის საელჩოს ორი თანამშრომლის გაძევების საპასუხო ზომად შეაფასა. მათ რუსეთი ოჯახებთან ერთად სამი დღის ვადაში უნდა დატოვონ. სამინისტრომ ასევე განაცხადა, რომ რუსეთის საელჩოს თანამშრომლების გაძევებასთან დაკავშირებით იტალიის დროებით რწმუნებული ჯოვანი სკოპა დაიბარა. „რუსეთის ფედერაციამ უმიზეზოდ გააძევა მოსკოვში მყოფი იტალიელი სამხედრო ატაშე მის ერთ-ერთ თანამშრომელთან ერთად. ეს არის აშკარა შურისძიების აქტი იტალიიდან ორი რუსი სამხედრო ატაშეს გაძევებისთვის, რომლებიც მართლაც დააკავეს დანაშაულის ჩადენის დროს, როდესაც ჩვენი ეროვნული უსაფრთხოების საზიანოდ ჯაშუშურ საქმიანობას ახორციელებდნენ,“ - დაწერა ტაიანიმ 20 ივლისს X-ზე. იტალიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანტონიო ტაიანიმ 9 ივლისს განაცხადა, რომ რომმა ქვეყნიდან გააძევა იტალიაში რუსეთის საელჩოს ორი სამხედრო ატაშე, რომლებიც სავარაუდოდ, ჯაშუშურ საქმიანობაში იყვნენ ჩართულნი.
მოჭადრაკე იუდით პოლგარმა უნგრეთის პრეზიდენტობის კანდიდატად დასახელებაზე უარი განაცხადა
უნგრელმა ჭადრაკის ლეგენდამ იუდით პოლგარმა ქვეყნის პრეზიდენტობის კანდიდატად დასახელებაზე უარი განაცხადა. ახალი პრეზიდენტის არჩევა და ახალი კონსტიტუციის შემუშავება პრემიერ პეტერ მადიარის გეგმის ძირითადი ელემენტებია, რომელიც ყოფილი პრემიერ-მინისტრ ვიქტორ ორბანის ძალაუფლების დემონტაჟს ისახავს მიზნად, რისთვისაც მადიარის თქმით, მან ამომრჩევლებისგან ძლიერი მანდატი მიიღო. პოლგარმა Facebook-ზე დაწერა, რომ მადლიერია შეთავაზების გამო. „თუმცა მე არ ვგრძნობ საკმარის ძალას, რომ გაყოფილი ერის გაერთიანების ისტორიული პასუხისმგებლობა ავიღო, ამიტომ ვერ ვეთანხმები ამ თხოვნას,“ - დაწერა იუდით პოლგარმა. პრემიერმა პეტერ მადიარმა იუდით პოლგარს უნგრეთის პრეზიდენტის თანამდებობის დაკავება სთხოვა. მადიარის თქმით, უნგრეთს სჭირდება ერთიანობა, მშვიდობა და პრეზიდენტი, რომლითაც ყველა უნგრელი იამაყებს. მადიარმა აღნიშნა, რომ 49 წლის პოლგარს შეუძლია, ერის ერთიანობის სიმბოლო გახდეს.
ნიკარაგუის პრეზიდენტი აცხადებს, რომ ქვეყანაში არჩევნები აღარ ჩატარდება
ნიკარაგუის პრეზიდენტ დანიელ ორტეგას განცხადებით, ქვეყანაში არჩევნები აღარ ჩატარდება. მან ეს განცხადება 1979 წლის სანდინისტური რევოლუციის წლისთავის ღონისძიებაზე გააკეთა. ორტეგა, რომელიც თანამდებობას 2007 წლიდან იკავებს, ამბობს, რომ ეს ნაბიჯი ოპოზიციის წინააღმდეგ „კედელს“ ააგებს. „აქ არჩევნები აღარ ჩატარდება, რათა მათ [ოპოზიციურმა პარტიებმა] ვერ სცადონ მთავრობის ხელში ჩაგდება, ძალაუფლების ხელში ჩაგდება,“ - განაცხადა ორტეგამ. „დასრულდა ის დრო, როდესაც „იანკების“ (აშშ) და სომოსისტების მხარდაჭერილი პარტიები ხელისუფლებაში ბრუნდებოდნენ — ეს აღარასდროს განმეორდება,“ — განაცხადა ნიკარაგუის ლიდერმა. ეს იყო 80 წლის პრეზიდენტის პირველი საჯარო გამოჩენა ბოლო ორი თვის განმავლობაში. არჩევნები მომავალ წელს უნდა ჩატარებულიყო, მაგრამ ორტეგამ არ გაამხილა დეტალები იმის შესახებ, გაუქმდებოდა თუ არა ის ან ოპოზიციას აეკრძალებოდა თუ არა მასში მონაწილეობა, რაც პრაქტიკაში უკვე მოხდა. დანიელ ორტეგამ არჩევნებამდე დააკავა ოპოზიციის ლიდერები და ბიზნესის წარმომადგენლები, ხოლო განსხვავებული აზრის გამოხატვა კრიმინალიზებული გახადა. Reuters-ი წერს, რომ 2025 წლის საკონსტიტუციო ცვლილებების შემდეგ ორტეგამ და მისმა მეუღლემ როსარიო მურილიომ სახელმწიფოს თითქმის ყველა ძირითადი ინსტიტუტი საკუთარ კონტროლს დაუქვემდებარეს. 2021 წლის არჩევნები საერთაშორისო დონეზე ფართოდ შეფასდა არაკონკურენტული. ორტეგას ბოლო განცხადებას უფლებადამცველები და ანალიტიკოსები ნიკარაგუაში ავტორიტარული მმართველობის კიდევ უფრო გამყარებად აფასებენ. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტს კომენტარი ჯერ არ გაუკეთებია. დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციამ ორტეგას ხელისუფლება დიქტატურად შეაფასა და სანქციები დაუწესა ნიკარაგუის 2 350-ზე მეტ მაღალჩინოსანსა და მათი ოჯახის წევრებს.
საქართველო და ყაზახეთი საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვების ნებართვების ელექტრონულ გაცვლას იწყებენ
ყაზახეთი და საქართველო 2026 წლის 22 ივლისიდან საერთაშორისო საავტომობილო გადაზიდვებისთვის ნებართვების ელექტრონულ გაცვლას საპილოტე რეჟიმში დაიწყებენ. შესაბამისი შეთანხმება ასტანაში, ყაზახეთ-საქართველოს საერთაშორისო საავტომობილო ტრანსპორტის საკითხებზე ერთობლივი კომისიის შეხვედრის ფარგლებში გაფორმდა. იუწყება qazinform-ი ყაზახეთის ტრანსპორტის სამინისტროზე დაყრდნობით. ქვეყნები შეთანხმდნენ, რომ საერთაშორისო საავტომობილო გადაზიდვების ნებართვებს საპილოტე რეჟიმში e-Permit-ის ციფრული სისტემის მეშვეობით გასცემენ და გაცვლიან. მხარეებმა ასევე დაადასტურეს, რომ ელექტრონული დოკუმენტბრუნვის სრულად ამოქმედების შემდეგ ნებართვების შეუზღუდავი კვოტა დაწესდება. გადამზიდავების საჭიროებების დასაკმაყოფილებლად, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ 2026 წლისთვის დამატებით 6 000 სანებართვო დოკუმენტს გაცვლიან. ასევე დამტკიცდა 2027 წლისთვის 20 500 ნებართვის წინასწარი კვოტა, რაც წინა პერიოდთან შედარებით 6 000-ით მეტია. ორივე მხარემ გამოთქვა მზადყოფნა, კიდევ უფრო გააფართოოს თანამშრომლობა სატრანსპორტო სფეროში და ხაზი გაუსვა ორ ქვეყანას შორის საავტომობილო გადაზიდვების შემდგომი განვითარების მნიშვნელობას.
ენდი ბერნემი დიდი ბრიტანეთის ახალი პრემიერ-მინისტრია
გაერთიანებული სამეფოს ახალი პრემიერ-მინისტრმა ენდი ბერნემმა თანამდებობის დაკავების შემდეგ, თავის პირველ სიტყვაში მან 10-წლიანი განვითრების გეგმაზე ისაუბრა და განაცხადა, რომ მოქალაქეებისთვის ყოველდღიურ საყოფაცხოვრებო ხარჯებს შეამცირებს. „ეს მომენტი ბრიტანეთისთვის გარდამტეხი იქნება,“ - ამბობს ენდი ბერნემი. "მოვიტანთ უდიდეს ცვლილებებს, რაც კი ბოლო 40 წელიწადში ყოფილა, შევქმნით ახალ პოლიტიკურ მოდელს და ახალ ეკონომიკურ მოდელს." ბერნემმა თანამდებობის დაკავების შემდეგ პირველი საერთაშორისო სატელეფონო საუბარი აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპთან გამართა. „პრემიერ-მინისტრმა აშშ-ის პრეზიდენტს მიულოცა ფეხბურთში მსოფლიო ჩემპიონატის წარმატებით ჩატარება და დაეთანხმა მას, რომ ინგლისის ნაკრებმა შესანიშნავად იასპარეზა. გაერთიანებული სამეფოს პრემიერმინისტრის რანგში თავის ხედვაზე საუბრისას, ენდი ბერნემმა აღნიშნა, რომ ის ყურადღებას გაამახვილებს ქვეყნის რეინდუსტრიალიზაციაზე, ყველა მოქალაქისთვის კეთილდღეობის უზრუნველსაყოფად. პრემიერმინისტრმა ხაზი გაუსვა განსაკუთრებულ დამოკიდებულებას თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროებისადმი და განაცხადა, რომ "გაერთიანებული სამეფოსა და მისი მოკავშირეების უსაფრთხოება დღის წესრიგის სათავეშია მოქცეული." ბრიტანული მხარის ცნობით, აშშ-ის პრეზიდენტმა დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრს მიაწოდა განახლებული ინფორმაცია ახლო აღმოსავლეთში არსებულ ვითარებაზე. ბერნემმა ტრამპს დაუდასტურა მისი სახელმწიფოს ინტერესი ჰორმუზის სრუტეში გემების მიმოსვლის უზრუნველყოფისა და მიწოდების გლობალური ჯაჭვების მხარდაჭერის მიმართ, საწვავზე ფასების დაწევის მისაღწევად. ბერნემი ასევე ესაუბრა უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის. „ვაფასებ იმას, რომ უკრაინისა და ჩვენი ხალხის მიმართ მხარდაჭერა ურყევი დარჩება. უკრაინამ და გაერთიანებულმა სამეფომ ჩვენი ქვეყნების ურთიერთობების ისტორიაში ყველაზე ძლიერი პარტნიორობა ჩამოაყალიბეს და ჩვენ მისი უფრო მეტად გაფართოების მიზნით მუშაობას გავაგრძელებთ. შევთანხმდით, რომ უახლოეს მომავალში შეხვედრისას განვიხილავთ ჩვენს მომავალ თანამშრომლობას, მათ შორის ანტიბალისტიკური კოალიციის ფარგლებში მუშაობას. მადლობა, ენდი! მადლობა, დიდ ბრიტანეთს!“, - წერს ზელენსკი X-ზე. „პრეზიდენტ "ზელენსკის არ დარჩება არანაირი ეჭვის საფუძველი, რომ დიდი ბრიტანეთის მხარდაჭერა ურყევია. ის მტკიცეა. დიდი ბრიტანეთი მის გვერდით იქნება და პირადად მეც ვიქნები მის გვერდით," - განაცხადა თავის მხრივ, ბერნემმა სატელეფონო საუბრის გამართვამდე. ცნობისათვის, ბერნემი მანჩესტერის ინდი-მუსიკის სცენაზე დიჯეის საქმიანობითაც არის ცნობილი. თავისუფალ დროს სხვადასხვა ღონისძიებაზე დიჯეის ფუნქციასაც ითავსებს და ქალაქის მუსიკალურ ცხოვრებაში აქტიურად მონაწილეობს. ნიუ-იორკის მერის ზოჰრან მამდანის მსგავსად, ბერნემი ასევე იყენებს თანამედროვე და სოციალურ მედიაზე მორგებულ საკომუნიკაციო სტილს.
ზელენსკი ფედოროვს და სირსკის ესაუბრა: „არმიასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილებები შემუშავდება“
უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ მან მოლაპარაკებები გამართა თავდაცვის ყოფილ მინისტრთან მიხაილო ფედოროვთან და უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალთან ოლექსანდრ სირსკისთან და პირობა დადო, რომ „არმიასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებები შემუშავდება.“ ზელენსკი აცხადებს, რომ ცვლილებები აუცილებლად მოხდება. ,,გუშინ და დღეს ბევრი კონსულტაცია იყო. რა თქმა უნდა, მესმის რას ამბობს ხალხი. დღეს დიდხანს ვისაუბრე მიხაილო ფედოროვთან. დღეს ასევე ვისაუბრე [მთავარსარდალ] ოლექსანდრ სირსკისთან. არმიასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილებები შემუშავდება,” - წერს ზელენსკი. Financial Times-ი წყაროზე დაყრდნობით იტყობინებოდა, რომ ზელენსკი უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის, ოლექსანდრ სირსკის თანამდებობიდან გადადგომას განიხილავს. ამ კვირის დასაწყისში უკრაინის პრეზიდენტმა თანამდებობიდან გაათავისუფლა თავდაცვის მინისტრი მიხაილო ფედოროვი, რასაც კიევსა და რამდენიმე სხვა ქალაქში საპროტესტო აქციები მოჰყვა. ფედოროვმა პოსტის დატოვების შემდეგ მკაცრად გააკრიტიკა სირსკი და განაცხადა, რომ მას სირსკის და გენერალური შტაბის უფროსის ანდრი გნატოვის შეცვლა სურდა.
თურქეთს საქართველოში ახალი ელჩი ჰყავს
თურქეთის საგანგებო და სრულუფლებიანმა ელჩმა საქართველოში ალი ქაან ორბაიმ დიპლომატიური მისია დაასრულა. საქართველოში თურქეთის ახალ ელჩად მუსტაფა თურქერ არი დაინიშნა. მუსტაფა თურქერ არი 2019–2022 წლებში ნიგერიში თურქეთის დიპლომატიურ მისიას ხელმძღვანელობდა. სხვადასხვა დროს მუშაობდა ნიდერლანდებში, ბულგარეთში, მაროკოში, იტალიაში, ავღანეთსა და NATO-სთან დაკავშირებულ სტრუქტურებში. ასევე იყო გენერალური კონსული შტუტგარტში. მუსტაფა თურქერ არი კარიერული დიპლომატია, რომელსაც მრავალწლიანი გამოცდილება აქვს საერთაშორისო უსაფრთხოების, NATO-სთან თანამშრომლობისა და სხვადასხვა რეგიონში პოლიტიკურ- ეკონომიკური ურთიერთობების განვითარების მიმართულებით. დიპლომატიურ სამსახურში მუშაობის განმავლობაში სხვადასხვა დროს საქმიანობდა ნიდერლანდებში, ბულგარეთში, მაროკოში, იტალიასა და ავღანეთში, სადაც მისი საქმიანობა ძირითადად დაკავშირებული იყო ორმხრივი პოლიტიკური და ეკონომიკური ურთიერთობების გაძლიერებასთან, ასევე, უსაფრთხოების საკითხებთან. ავღანეთში, NATO-ს მისიის ფარგლებში, ჩართული იყო ინფრასტრუქტურის, განათლებისა და ადგილობრივი მმართველობის პროექტის მხარდაჭერაში. ელჩის მისიის დასრულების შემდეგ, ნიგერის სახელმწიფომ მუსტაფა თურქერ არი ორდენით დააჯილდოვა დიპლომატიურ საქმიანობასა და ორმხრივი ურთიერთობების განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის. მუსტაფა თურქერ არი დიპლომატიურ სამსახურში 1994 წლიდან მუშაობს. თურქეთის ელჩის თანამდებობაზე ფატმა ჯერენ იაზგანს ალი კაან ორბაი შეცვლის
ჩრდილოეთ მაკედონია „ვერტიკალურ გაზის დერეფანს“ შეუერთდება
ჩრდილოეთ მაკედონია „ვერტიკალური გაზის დერეფანში“ გაწევრიანებას ოფიციალურად სექტემბრიდან გეგმავს, რაც ენერგეტიკული უსაფრთხოებისა და რეგიონული კავშირის გაძლიერებისკენ გადადგმული ახალი სტრატეგიული ნაბიჯი იქნება. ამის შესახებ ქვეყნის ენერგეტიკის, სამთო და მინერალური რესურსების სამინისტრომ Report-ის ბალკანეთის ბიუროს განუცხადა. გადაწყვეტილება ათენში, გაზის გადამცემი სისტემის ოპერატორების შეხვედრაზე დადასტურდა, სადაც ჩრდილოეთ მაკედონიის ოპერატორ NOMAGAS-ს ამ რეგიონული თანამშრომლობის ჩარჩოში გაწევრიანება დამტკიცდა. ინიციატივის მონაწილეების — საბერძნეთის, ბულგარეთის, რუმინეთის, მოლდოვის, უკრაინის, სლოვაკეთისა და უნგრეთის გარდა, ჩრდილოეთ მაკედონია და სერბეთი ამჟამად გაწევრიანების პროცესში არიან. მინისტრის შეფასებით, ეს ნაბიჯი წარმოადგენს ევროპის ენერგეტიკულ ქსელში ინტეგრაციის გადამწყვეტ ეტაპს, რაც უზრუნველყოფს საიმედო, დივერსიფიცირებულ და კონკურენტუნარიან მომარაგებას. ამასთან, აღინიშნა, რომ ვერტიკალურ დერეფანში გაწევრიანება არ ნიშნავს ახალი მილსადენის მშენებლობას. პირიქით, ის გულისხმობს ეროვნული მილსადენების, ინტერკონექტორების და ტერმინალების ინტეგრირებას კოორდინირებულ ევროპულ ქსელში. ამ სისტემის მეშვეობით, ბუნებრივი აირის ტრანსპორტირება შესაძლებელია მთელ ევროპაში სამხრეთიდან ჩრდილოეთისკენ მრავალი მარშრუტით. სამხრეთის გაზის დერეფნის მეშვეობით მიწოდებული აზერბაიჯანული გაზი უკვე აღწევს ევროპაში და ვერტიკალური დერეფნის განვითარება დამატებით შესაძლებლობებს შექმნის ამ რესურსების უფრო ფართო გეოგრაფიულ არეალში გაფართოებისთვის. „ვერტიკალური გაზის დერეფანი“ რეგიონული ენერგეტიკული ინიციატივაა, რომლის მიზანიც ევროპაში ბუნებრივი აირის სამხრეთიდან ჩრდილოეთის მიმართულებით ტრანსპორტირებაა. ცნობისათვის, სამხრეთის გაზის დერეფანმა აზერბაიჯანული გაზის ევროპაში ტრანსპორტირება 2020 წლის 31 დეკემბერს დაიწყო. ის კასპიის ზღვის რეგიონიდან ევროპის ქვეყნებში გაზის ტრანსპორტირებას საქართველოსა და თურქეთის გავლით ახორციელებს. პროექტის ღირებულებამ პროგნოზირებულ $45 მილიარდთან შედარებით, $33 მილიარდი შეადგინა. ვერტიკალურ დერეფანს ეს ბუნებრივი აირი ევროპის უფრო ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ქვეყნებში გადააქვს.
ალიევის თქმით, სამხრეთის გაზის დერეფანი ენერგომატარებლების მიწოდების გეოგრაფიას ცვლის
აზერბაიჯანში, ბაქოში, სამხრეთის გაზის დერეფნის მეათე და მწვანე ენერგეტიკის მრჩეველთა საბჭოს მეორე მინისტერიალი გაიმართა. განიხილეს სამხრეთის გაზის დერეფნის გაფართოებისა და ევროპისთვის მეტი გაზის მიწოდების გეგმები. 23 ქვეყანა შეიკრიბა ბაქოში, რათა ემსჯელათ გაზის მიწოდების გაფართოების შესაძლებლობებზე, რაც განიხილება გაზის მიწოდების დივერსიფიკაციის გადამწყვეტ გზად ევროკავშირისა და მისი მეზობელი ქვეყნებისთვის. დღის წესრიგში მთავარი იყო ერთობლივი მიზნების შესწავლა გრძელვადიანი ენერგეტიკული უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად, ასევე, მიწოდების დივერსიფიკაცია, მწვანე და განახლებად ენერგიაზე გადასვლა. აზერბაიჯანის პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევის განცხადებით, სამხრეთ გაზის დერეფანი ენერგომატარებლების მიწოდების გეოგრაფიას შეცვლის. „3 500 კილომეტრის სიგრძის მილსადენი უკვე რეალობაა. ეს ოცნება აღარ არის. ის სულ უფრო მეტ ქვეყანას მოიცავს. გვაქვს ახალი ინტერკონექტორები, რაც ბუნებრივი აირის ახალ დანიშნულების პუნქტებში ტრანსპორტირების საშუალებას იძლევა. ფაქტობრივად, ეს სრულად ცვლის ენერგომატარებლების მიწოდების გეოგრაფიას და ასევე ენერგოუსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ საკითხებს,“ – განაცხადა ილჰამ ალიევმა Euronews-თან ინტერვიუში. მან ასევე თქვა, რომ აზერბაიჯანს ძალიან ამბიციური პროექტები აქვს განახლებადი ენერგორესურსების წარმოების კუთხით. „აზერბაიჯანის კასპიის ზღვის პოტენციალი 157 გიგავატს შეადგენ, რაც დაფუძნებულია საერთაშორისო ფინანსური კორპორაციის შეფასებაზე. ჩვენ ამ მიმართულებით სვლა უკვე დავიწყეთ. ჩვენ ვაპირებთ, ათი წლის შემდეგ მაქსიმალურად გამოვიყენოთ განახლებადი ენერგიის წყაროები და შევამციროთ ბუნებრივი აირის მოხმარმება,“ – განაცხადა აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა. ცნობისათვის, სამხრეთის გაზის დერეფანმა აზერბაიჯანული გაზის ევროპაში ტრანსპორტირება 2020 წლის 31 დეკემბერს დაიწყო. ის კასპიის ზღვის რეგიონიდან ევროპის ქვეყნებში გაზის ტრანსპორტირებას საქართველოსა და თურქეთის გავლით ახორციელებს. პროექტის ღირებულებამ პროგნოზირებულ $45 მილიარდთან შედარებით, $33 მილიარდი შეადგინა. SGC პროექტზე კაპიტალური ხარჯები, სავარაუდოდ, სრულად ანაზღაურდება 8-10 წლის განმავლობაში. 2022 წლის ივლისში აზერბაიჯანი და ევროკავშირი შეთანხმდნენ, რომ 2027 წლისთვის, სამხრეთ გაზის დერეფნის გავლით, გაზის მიწოდების მოცულობა გაზარდონ. სამხრეთის გაზის დერეფანი არის ევროკომისიის ინიციატივა, რომელიც კასპიისა და ახლო აღმოსავლეთის რეგიონებიდან ევროპისკენ ბუნებრივი გაზის მიწოდებას უზრუნველყოფს. აშშ-სთან შევთანხმდით, რომ სამხრეთის გაზის დერეფნის გაფართოებისთვის ვითანამშრომლოთ - აზერბაიჯანის ენერგეტიკის მინისტრი
რა შეთანხმებები გააფორმეს თურქმენეთმა და საქართველომ სატრანსპორტო სფეროში
თურქმენეთმა და საქართველომ ხელი მოაწერეს რამდენიმე დოკუმენტს, რომლებიც ტრანსპორტისა და საზღვაო სექტორში თანამშრომლობის გაფართოებას ითვალისწინებს. შეთანხმებები ასევე მოიცავს სარკინიგზო დაკავშირებადობის გაძლიერებასა და ტრანსპორტის უსაფრთხოების გაუმჯობესებას. ამის შესახებ თურქმენეთის მთავრობის პრესსამსახურმა განაცხადა. კერძოდ, თურქმენეთ-საქართველოს თანამშრომლობის სამართლებრივი ჩარჩო შეივსო რამდენიმე ორმხრივი დოკუმენტით, რომლებიც მოიცავს სხვადასხვა სფეროს. „თურქმენეთის სარკინიგზო ტრანსპორტის სამინისტროსა და სს „საქართველოს რკინიგზას“ შორის ხელი მოეწერა ურთიერთგაგების მემორანდუმს რკინიგზის სექტორში თანამშრომლობის შემდგომი გაძლიერების შესახებ,“ - ნათქვამია მთავრობის განცხადებაში. მხარეებმა ასევე ხელი მოაწერეს დოკუმენტებს თურქმენეთის საზღვაო და მდინარის ტრანსპორტის სახელმწიფო სამსახურსა და საქართველოს ორგანიზაციებს შორის, რომლებიც ორიენტირებულია საზღვაო ტრანსპორტის უსაფრთხოებაზე, სპეციალისტების მომზადებასა და საზღვაო განათლებაში თანამშრომლობაზე. შეთანხმებები ხელს შეუწყობს თურქმენეთსა და საქართველოს შორის სატრანსპორტო კავშირების განვითარებას და მხარს დაუჭერს რეგიონული ლოგისტიკური თანამშრომლობის გაფართოებას. თურქმენეთი და საქართველო მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ცენტრალურ აზიასა და ევროპას შორის კავშირის გაძლიერებაში, მათ შორის კასპიის ზღვის რეგიონის შავ ზღვასთან და ევროპის ბაზრებთან დამაკავშირებელი მულტიმოდალური სატრანსპორტო მარშრუტების განვითარების გზით. „სამხრეთ კავკასია ეს არის ერთ-ერთი ნაწილი კასპიის და ხსენებული რეგიონის ქვეყნებს შორის გამავალი მარშრუტის თვალსაზრისით და ამ კონტექსტში, მინდა, ხაზი გავუსვა, რომ ჩვენი ერთობლივი სატრანსპორტო და ლოგისტიკის პორტფელი ძალიან იმედის მომცემ პროექტებს მოიცავს, როგორიც არის, მაგალითად, ლაპის ლაზული, იგივე ლაზურიტის დერეფანი, რომელშიც ასევე ავღანეთი შედის, აზერბაიჯანი, თურქეთი და ასევე კასპიისა და შავი ზღვის დერეფანი, რომელიც მოიცავს თურქმენეთს, აზერბაიჯანს, საქართველოს და ასევე რუმინეთსაც. ჩვენი ქვეყნები მონაწილეობენ „ტრასეკა“ სატრანსპორტო დერეფანში და ჩვენ შევთანხმდით, რომ განვაგრძოთ მუშაობა ამ პროექტების ფარგლებში, როგორც ორმხრივ დონეზე, ასევე ჩვენ ვითანამშრომლებთ სხვა მონაწილე მხარეებთან. სერიოზული მოლაპარაკებები უკვე მიმდინარეობს, რომელიც ეხება საპორტო ინფრასტრუქტურის გამოყენებას, კასპიისა და შავი ზღვის პორტებზეა სუბარი ორმხრივი სარგებლის მისაღებად. ჩვენ გვინდა, რომ პარტნიორობა დამყარდეს ენერგეტიკის, სატელეკომუნიკაციო, ინდუსტრიის, წარმოების, ტექსტილის, სამშენებლო და კიდევ ბევრ სხვა სფეროში,“ – განაცხადა სერდარ ბერდიმუჰამედოვმა. სერდარ ბერდიმუჰამედოვმა ერთობლივ ბრიფინგზე განაცხადა, რომ „საქართველო არის თურქმენეთის მთავარი ეკონომიკური პარტნიორი. „შუა აზია საქართველოსთვის განსაკუთრებით საინტერესო რეგიონია. ამ კონტექსტში ჩვენ თურქმენეთს განვიხილავთ, როგორც საიმედო პარტნიორსა და ჩვენს მეგობარ სახელმწიფოს. ჩვენს ქვეყნებს შორის ჩამოყალიბებული ურთიერთობები ეფუძნება მრავალწლიან მეგობრობას და ურთიერთპატივისცემას, რაც შემდგომი თანამშრომლობისთვის ძალიან მყარ საფუძველს ქმნის“, – განაცხადა თავის მხრივ, ირაკლი კობახიძემ. როგორც ცნობილია, პრეზიდენტი სერდარ ბერდიმუჰამედოვი საქართველოში ვიზიტით იმყოფებოდა, რომლის ფარგლებშიც ის ქართველ კოლეგას მიხეილ ყაველაშვილს და პრემიერ-მინისტრ ირაკლი კობახიძეს შეხვდა. ცნობისთვის, ქვეყნებმა ხელი ასევე მოაწერეს დოკუმენტებს, რომლებიც მოიცავდა თანამშრომლობას საგარეო პოლიტიკის, ჯანდაცვის, განათლების, კულტურის, ფინანსური კონტროლის, სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზაციის სფეროებში.
ჩინური კომპანია ყაზახეთში ააშენებს მრავალფუნქციურ პორტს, რომლის წლიური გამტარუნარიანობა 15 მილიონი ტონა იქნება — მედია
ყაზახეთის პრეზიდენტი ყასიმ-ჟომართ თოყაევი „Guoyou Materials Industry Group-ის“დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარეს იუ ბოიანს შეხვდა. ინფორმაციას ყაზახური მედია ავრცელებს. თოყაევის თქმით, ყაზახეთის ამბიციაა, რომ გახდეს სრულფასოვანი ევრაზიული სატრანსპორტო ცენტრი. ამ კონტექსტში ყაზახეთის პრეზიდენტი მიესალმა ყაზახეთში მულტიმოდალური პორტის ცენტრის შექმნის ინიციატივას. ჩინური კომპანია პროექტის — „კურიკის მრავალფუნქციური პორტის მშენებლობა მანგისტაუს რეგიონში“ განხორციელებას. პროექტის პირველ წელს კომპანია მიზნად ისახავს პორტის გამტარუნარიანობის 15 მილიონ ტონამდე გაზრდას. კასიმ-ჟომართ თოყაევმა გამოთქვა რწმენა, რომ ასეთი მასშტაბური პროექტი ინტეგრირებული საზღვაო და სარკინიგზო ლოგისტიკის განვითარებას, რეგიონის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის შესაძლებლობების გაზრდას და ყაზახეთის ექსპორტისა და ტრანზიტის პოტენციალის გაფართოებას შესაძლებელს გახდის. თავის მხრივ, იუ ბოიანმა ყაზახეთის პრეზიდენტს პროექტის დეტალები გააცნო და კასპიის ზღვაზე გადაზიდვების მომავლის შესახებ საკუთარი ხედვა გაუზიარა. მოლაპარაკებების დროს ასევე აღინიშნა, რომ პორტის ჰაბის შექმნა უზრუნველყოფს გრძელვადიან სოციალურ-ეკონომიკურ სარგებელს, მათ შორის დასაქმების შესაძლებლობებს, სამუშაო ძალის განვითარებას და ყაზახური საქონლისა და მომსახურების გამოყენებას. მანამდე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ყაზახეთის პრეზიდენტი თოყაევი სი ძინპინის მოწვევით სამუშაო ვიზიტით შანხაიში ჩავიდა. ხუთშაბათს, სახელმწიფოს მეთაური ჩინეთის მაღალტექნოლოგიური კომპანიების ხელმძღვანელებს შეხვდა. პრეზიდენტ თოყაევის შანხაიში სამუშაო ვიზიტის დროს, ყაზახეთმა და ჩინელმა პარტნიორებმა 70-ზე მეტ კომერციულ ხელშეკრულებას მოაწერეს ხელი, რომელთა ღირებულება 15 მილიარდ აშშ დოლარს აჭარბებს.
რუსეთი თურქეთიდან კურკოვანი ხილის იმპორტზე შეზღუდვებს აწესებს
რუსეთის სოფლის მეურნეობის ზედამხედველმა ორგანომ „როსელხოზნადზორმა“ განაცხადა, რომ რუსეთი თურქეთიდან კურკოვანი ხილის იმპორტზე დროებით შეზღუდვებს აწესებს. სააგენტოს პრესსამსახურის ცნობით, აკრძალვა ხუთი თურქული საწარმოს პროდუქტებზე — გარგარზე, მჟავე და ტკბილ ალუბალზე, ატამსა და ვაშლატამაზე გავრცელდება. „გადაწყვეტილება კურკოვანი ხილის პროდუქტებში ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის წევრი ქვეყნებისთვის საკარანტინო ობიექტების სისტემატური აღმოჩენის გამო იქნა მიღებული,“ - განაცხადა „როსელხოზნადზორმა“. სააგენტომ არ დააკონკრეტა, თუ კონკრეტულად რომელი ორგანიზმებია ნაპოვნი თურქულ ხილში. „როსელხოზნადზორმა“ გადაწყვეტილება თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრ ჰაკან ფიდანსა და მის უკრაინელ კოლეგას ანდრეი სიბიჰას შორის კიევში გამართული შეხვედრიდან რამდენიმე საათის შემდეგ გამოაცხადა. მოლაპარაკებების შემდეგ ფიდანმა განაცხადა, რომ თურქეთი მზად იყო, კიევის უსაფრთხოების გარანტიებს შეუერთდეს და ამ გარანტიების საზღვაო კომპონენტს NATO-ელ მოკავშირეებთან ერთად უხელმძღვანელოს. ამჟამად თურქეთი არ შედის რუსეთში კურკოვანი ხილის უმსხვილეს მიმწოდებლებს შორის. გასულ წელს მთავარი ექსპორტიორები იყვნენ უზბეკეთი (180,000 ტონა), აზერბაიჯანი (111,000 ტონა) და სომხეთი (64,000 ტონა). თუმცა, თურქეთი რუსეთის ციტრუსოვანი ხილის მთავარი მიმწოდებელია (599,000 ტონა) და ასევე მეორე ადგილზეა საზამთროსა და ნესვის მიწოდებით (16,000 ტონა) უზბეკეთის (335,000 ტონა) შემდეგ.
აშშ შუა დერეფანში ვაჭრობის გაძლიერების შესახებ აცხადებს
აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების საფინანსო კორპორაციამ (DFC) PACE ჯგუფთან 25 მილიონი დოლარის ოდენობის ახალ სასესხო ხელშეკრულებას მოაწერა ხელი, რომელიც ფოთის ახალ საზღვაო პორტში მეორე ნავმისადგომის მშენებლობის დასრულებას ისახავს მიზნად. „ეს არის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ეტაპი შეერთებულ შტატებსა და საქართველოს გრძელვადიანი პარტნიორობის ისტორიაში, რომელიც უკვე სამ ათწლეულზე მეტს ითვლის. წლების განმავლობაში, ქართველები და ამერიკელები მხარდამხარ ვმუშაობთ უკეთესი მომავლისა და ორივე ქვეყნის კეთილდღეობისთვის. ამ თანამშრომლობამ, მაგალითად, საგრძნობლად გააძლიერა საქართველოს შესაძლებლობა, დაიცვას საკუთარი საზღვრები, სასაზღვრო გამტარი პუნქტებისა და პორტების გაუმჯობესების კუთხით. ასევე, სამშვიდობო შეთანხმებას სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მოაქვს ძალიან მნიშვნელოვანი რამ რეგიონისთვის. ისეთ ინიციატივებს, როგორიც არის საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობის ტრამპის მარშრუტი, შეუძლია, კიდევ უფრო განამტკიცოს რეგიონული კავშირები. ინფრასტრუქტურული ხარვეზების აღმოფხვრით, საქონლისა და მომსახურების ეფექტური გადაადგილების ხელშეწყობით ჩვენ შეგვიძლია, გავაძლიეროთ დერეფნის ქვეყნების ეკონომიკა და ამავდროულად, განვამტკიცოთ რეგიონული სტაბილურობა. ჩვენ ასევე აქტიურად ვუჭერთ მხარს კერძო სექტორის მიერ წარმართულ ინიციატივებს, რომლებიც შუა დერეფნის განვითარებისთვის გრძელვადიან და მდგრად გადაწყვეტილებებს ქმნიან. მაგალითად, გასულ წელს, ჩვენ ვმასპინძლობდით ამერიკული კომპანიების სავაჭრო მისიას, რომელიც შუა დერეფნის კონტექსტში, ენერგეტიკის, კრიტიკული ინფრასტრუქტურის, ციფრული ვაჭრობის, ახალი ტექნოლოგიების, ტრანსპორტისა და ლოჯისტიკის შესაძლებლობების განხილვას ისახავდა მიზნად. ამერიკის მთავრობამ ასეთი ინიციატივების მხარდასაჭერად საკუთარი ფინანსური რესურსები მიმართა. დღეს ჩვენ აღვნიშნავთ ამერიკის განვითარების საფინანსო კორპორაციის (DFC) მეშვეობით შუა დერეფანში განხორციელებული ამერიკული ინიციატივების დიდ გავლენას. ბოლო სამი ათწლეულის განმავლობაში, განვითარების კორპორაციამ საქართველოში კერძო სექტორში 800 მილიონი დოლარის ინვესტიცია განახორციელა, მათ შორის ფოთშიც, სადაც ჩვენ თვალნათლივ ვხედავთ DFC-ის მიერ დაფინანსებული $50-მილიონიანი პროექტის შედეგებს ფოთის ახალი საზღვაო ნავსადგურის განვითარებაში. დღეს მოხარული ვართ, აღვნიშნოთ ამ კორპორაციის მიერ დამატებით 25 მილიონი დოლარის ინვესტიციის გამოყოფა, რაც შუა დერეფნის ლოჯისტიკური ინფრასტრუქტურის გაფართოებაზე მუშაობის გაგრძელებას მოემსახურება," - აცხადებს ამერიკის შეერთებული შტატების ელჩის მოვალეობის შემსრულებელი ალან პერსელი. ცნობისთვის, DFC, აშშ-ის მთავრობის განვითარების საფინანსო ინსტიტუტი ინვესტიციებს ახორციელებს პროექტებში, რომლებიც მიზნად ისახავს პარტნიორ ქვეყნებში მდგრადი ეკონომიკური ზრდის მხარდაჭერას და ამავდროულად, სტრატეგიული ეკონომიკური ინტერესების წინ წაწევას.
თურქეთი უკრაინის უსაფრთხოების გარანტიების საზღვაო კომპონენტის ხელმძღვანელობას დათანხმდა
თურქეთმა ოფიციალურად აიღო ვალდებულება, უხელმძღვანელოს უკრაინის უსაფრთხოების გარანტიების საზღვაო (საზღვაო ძალების) კომპონენტს. ეს გადაწყვეტილება თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჰაკან ფიდანმა, კიევში ვიზიტისას, უკრაინელ კოლეგა ანდრიი სიბიჰასთან ერთად გამართულ პრესკონფერენციაზე დაადასტურა. სამკომპონენტიანი გეგმა: უკრაინის უსაფრთხოების სამომავლო საერთაშორისო გარანტიები, რომლებიც სამშვიდობო შეთანხმების ნაწილად განიხილება, მოიცავს სახმელეთო, საჰაერო და საზღვაო მიმართულებებს. თურქეთმა საკუთარ თავზე სწორედ საზღვაო მიმართულების ლიდერობა აიღო. ჰაკან ფიდანმა ასევე განაცხადა, რომ თურქეთი კონფლიქტში არსებული ჩიხიდან გამოსასვლელად ახალ სტრატეგიულ მიდგომებს იკვლევს და რომ მხარეებთან და შუამავლებთან ახალი იდეები განიხილება. ფიდანმა ხაზი გაუსვა ასეთი შეხვედრების შეუფერხებლად გაგრძელების მნიშვნელობას. „ის ფაქტი, რომ ომი გრძელდება, არ ნიშნავს, რომ ამ ფორმატში მოლაპარაკებები ვერ გაგრძელდება,“ - აღნიშნა თურქეთის საგარეო უწყების ხელმძღვანელმა. მანვე განმარტა, რომ სტამბოლის მოლაპარაკებების შემდეგ, აშშ-ის მომლაპარაკებლები ჩაერთნენ იმის დასადგენად, თუ რა შეიძლება, გაკეთდეს უფრო საბოლოო და ხელშესახები შედეგის მისაღწევად. „სამწუხაროდ, დღეის მდგომარეობით, ომი კვლავ გრძელდება და ესკალაციის რისკი იზრდება,“ - განაცხადა ფიკანმა. თურქეთმა რუსეთსა და უკრაინას შორის სამშვიდობო მოლაპარაკებებს თავდაპირველად, ომის პირველ კვირებში და შემდეგ 2025 წლის შუა პერიოდში უმასპინძლა. „ჩვენ არ გვინდა, რომ ომი შავ ზღვაში გაფართოვდეს“ ფიდანმა განაცხადა, რომ კონფლიქტის გავრცელების რისკი, რომლის შესახებაც გაფრთხილებით, თურქეთი ომის დაწყებიდან გამოდიოდა, სერიოზულ საფრთხედ რჩება. მანვე აღნიშნა, რომ დაძაბულობის ესკალაცია სხვადასხვა გზით გრძელდება და რომ შავი ზღვის უსაფრთხოებისთვის საფრთხის შემცველმა მოვლენებმა კიდევ უფრო გაამწვავა ეს შეშფოთება. „ჩვენ არ გვინდა, რომ ომი შავ ზღვაში გადაიტანონ.“ „შავ ზღვაში პორტების, ტანკერების და სათევზაო ნავების მიზანში ამოღება და მშვიდობიანი მოსახლეობის სიცოცხლის რისკის ქვეშ დაყენება, არ შეიძლება, გამართლებული იყოს,“ - განაცხადა თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა. შავ ზღვაში ნავიგაციის მნიშვნელობაზე საუბრისას ფიდანმა განმარტა: „შავ ზღვაში ნავიგაციის თავისუფლება და კომერციული უსაფრთხოება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. ეს საკითხი რუსულ მხარესთან განვიხილე მოსკოვში ვიზიტის დროს და ასევე ჩემს პატივცემულ კოლეგასთან. ამ საკითხს კვლავ დავაყენებ დღეს მთელი დღის განმავლობაში გამართულ შეხვედრებზე. ეს მნიშვნელოვანი საკითხია ჩვენთვის და შავი ზღვის ყველა ქვეყნისთვის.“ ფიდანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ თურქეთის მთავარი მიზანი ომის დასრულებაა. „თუ ეს შეუძლებელია, მაშინ უკრაინის, რუსეთისა და ყველა ქვეყნისთვის მნიშვნელოვან რამდენიმე კრიტიკულ სფეროში შეიძლება, გამოცხადდეს [ომის დროს] მორატორიუმი და ეს სამიზნეებიც შეიძლება დაივიწყონ.“ „რა არის ეს? შავი ზღვის უსაფრთხოება და ენერგეტიკული უსაფრთხოება. ჩვენი ალტერნატიული წინადადებები ამ საკითხებთან დაკავშირებით მხარეების მიერ განსახილველად, მაგიდაზე რჩება. უკრაინულ მხარეს ამ საკითხთან დაკავშირებით ჩვენთან სერიოზული საერთო გაგება აქვს,“ - აღნიშნა ფიდანმა. „თურქეთი დათანხმდა საზღვაო კომპონენტის ხელმძღვანელობას“ ფიდანის თქმით, ნებისმიერი პოტენციური სამშვიდობო შეთანხმების ერთ-ერთი მთავარი საყრდენი იქნება უკრაინის უსაფრთხოების გარანტიები, რაც მოიცავს სახმელეთო, საზღვაო და საჰაერო კომპონენტებს. „თურქეთი დათანხმდა საზღვაო კომპონენტის ხელმძღვანელობას და ამ საკითხზე ჩვენს მოკავშირეებთან საერთო გაგება გვაქვს. ამ საკითხთან დაკავშირებით დაგეგმვის ძალისხმევას შესაბამისი მოკავშირე ქვეყნების საზღვაო ძალებიც მიმართავენ.“ „ორმხრივი ვაჭრობა იზრდება მიმდინარე ომის მიუხედავად“ თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა განაცხადა, რომ უკრაინასთან ორმხრივი ურთიერთობები კვლავ ღრმავდება და რომ თურქულმა კომპანიებმა ქვეყანაში ოპერაციების უზრუნველყოფა განაგრძეს მიმდინარე ომის მიუხედავად.
