ეკონომიკა
უკრაინაში 27 ადამიანს, მათ შორის ყოფილ პრეზიდენტსა და პრემიერ-მინისტრს, სანქციები დაუწესეს
უკრაინის ეროვნული უშიშროებისა და თავდაცვის საბჭომ, რომელსაც უკრაინის პრეზიდენტი ხელმძღვანელობდა, 19 მარტს, უკრაინაში 27 ადამიანს, მათ შორის ყოფილ პრეზიდენტსა ვიქტორ იანუკოვიჩს და პრემიერ-მინისტრს მიკოლა აზაროვს, სანქციები დაუწესა. ამის შესახებ ინფორმაცია უკრაინის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის გვერდზე გამოქვეყნდა. უკრაინის ეროვნული უშიშროებისა და თავდაცვის საბჭოს ოფიციალური ცნობის თანახმად, სანქცირებულ პირთა უმრავლესობა ამჟამად რუსეთის მოქალაქეა. ყოფილი პრეზიდენტის, ვიქტორ იანუკოვიჩისა და პრემიერ-მინისტრ, მიკოლა აზაროვის გარდა, სიაში მოხვდნენ უკრაინის ყოფილი თავდაცვისა და განათლების მინისტრები, ქვეყნის გენერალური პროკურორი და ასევე ბიზნესმენი სერგეი კუჩერენკო. სანქციებით მათ ეყინებათ აქტივები, საკუთრება, ქვეყნიდან კაპიტალის გატანა ეკრძალებათ და, ასევე, ჩამოერთმევათ ყველა სახელმწიფო ჯილდო. უკრაინის უშიშროების სამსახურმა სანქციების დაწერება მას შემდეგ მოითხოვა, რაც უტყუარად დაადგინა, რომ სანქცირებული პირები „ხელს უწყობდნენ რუსეთის ფედერაციის სპეცსამსახურებს უკრაინის ტერიტორიების ოკუპაციაში“, ხოლო ზოგიერთი ყოფილი მაღალჩინოსანი „აფინანსებდა ტერორიზმს, პრორუსულ აქციებსა და ანტიუკრაინულ პროპაგანდას“.
საქსტატი: 2020 წლის IV კვარტალში ქალების საშუალო ხელფასი 1 022.3 ლარით, ხოლო კაცების - 1 581.5 ლარით განისაზღვრა
2020 წლის IV კვარტალში ქალების საშუალო ხელფასი 1 022.3 ლარით, ხოლო კაცების - 1 581.5 ლარით განისაზღვრა. ამის შესახებ საქართველოს ეროვნული სტატისტიკის მიერ გამოქვეყნებულ ანგარიშშია ნათქვამი. როგორც ანგარიშში წერია, ხელფასების წლიურმა ზრდამ ქალებში 3.8 ლარი შეადგინა, ხოლო კაცებში აღნიშნული მაჩვენებელი შემცირდა 11.7 ლარით. საქმიანობის სახეების მიხედვით კაცების ხელფასი თითქმის ყველა სექტორში აღემატებოდა ქალების ხელფასს.
საქსტატი: 2020 წლის IV კვარტალში საშუალო თვიური ხელფასი 1 314.7 ლარია
2020 წლის IV კვარტალში საქართველოში საშუალო თვიური ნომინალური ხელფასი გასული წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 0.4 %-ით (5.0 ლარით) შემცირდა და 1 314.7 ლარი შეადგინა. ამის შესახებ ინფორმაციას საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მიერ გამოქვეყნებულ ანგარიშშია ნათქვამი. წინა წელთან შედარებით 5 ლარით შემცირდა და 1 314.7 ლარი შეადგინა საქმიანობების სახეების მიხედვით შედარებით მაღალი ხელფასი დაფიქსირდა შემდეგ დარგებში: ⦁ ინფორმაცია და კომუნიკაცია – 2 199.8 ლარი (წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით გაიზარდა 6.2 პროცენტით); ⦁ მშენებლობა – 2 061.8 ლარი (გაიზარდა 1.2 პროცენტით); ⦁ პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობები – 2 020.9 ლარი (წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით შემცირდა 8.8 პროცენტით); ⦁ საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები – 2 017.2 ლარი (წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით გაიზარდა 4.2 პროცენტით);
აშშ-ის საელჩო: აშშ-ის მთავრობა აგრძელებს საქართველოს ეკონომიკური ზრდის მხარდაჭერას
საქართველოში ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩო USAID/Georgia-ის დაფინანსებით ბათუმში დაწყებულ ახალ ინიციატივას ეხმაურება და აცხადებს, რომ აშშ აგრძელებს საქართველოს ეკონომიკური ზრდისა და ძალისხმევის მხარდაჭერას. „აშშ-ის მთავრობა აგრძელებს საქართველოს ეკონომიკური ზრდისა და ძალისხმევის მხარდაჭერას, რომ ქვეყნის გახსნისას ტურიზმისთვის საზოგადოების ყველა ნაწილმა ახალი ეკონომიკური შესაძლებლობებით სარგებლობა შეძლოს. ბათუმში დაწყებული ინიციატივა, რომელსაც USAID/Georgia აფინანსებს, უკვე დაეხმარა 150 ადამიანს მასპინძლობის მენეჯმენტის სფეროში სრულგანაკვეთიანი სამსახურის პოვნაში, ასევე 50 პროფესიონალს მიეცა დაპირება პანდემიის შეზღუდვების მოხსნის შემდეგ დასაქმებაზე. ჯამში, საკადრო რესურსების განვითარების ინიციატივით, რომელიც კერძო სექტორის პარტნიორმა „Key Management Solutions”-მა შეიმუშავა, მასპინძლობის მენეჯმენტში მომზადდა 430-ზე მეტი ადამიანი აჭარიდან, გურიიდან, იმერეთიდან და სამეგრელოდან. ამ კვირაში პროექტის მონაწილეები USAID-ის ეკონომიკური ზრდის სამსახურის წარმომადგენლებს შეხვდნენ და ისაუბრეს, როგორ შეიძლება კვალიფიციური პროფესიონალები დაეხმარონ ტურიზმის ინდუსტრიას პანდემიის შემდგომ აღდგენასა და საქართველოს გრძელვადიანი ზრდისთვის უფრო მტკიცე ძალის შექმნაში. ამ პროგრამის საერთაშორისო სერტიფიკატის მქონე მასპინძლობის სფეროს პროფესიონალები აწევენ მომსახურების დონეს, სამუშაოს შესრულების მოლოდინსა და ხელფასებს კვალიფიციური კადრებისთვის დასავლეთ საქართველოში“, – აღნიშნულია ინფორმაციაში.
ეკატერინე ტიკარაძე: საპატრიარქოს მხრიდან დაფიქსირდა მკვეთრი პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ ისინი არ ჩაერთვებიან ვაქცინაციის აქტიურ პროპაგანდაში
"საპატრიარქოს მხრიდან დაფიქსირდა მკვეთრი პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ რა თქმა უნდა, ისინი არ ჩაერთვებიან აქტიურ პროპაგანდაში, თუმცა ნებისმიერ გონივრულ გადაწყვეტილებას, რომელსაც საფუძვლად უდევს ჩვენი მოქალაქეების ჯანმრთელობის უსაფრთხოება, ისინი მიესალმებიან და მხარს დაუჭერენ მთავრობის და ჯანდაცვის სამინისტროს გადაწყვეტილებებს", - ამის შესახებ ჯანდაცვის მინისტრმა ეკატერინე ტიკარაძემ საპატრიარქოში შეხვედრის შემდეგ განაცხადა. „ჩვენ ასევე ვისაუბრეთ დეტალურად ნიღბის ტარების პროცესზე. მნიშვნელოვანია, ჩვენს მოქალაქეებს კიდევ ერთხელ, ერთობლივად მოვუწოდოთ, რამდენად დადებითი შედეგის მომტანია სოციალური დისტანცია და ნიღბის ტარება. აღვნიშნეთ ასევე ის ფაქტი, რომ ვაქცინაციის პროცესი არის ნებაყოფლობითი, თუმცა ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტური საშუალება იმისათვის, რომ საბოლოო ჯამში, საქართველომ, ასევე მსოფლიომ შეძლოს და დაძლიოს ის დიდი გამოწვევა, რომლის წინაშეც დღესდღეობით ვართ. საპატრიარქოს მხრიდან დაფიქსირდა მკვეთრი პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ რა თქმა უნდა, ისინი არ ჩაერთვებიან აქტიურ პროპაგანდაში, თუმცა ნებისმიერ გონივრულ გადაწყვეტილებას, რომელსაც საფუძვლად უდევს ჩვენი მოქალაქეების ჯანმრთელობის უსაფრთხოება, ისინი მიესალმებიან და მხარს დაუჭერენ მთავრობის და ჯანდაცვის სამინისტროს გადაწყვეტილებებს. ჩემი მხრიდან თხოვნა შეეხებოდა სოციალური დისტანციისა და ნიღბების ტარებას და ამის მეტად მოწოდებას სხვადასხვა ქადაგებაში და თვითონ სინოდისთვის მნიშვნელოვანი იყო ეს პოზიცია, რომელიც ჩვენი მხრიდან გაჟღერდა. ასევე, რა თქმა უნდა, მნიშვნელოვანია, საპატრიარქოს ჰქონდეს დეტალური ინფორმაცია, თუ რა საფუძვლებს ემყარება ჯანდაცვის სამინისტროს გადაწყვეტილებები ამა თუ იმ ვაქცინის შერჩევასთან დაკავშირებით. რამდენად უსაფრთხოა ის მოსახლეობისთვის, რა ტექნოლოგიებს ემყარება ვაქცინაცია და რამდენად შეიძლება იყოს ის ერთ-ერთი გამოსავალი, შეიძლება ითქვას, ერთადერთი გამოსავალი რომ შევძლოთ და დავძლიოთ ეს გლობალური გამოწვევა, რასაც კოვიდპანდემია ჰქვია", - განაცხადა ტიკარაძემ.
პანდემიით დაზარალებულ ბიზნეს სუბიექტებს, რომელთაც სახელმწიფო ქონება აუქციონის გზით აქვთ მიღებული, ქონების გადასახადები დაუსუბსიდირდებათ
პანდემიით დაზარალებულ ბიზნეს სუბიექტებს, რომელთაც სახელმწიფო ქონება აუქციონის გზით აქვთ მიღებული, ქონების გადასახადები დაუსუბსიდირდებათ. მთავრობის მიერ ინიცირებული სახელმწიფო ქონების შესახებ კანონში ცვლილებები უახლოეს პერიოდში წარედგინება პარლამენტს, - ამის შესახებ მთავრობის სხდომის შემდეგ გამართულ ბრიფინგზე, ეკონომიკის მინისტრმა, ნათია თურნავამ განაცხადა. „იმ კომპანიებიდან, რომლებმაც პრივატიზაციის გზით სხვადასხვა პირობით, აუქციონის გზით შეიძინეს სახელმწიფო ქონება, ძალიან ბევრს შეექმნა პრობლემა პანდემიის გამო. მათ ვერ შეძლეს დროულად საფასურის გადახდა, საინვესტიციო პირობების შესრულება. მათ დაუგროვდათ გადაუხდელი საიჯარო აუქციონის გზით, იჯარით აიღეს სახელმწიფო ქონების გადასახადები. დღემდე არსებობს იურიდიული პრობლემა. კომპანიებისთვის, რომლებიც ამ ქონებას იძენენ სახელმწიფოსგან პირდაპირი გადაცემის წესით, ჩვენ ვაკეთებთ შეღავათს, მაგრამ მათ, ვინც ქონებას იძენდნენ ან იღებდნენ იჯარით აუქციონის გზით, საკანონმდებლო ჩანაწერის გამო ჩვენ შეღავათს ვერ ვუწევდით. ამ ცვლილების შედეგად, ჩვენ თანაბარ პირობებში ჩავაყენებთ სახელმწიფო ქონების ყველანაირი წესით ამღებ და მყიდველ კომპანიას. ყველას მიეცემა საშუალება, თუ ისინი დაასაბუთებენ, რომ პანდემიამ დააზარალა, მთავრობამ თითოეულზე იმსჯელოს და მიიღოს გადაწყვეტილება, გადაუვადოს გადასახადები, აპატიოს პირგასამტეხლოები, გადაუვადოს საიჯარო ქირა. ასეთია 109 მცირე და საშუალო კომპანია. საკმაოდ დიდი ოდენობის პირგასამტეხლოები დაუგროვდათ და ეს საკმაოდ დიდი დახმარება იქნება ბიზნესისთვის ამ რთულ, პანდემიურ პირობებში“, - განაცხადა თურნავამ.
აშშ-მა სკრიპალებისა და ნავალნის მოწამვლის გამო რუსეთისთვის დაწესებული სანქციები გააფართოვა
აშშ-მა რუსეთის მიმართ დაწესებული სანქციები, რომლებიც სერგეი და იულია სკრიპალების სოლსბერიში და ალექსეი ნავალნის ტომსკში მოწამვლის გამო ადრე შემოიღო, გააფართოვა. ამის შესახებ ინფორმაციას აშშ-ის ვაჭრობის სამინისტრო ავრცელებს. როგორც სამინისტრს განცხადებაშია ნთქვამი, 18 მარტს, აშშ წყვეტს რუსეთში ეროვნულ უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული საქონლისა და ტექნოლოგიების ექსპორტსა და რეექსპორტზე აკრძალვებში მოქმედ გამონაკლისებს. საქმე ეხება თავდაცვითი და ორმაგი დანიშნულების პროდუქციის მიწოდებაზე აკრძალვებს. ამასთანავე, ყველაზე სერიოზული პრობლემები შეექმნება რუსეთის საავიაციო და კოსმოსურ დარგებს. მათთვის ამერიკული ექსპორტი 2021 წლის 1 სექტემბრიდან შეწყდება. ამავე დროს, ინსტრუქცია აშშ-ის ხელმძღვანელობას უტოვებს გამონაკლისების გაკეთების უფლებას ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, თუკი ის მიიჩნევს, რომ ამა თუ იმ საექსპორტო გარიგების დამტკიცება აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების ინტერესებს შეესაბამება.
სავარაუდოდ, თურქეთი საქართველოს იმპორტირებული ელექტროენერგიის ტარიფს გაუძვირებს - ენერგეტიკის აკადემიის წევრი
ენერგეტიკის აკადემიის წევრის პაატა ცინცაძის განცხადებით, თურქეთში ატომური ელექტრო სადგურის მშენებლობის დასრულების შემდეგ, თურქეთი სავარაუდოდ, საქართველოს ელექტროენერგიას გაუძვირებს, რადგან ატომური სადგურის მიერ წარმოებული ელექტროენერგიის ღირებულება 20-22 ცენტი იქნება.. როგორც Europetiem-ს პაატა ცინცაძემ განუცხადა, ელექტროენერგიის მოხმარების ზრდის გამო, ბოლო სამი წლის განმავლობაში საქართველო ყოველწლიურად 1.5 მილიარდ კილოვატსაათ ელექტროენერგიას შეისყიდის, სამი ქვეყნიდან - თურქეთიდან, რუსეთიდან და აზერბაიჯანიდან. საქართველო წლიურად 12 მილიარდამდე კილოვატსაათ ელექტროენერგიას მოიხმარს. მისი თქმით ბოლო 30 წლის განმავლობაში საქართველოში მძლავრი ჰესი არ აშენეებულა და ელექტროენერგიის ექსპორტიორი საქართველო ბოლო წლებში, იმპორტიორ ქვეყნად იქცა, რის გამოც სხვა ქვეყნებიდან ენერგომომარაგებაზეა დამოკიდებული. „უკვე 15 წელია, თურქეთში ელექტრო ატომური სადგურის პროექტს ამუშავებენ. რა ინფორმაციაც ვრცელდება, აღნიშნული სადგური საკმაოდ ძვირ ელექტროენერგიას გამოიმუშავებს, როგორც მე ვიცი, კილოვატ საათის ღირებულება 20-22 ცენტი იქნება. რაც, შესაძლოა, საქართველოს მიერ თურქეთიდან იმპორტირებული ელექტროენერგიის ტარიფზეც აისახოს და ტარიფი გაძვირდეს. გარდა იმისა, რომ შესაძლოა იმპროტირებული ელექტროენერგია გაგვიძვირონ, თურქეთეთთან დამაკავშირებელი ელექტროგადამცემი ხაზიც უფუნქციოდ გვრჩება. ატომური ელექტრო სადგურის აშენების შემდეგ, საქართველო კიდევ ერთი გამოწვევის წინაშე დგება. ჩვენ შეიძლება თურქეთის სახით, ელექტროენერგიის ტრადიციული საექსპორტო ბაზარი დავკარგოთ, რომლის გამოც აშენდა სპეციალური ელექტროგადამცემი ქსელი, თავისი მუდმივი დენის ჩანართით. ამ ქსელით, აზერბაიჯანს და რუსეთს თურქეთში, საქართველოს გავლით ტრანზიტულად გააქვთ ელექტროენერგია. საიდანაც ჩვენს ქვეყანას გარკვეული შემოსავალი აქვს და შეიძლება ეს ტრანზიტიც მკვეთრად შემცირდეს,ამხელა ინფრასტრუქტურა უფუნქციო გახდეს, რომელსაც საშუალება აქვს 700 მეგავატი გაატაროს, ამ დროს არ ატარებს 20-30 მეგავატზე მეტს. თუ ჩვენ ენერგეტიკას განვავითარებთ ისე, როგორც საჭიროა, მაშინ შესაძლოა, ჩვენს ელექტროკავშირების განვითარებაზე ევროპამაც იზრუნოს და მხოლოდ ჩვენი საზრუნავი არ გახდეს“, - განუცხადა Europetime-ს პაატა ცინცაძემ. გუშინ ღამით, თურქეთიდან ელექტროენერგიის იმპორტი შეწყდა, საქართველოსა და თურქეთის ენერგოსისტემების დამაკავშირებელი 400 კვ-იანი ელექტროგადამცემი ხაზის „მესხეთი“ გამორთვის გამო. რამდენიმე სათით, ენერგომომარაგება საქართველოს უმეტეს ნაწილს შეეზღუდა. ამასთან დაკავშირებით ინფორმაცია სახელმწიფო ელექტროსისტემამ გაავრცელა. შეგახსენებთ, რომ რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა და თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა თურქეთში ატომური ელექტროსადგურის, „აკუიუს“ მესამე ენერგობლოკის მშენებლობა დაიწყეს. პუტინის განცხადებით, ატომური ელექტროსადგურის პროექტი მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს თურქეთის ენერგოუსაფრთხოებას და ქვეყნის ეკონომიკას კიდევ უფრო გააძლიერებს.ერდოღანმა კი განაცხადა, რომ ქვეყნის ეროვნულ ენერგო ინფრასტრუქტურაში ატომური ენერგიის დამატება ენერგო მომარაგების უსაფრთხოებისთვის სტრატეგიული ნაბიჯია.
საქსტატი: 2020 წელს შიდა ტურიზმი შემცირდა
საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური ადგილობრივი ტურიზმის სტატისტიკას აქვეყნებს, რომელიც 2020 წლის IV კვარტალის მონაცემებს ეყრდნობა. 2020 წელს საქართველოს ტერიტორიაზე 15 წლის და უფროსი ასაკის ადგილობრივი ვიზიტორების საშუალო თვიური რაოდენობა 910.8 ათასით განისაზღვრა - მათ ქვეყნის ტერიტორიაზე 1 მილიონი ვიზიტი განახორციელეს. აღნიშნულ პერიოდში ვიზიტორების რაოდენობა 8.3%-ით ნაკლებია 2019 წლის შესაბამის მონაცემებზე. 2020 წელს საქართველოს რეზიდენტი ვიზიტორების მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე განხორციელებული ტურისტული ტიპის ვიზიტების საშუალო თვიური რაოდენობა 480.4 ათასით განისაზღვრა, რაც 9.5%-ით ნაკლებია წინა წლის მაჩვენებელთან შედარებით. ადგილობრივი ტურიზმის ძირითადი მიზნები უმეტესად ნათესავთა მონახულებაა, უშუალოდ დასვენება/გართობა/რეკრეაციაზე კი ვიზიტორთა ნაკადის 7.7% მოდის. როგორც ანგარიშშია ნათქვამი, კვლევის შედეგების მიხედვით, ვიზიტორების 39.2% თბილისის მაცხოვრებელია, 12.8% მოდის იმერეთის, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის რეგიონზე, 12.0% - ქვემო ქართლის რეგიონზე. ყველაზე მეტი ვიზიტი განხორციელდა თბილისში (საშუალოდ 237.0 ათასი ვიზიტი თვეში) და იმერეთის რეგიონში (საშუალოდ 180.2 ათასი ვიზიტი თვეში). “2020 წელს განხორციელებული ვიზიტებისას გაწეული საშუალო თვიური ხარჯების მოცულობა განისაზღვრა 147.1 მილიონი ლარით. აღნიშნული მაჩვენებელი 4.2%-ით ნაკლებია გასული წლის შესაბამისი პერიოდის მაჩვენებელთან შედარებით. ამასთან, ვიზიტზე გაწეული საშუალო ხარჯი გაზრდილია 9.5%-ით და 141.6 ლარს უტოლდება", - ნათქვამია საქსტატის ანგარიშში.
ნათია თურნავა „ნამახვანჰესზე“: ჩვენთვის მიუღებელია ულტიმატუმის ენა
„ორი დღის წინ აქციაზე გაისმოდა წმინდა პოლიტიკური მოთხოვნები, რასაც არანაირი კავშირი არ აქვს ეკოლოგიასთან, პროექტთან დაკავშირებულ საკითხებთან. რასაკვირველია, ჩვენთვის მიუღებელია ულტიმატუმის ენა“. - ამის შესახებ ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა ნათია თურნავამ ბრიუსელში, ჟურნალისტებს „ნამახვანჰესთან“ დაკავშირებული შეკითხვის საპასუხოდ განუცხადა. მისი თქმით, მინისტრის გადაყენება პრემიერის პრეროგატივაა და არა რომელიმე აქტივისტის. „ორი დღის წინ აქციაზე გაისმოდა წმინდა პოლიტიკური მოთხოვნები, რასაც არანაირი კავშირი არ აქვს ეკოლოგიასთან, პროექტთან დაკავშირებულ საკითხებთან. რასაკვირველია, ჩვენთვის მიუღებელია ულტიმატუმის ენა. რაც შეეხება გადადგომას ან დანიშვნას, ყველას შევახსენებ, რომ საქართველოს მთავრობის წევრის გადაყენება ან დანიშვნა, ეს არის პრემიერ-მინისტრის პრეროგატივა და არა რომელიმე აქტივისტის მიერ აქციაზე გაჟღერებული მოთხოვნა. თუმცა კიდევ ერთხელ მინდა, ვთქვა, რომ ჩვენ ძალიან მნიშვნელოვანი შეთავაზებები და გადაწყვეტილებები მივაწოდეთ მოსახლეობასაც და ექსპერტებსაც“, - აღნიშნა ნათია თურნავამ. მისის თქმით, საუბარია შეთავაზებების ოთხპუნქტიან გეგმაზე, რომელიც გულისხმობს არსებული კვლევების გადახედვას და გადახედვამდე კაშხლის მშენებლობის გადაწევას, ასევე ხეობის განვითარების ფონდის შექმნას, მეტ ჩართულობას როგორც ამ ფონდის მართვის, ისე მშენებლობის ზედამხედველობის პროცესში. ამავდროულად თურნავამ აღნიშნა, რომ კარი დიალოგისთვის კვლავ ღიაა კონსტრუქციულ პლატფორმაზე. „ჩვენი კარი კვლავაც ღიაა დიალოგისთვის, ოღონდაც ამ კონსტრუქციულ პლატფორმაზე. ველით მოსახლეობის წარმომადგენლებს, ექსპერტებს, რათა ჩაერთონ, გააკეთონ პროექტის რევიზია, გადაამოწმონ ის კვლევები, რაც უკვე გაკეთებულია. ყველამ ერთად ვიზრუნოთ, რომ ჩვენი ენერგეტიკა, ჩვენი ეკონომიკა გახდეს უფრო ძლიერი და მოწოდებები, რომ ჩაიშალოს, გავაგდოთ ინვესტორი, გაჩერდეს, არ ავაშენოთ, ეს არ არის ჩვენი ლექსიკა, განსაკუთრებით პოსტპანდემიურ წელს. ყველანი განვითარებისკენ უნდა ვისწრაფოდეთ“, – განაცხადა ნათია თურნავამ.
ექსპერტი: მესტიაჭალაჰესზე და შუახევჰესზე მომხდარი ავარიები, პროექტების არასათანადო ექსპერტიზის გამო მოხდა
"როგორ შეიძლება ჰესების ტექნიკური ნაგებობის ექსპერტიზა არ ჩატარდეს, ძალიან მაღალ დონეზე და ძალიან მაღალი დონი სპეციალისტების მიერ?! ამის მაგალითია ავარიები მესტიაჭალაჰესზე, შუახევჰესზე და ა.შ. აღნიშნული ავარიები ძირითადად მოხდა პროექტირებისას დაშვებული შეცდომების გამო. ან მშენებლობის დროს დაშვებული შეცდომების მიზეზით- ამის შესახებ Europetime-ს ენერგეტიკის აკადემიის წევრმა პაატა ცინცაძემ განუცხადა. როგორც ენერგეტიკის ექსპერტი Europetime-თან საუბრისას აღნიშნავს, მესტიაჭალაჰესის, შუახევჰესის პროექტებს სათანადო ექსპერტიზა ვერ ჩავუტარეთ. სახელმწიფომ ვერც ტექნიკური ზედამხედველობა ვერ განახორციელა, სათანადო დონეზე მშენებლობის პერიოდში. " თუ ნამახვანიჰესი აშენდება ყველა საერთაშორისო სტანდარტების დაცვით და პროექტი მაღალ დონეზე იქნება გაკეთებული, რა თქმა უნდა, უსაფრთხოა. მაგრამ ჩვენდა სამწუხაროდ, ჰესების პროექტების ექსპერტიზის ზედმეტად ლიბერალური სისტემა გვაქვს. ენერგეტიკის ექსპერტის განცხადებით, დაახლოებით 20 წლის წინ შემოიღეს ერთი ფანჯრის პრინციპი, გამარტივებული პროცედურები, როცა პროექტირებისთვის და მშენებლობისთვის არავითარი ლიცენზიის მოთხოვნა აღარ ხდება, რაც მისი თქმით ასეთ პროექტებზე არ არის სწორი მიდგომა. დღევანდელი მონაცემულობით, კი ბატონო, შეიძლება ნამახვანჰესის მშენებლობის დაწყება, მაგრამ კიდევ ერთხელ ვიმეორებ, თუ ჩვენ არ გვაქვს პროექტის ხარისხიან ექსპერტიზის და ტექნიკური ზედამხედველობის განხორციელების თავი არ გვყავს საკმარისი კვალიფიციური სპეციალისტები, პროექტის მიმდინარეობისას, ჩვენ უნდა შევძლოთ ის, რომ სხვა ქვეყნიდან მაინც მოვიწვიოთ, კვალიფიციური კომპანიები, რომელიც სათანადო ტექნიკურ ზედამხედველობას განახორციელებს", - აღნიშნა Europetime-სთან პაატა ცინცაძემ. მისივე თქმით, საქართველოს შესაბამისი კვალიფიკაციის საკმარისი კადრები არ ჰყავს. "ეს მხოლოდ ჩვენი ბრალია. ჩვენ, როცა გავაჩერეთ ხუდონჰესის მშენებლობა 1987 წელს და გახარებულები ვიყავით ამით, ვამბობდით, რომ ეს არის ჩვენი ყველზე დიდი მიღწევა, ამის შედეგია ეს ყველაფერი. ხუდონის მშენებლობა იცით როგორ იყო დაგეგმილი? ენგურჰესის მშენებლობა 1983 წელს დამთავრდა. ენგურჰესზე ჩამოყალიბდა ჰიდროტექნიკური მშენებლობის უზარმაზარი სკოლა. 15-18 წელი შენდებოდა ენგურჰესი და ინჟინრების, მშნებლების და ტექნიკური პერსონალის მთელი თაობები გაიზარდა. ამის გარდა, გაჩნდა უზარმაზარი სამშენებლო ბაზა და ტექნიკა. ხუდონჰესის გაჩერებასთან ერთად ეს ყველაფერი ჩვენ მოვკალით. ჩვენი ხელით გავანადგურეთ ყველაფერი. ისეთი საქმე გავაკეთეთ, მტერს რომ მოესურვებინა ის ვერ დაგვიშავებდა ამდენს", - აცხადებს ენერგეტიკის აკადემიის წევრს პაატა ცინცაძე. ეკონომიკის მინისტრის ნათია თურნავას განცხადებით, მოსახლეობასთან უთანხმოების გამო, საქართველოში 100-ზე მეტი ჰესის პროექტია გაჩერებული. ენერგეტიკის ექსპერტი პაატა ცინცაძე კი აღნიშნავს, რომ წლების წინ ელექტროენერგიის ექსპორტიორი საქართველო, ელექტროენერგიის გაზრდილი მოხმარების გამო, სამი ქვეყნიდან 1.5 მილიარდამდე ელექტროენერგიას შეისყიდის, მათ შორის რუსეთიდან. რაც იმას ნიშნავას რომ ყოვეწლიურად, საქართველო რუსეთზე უფრო მეტად დამოკიდებული ხდება. მისივე თქმით, დიდი ჰესების აშენების გარეშე, ქვეყანა ენერგო დამოუკიდებლობას ვერ მიაღწევს, როცა საქართველოს ჰიდრო რესურსის ათვისების უზარმაზარი პოტენციალი აქვს - 40 მილიარდ კილოვატ საათის წარმოება წელიწადში. ქვეყანას შეუძლია არამარტო შიდა მოთხოვნაა დააკმაყოფილოს (12 მილიარდ კილოვატ საათი), ელექტროენერგიის ექსპორტიორ ქვეყნადაც იქცეს. 14 მარტს ქუთაისში „ნამახვან ჰესის“ მშენებლობის წინააღმდეგ, მორიგი მასშტაბური საპროტესტო აქცია მოეწყო. ქალაქის მთავარ მოედანზე ათეულ ათასობით ადამიანი შეიკრიბა. პირველი ხალხმრავალი საპროტესტო აქციის შემდეგ, ეკონომიკის მინისტრმა ნათია თურნავამ განაცხადა, რომ კომპანია ENKA Renewables-სა და მთავრობას შორის შეთანხმება გაფორმდა. ახალი შეთანხმებით, "ნამახვანი ჰესის" კაშხლის და წყალსაცავის მშენებლობა იქამდე არ დაიწყება, სანამ ექსპერტების მიერ პროექტის შექმნისთვის გამოყენებული კვლევების გადამოწმება არ მოხდება. თუმცა აქციის მონაწილეები, ნამახვანჰესის“ კაშხლის მშენებლობა სრულად შეჩერებას მოითხოვენ. მათი მოთხოვნაა ასევე, თურქულმა სამშენებლო კომპანია ENKA-მ რიონის ხეობა დატოვოს, ხეობაში ჰესის მშენებლობის ნებართვა გაუქმდეს და უცხოური კომპანიას 99 წლიანი იჯარით გადაცემული მიწა ჩამოერთვას.
ენერგეტიკის ექსპერტი: ჰესების პროექტების ექსპერტიზის ზედმეტად ლიბერალური სისტემა გვაქვს
"თუ ნამახვანიჰესი აშენდება ყველა საერთაშორისო სტანდარტების დაცვით და პროექტი მაღალ დონეზე იქნება გაკეთებული, რა თქმა უნდა, უსაფრთხოა. მაგრამ ჩვენდა სამწუხაროდ, ჰესების პროექტების ექსპერტიზის ზედმეტად ლიბერალური სისტემა გვაქვს", - ამის შესახებ Europetime-ს ენერგეტიკის აკადემიის წევრმა პაატა ცინცაძემ განუცხადა. ენერგეტიკის ექსპერტის განცხადებით, დაახლოებით 20 წლის წინ შემოიღეს ერთი ფანჯრის პრინციპი, გამარტივებული პროცედურები, როცა პროექტირებისთვის და მშენებლობისთვის არავითარი ლიცენზიის მოთხოვნა აღარ ხდება, რაც მისი თქმით ასეთ პროექტებზე არ არის სწორი მიდგომა. "როგორ შეიძლება ტექნიკური ნაგებობის ექსპერტიზა არ ჩატარდეს, ძალიან მაღალ დონეზე და ძალიან მაღალი დონი სპეციალისტების მიერ?! ამის მაგალითია ავარიები მესტიაჭალაჰესზე, შუახევჰესზე და ა.შ. აღნიშნული ავარიები ძირითადად მოხდა პროექტირებისას დაშვებული შეცდომების გამო. ან მშენებლობის დროს დაშვებული შეცდომების მიზეზით. ჩვენ ამ პროექტებს სათანადო ექსპერტიზა ვერ ჩავუტარეთ. სახელმწიფომ ვერც ტექნიკური ზედამხედველობა ვერ განახორციელა, სათანადო დონეზე მშენებლობის პერიოდში. დღევანდელი მონაცემულობით, კი ბატონო, შეიძლება ნამახვანჰესის მშენებლობის დაწყება, მაგრამ კიდევ ერთხელ ვიმეორებ, თუ ჩვენ არ გვაქვს პროექტის ხარისხიან ექსპერტიზის და ტექნიკური ზედამხედველობის განხორციელების თავი არ გვყავს საკმარისი კვალიფიციური სპეციალისტები, პროექტის მიმდინარეობისას, ჩვენ უნდა შევძლოთ ის, რომ სხვა ქვეყნიდან მაინც მოვიწვიოთ, კვალიფიციური კომპანიები, რომელიც სათანადო ტექნიკურ ზედამხედველობას განახორციელებს", - აღნიშნა Europetime-სთან პაატა ცინცაძემ. ეკონომიკის მინისტრის ნათია თურნავას განცხადებით, მოსახლეობასთან უთანხმოების გამო, საქართველოში 100-ზე მეტი ჰესის პროექტია გაჩერებული. ენერგეტიკის ექსპერტი პაატა ცინცაძე კი აღნიშნავს, რომ წლების წინ ელექტროენერგიის ექსპორტიორი საქართველო, ელექტროენერგიის გაზრდილი მოხმარების გამო, სამი ქვეყნიდან 1.5 მილიარდამდე ელექტროენერგიას შეისყიდის, მათ შორის რუსეთიდან. რაც იმას ნიშნავას რომ ყოვეწლიურად, საქართველო რუსეთზე უფრო მეტად დამოკიდებული ხდება. მისივე თქმით, დიდი ჰესების აშენების გარეშე, ქვეყანა ენერგო დამოუკიდებლობას ვერ მიაღწევს, როცა საქართველოს ჰიდრო რესურსის ათვისების უზარმაზარი პოტენციალი აქვს - 40 მილიარდ კილოვატ საათის წარმოება წელიწადში. ქვეყანას შეუძლია არამარტო შიდა მოთხოვნაა დააკმაყოფილოს (12 მილიარდ კილოვატ საათი), ელექტროენერგიის ექსპორტიორ ქვეყნადაც იქცეს. 14 მარტს ქუთაისში „ნამახვან ჰესის“ მშენებლობის წინააღმდეგ, მორიგი მასშტაბური საპროტესტო აქცია მოეწყო. ქალაქის მთავარ მოედანზე ათეულ ათასობით ადამიანი შეიკრიბა. პირველი ხალხმრავალი საპროტესტო აქციის შემდეგ, ეკონომიკის მინისტრმა ნათია თურნავამ განაცხადა, რომ კომპანია ENKA Renewables-სა და მთავრობას შორის შეთანხმება გაფორმდა. ახალი შეთანხმებით, "ნამახვანი ჰესის" კაშხლის და წყალსაცავის მშენებლობა იქამდე არ დაიწყება, სანამ ექსპერტების მიერ პროექტის შექმნისთვის გამოყენებული კვლევების გადამოწმება არ მოხდება. თუმცა აქციის მონაწილეები, ნამახვანჰესის“ კაშხლის მშენებლობა სრულად შეჩერებას მოითხოვენ. მათი მოთხოვნაა ასევე, თურქულმა სამშენებლო კომპანია ENKA-მ რიონის ხეობა დატოვოს, ხეობაში ჰესის მშენებლობის ნებართვა გაუქმდეს და უცხოური კომპანიას 99 წლიანი იჯარით გადაცემული მიწა ჩამოერთვას.
ნათია თურნავა: ENKA ვალდებულია ახალი გარემოებების გამოკვეთის შემთხვევაში პროექტში ცვლილებები შეიტანოს
ეკონომიკის მინისტრის, ნათია თურნავას განცხადებით, ENKA ვალდებულია ახალი გარემოებების გამოკვეთის შემთხვევაში პროექტში ცვლილებები შეიტანოს. ამის შესახებ მან გადაცემა "რეალურ სივრცეში" ისაუბრა. კომპანია ENKA Renewables-სა და მთავრობას შორის შეთანხმებით, "ნამახვანი ჰესის" კაშხლის და წყალსაცავის მშენებლობა იქამდე არ დაიწყება, სანამ ექსპერტების მიერ პროექტის შექმნისთვის გამოყენებული კვლევების გადამოწმება არ მოხდება. თურნავას განცხადებით, თუკი კვლევების შედეგად გამოიკვეთება აუცილებლობა, რომ ინვესტორმა პროექტში ცვლილებები უნდა შეიტანოს, ENKA Renewables-ს ამის ვალდებულება ექნება. როგორც მინისტრმა აღნიშნა, მიღწეული შეთანხმების შედეგად,ასევე შეიქმნება რიონის ხეობის განვითარების 5 მილიონ ლარიანი ფონდი, კომპანიაში დაინიშნება ქართველი დირექტორი და პროექტის ზედამხედველობისთვის შეიქმნება დამოუკიდებელი საბჭო. "გადავადებინეთ ინვესტორს ყველაზე უფრო კრიტიკული ნაწილი, რაც წარმოადგენს 105-მეტრიანი კაშხალი და 530 ჰექტარის ფართობის წყალსაცავის შექმნა, რაც არის ტექნიკურად ყველაზე რთული ნაგებობა. გადავადებინეთ და ვთქვით - კლიმატის, სეისმიკის, მეწყერების და კაშხლის მდგრადობის მიმართულებით ჩავატაროთ კიდევ ერთი კვლევა. ამ ნაწილში ჩვენ ვიქირავებთ ყველა მხარის მიერ ნდობით აღჭურვილ ადგილობრივ სამეცნიერო ორგანიზაციებს, ექსპერტებსა და NGO-ებს, რათა გადაამოწმონ. კითხვა იყო თუ გადამოწმების შედეგად აღმოჩნდება, რომ პროექტში რაღაც ცვლილებები უნდა შევიდეს ამაზე რას იზამს ინვესტორი? თუ ამ გადამოწმების შედეგად აღმოჩნდა, რომ ის კვლევა, რაზე დაყრდნობითაც პროექტი შედგა არ არის ბოლომდე სრულყოფილი, რაღაც ნიუანსებს ბოლომდე არ ითვალისწინებს ეს არის ინვესტორის რისკი. ინვესტორს შეიძლება ამით გაუძვირდეს პროექტი, მაგრამ ეს არის მისი რისკი და ვალდებულები არიან ახალი გარემოებების გამოკვეთის შემთხვევაში რაღაცეები შეცვალონ,"- გადაცემა "რეალურ სივრცეში" განაცხადა ნათია თურნავამ. მინისტრის თქმით, კომპანიაში ქართველი დირექტორის დანიშვნა კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილი იქნება იმისთვის, რათა პროექტთან დაკავშირებით საზოგადოებასა და ინვესტორს შორის კომუნიკაციის ხარისხი გაუმჯობესდეს. "რატომ მაინც და მაინც ქართველი დირექტორი? - იმიტომ რომ ჩვენც ვაღიარებთ, რომ კომუნიკაციის პრობლემა გვქონდა და დღემდე გვაქვს ეს პრობლემა. თუმცა, ხედავთ, რომ მაქსიმალურად ვცდილობთ მის გამოსწორებას და ის გადაწყვეტილებებიც რაც მივიღეთ არის კომუნიკაციების შედეგი. ქართველი დირექტორის საკითხიც არის იმ წუხილის ერთ-ერთი ნაწილი, ეს თავად კომპანიამ შემოგვთავაზა, რადგან თქვეს, რომ “რაღაცას ეტყობა ისე არ ვაკეთებდით”, რაც ეხებოდა კომუნიკაციის ნაკლებობას,"- განაცხადა ნათია თურნავამ.
თურქეთი რუსეთზე კიდევ უფრო ენერგოდამოკიდებული ხდება - ენერგეტიკის ექსპერტი პაატა ცინცაძე
„ენერგომომარაგების მიმართულებით, თურქეთი კიდევ უფრო დამოკიდებული ხდება რუსეთზე“, - ამის შესახებ Europetime-ს ენერგეტიკის აკადემიის წევრმა პაატა ცინცაძემ განუცხადა, თურქეთში რუსეთის მიერ ატომური ელექტრო სადგურის „აკუიუს“ მესამე ბლოკის მშენებლობის დაწყების ფაქტის შეფასებისას. როგორც ექსპერტი აღნიშნავს, მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნული ატომური ელექტროსადგურის აშენების შემდეგ, თურქეთი გაცილებით მეტ ელექტროენერგიას აწარმოებს და იმპორტს შეამცირებს, მისი ენერგოდამოუკიდებლობა ამით არ გაიზრდება. „პირიქით, უფრო მეტად დამოკიდებული გახდება რუსეთზე, რადგან სავარაუდოდ სადგურის მუშაობა, მთლიანად რუსეთის კეთილ ნებაზე იქნება დამოკიდებული. გარდა ფინანსური ინტერესისა, რუსეთის მთავარი ინტერესი სწორედ ეს იყო. სადგურზე ატომური საწვავის, შეტან ,და ნარჩენების უტილიზაცია დიდი ალბათობით რუსეთის მიერ მოხდება. ამ ფაქტორს თუ გავითვალისწინებთ, ენერგომომარაგების კუთხით, თურქეთი კიდევ უფრო მეტად დამოკიდებული ხდება რუსეთზე “, - განაცხადა პაატა ცინცაძემ. Europetime-თან საუბრისას, ენერგეტიკის საკითხების ექსპერტი ასევე განმარტავს, რა გავლენა შეიძლება მოახდინოს საქართველოზე, თურქეთში ატომური ელექტრო სადგურის აშენებამ. პაატა ცინცაძის ცნობით, ელექტროენერგიის მოხმარების ზრდის გამო, ბოლო სამი წლის განმავლობაში საქართველო ყოველწლიურად მილიარდ ნახევრამდე კილოვატსაათ ელექტროენერგიას შეისყიდის, სამი ქვეყნიდან - თურქეთიდან, რუსეთიდან და აზერბაიჯანიდან. „უკვე 15 წელია, თურქეთში ელექტრო ატომური სადგურის პროექტს ამუშავებენ. რა ინფორმაციაც ვრცელდება, აღნიშნული სადგური საკმაოდ ძვირ ელექტროენერგიას გამოიმუშავებს, როგორც მე ვიცი, კილოვატ საათის ღირებულება 20-22 ცენტი იქნება. რაც, შესაძლოა, საქართველოს მიერ თურქეთიდან იმპორტირებული ელექტროენერგიის ტარიფზეც აისახოს და ტარიფი გაძვირდეს. ვიდრე ელექტროენერგიის იმპორტი დაგვჭირდებოდა, დიდი ხნის განმავლობაში საქართველო ელექტროენერგიის ექსპორტიორი ქვეყანა იყო და თურქეთი ჩვენგან ყიდულობდა ელექტროენერგიას. მაგრამ ბოლო წლებში, საქართველოში იმდენად გაიზარდა ელექტროენერგიის მოხმარება, ტურიზმის განვითარების გამო, განსაკუთრებით ზაფხულში, რადგან ყველას მომსახურების სფეროს სჭირდება კონდიციონერი და სხვა სახის სერვისი, რომელიც ელექტროენერგიაზე მუშაობს. ამიტომ, ელექტროენერგიის იმპორტი დავიწყეთ. ატომური ელექტრო სადგურის აშენების შემდეგ, საქართველო კიდევ ერთი გამოწვევის წინაშე დგება. ჩვენ შეიძლება თურქეთის სახით, ელექტროენერგიის ტრადიციული საექსპორტო ბაზარი დავკარგოთ, რომლის გამოც აშენდა სპეციალური ელექტროგადამცემი ქსელი, თავისი მუდმივი დენის ჩანართით. ამ ქსელით, აზერბაიჯანს და რუსეთს თურქეთში, საქართველოს გავლით ტრანზიტულად გააქვთ ელექტროენერგია. საიდანაც ჩვენს ქვეყანას გარკვეული შემოსავალი აქვს და შიძლება ეს ტრანზიტიც მკვეთრად შემცირდეს და ამხელა ინფრასტრუქტურა უფუნქციო გახდეს“, - განუცხადა Europetime-ს პაატა ცინცაძემ. რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა და თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა ატომური ელექტროსადგურის, „აკუიუს“ მესამე ენერგობლოკის მშენებლობა დაიწყეს. პუტინის განცხადებით, ატომური ელექტროსადგურის პროექტი მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს თურქეთის ენერგოუსაფრთხოებას და ქვეყნის ეკონომიკას კიდევ უფრო გააძლიერებს. ერდოღანმა კი განაცხადა, რომ ქვეყნის ეროვნულ ენერგო ინფრასტრუქტურაში ატომური ენერგიის დამატება ენერგო მომარაგების უსაფრთხოებისთვის სტრატეგიული ნაბიჯია. ინტერვიუ სრულად ამ ლინკზე შეგიძლიათ ნახოთ - ენერგეტიკის ექსპერტი: როგორ შეიძლება ჰესის ტექნიკური ნაგებობის მაღალი დონის ექსპერტიზა არ ჩატარდეს?!
ენერგეტიკის ექსპერტი: როგორ შეიძლება ჰესის ტექნიკური ნაგებობის მაღალი დონის ექსპერტიზა არ ჩატარდეს?!
წლების წინ, ელექტროენერგიის ექსპორტიორი საქართველო, ბოლო წლების განმავლობაში, არა თუ ექსპორტს ვეღარ ახორციელებს, ელექტროენერგიის გაზრდილი მოხმარების გამო (12 მილიარდ კილოვატ საათამდე), ყოველწლიურად თვითონ შეისყიდის 1.5 მილიარდ კილოვატ საათს სამი ქვეყნიდან, მათ შორის რუსეთიდან. მიუხედავად ამ მოცემულობისა, ქვეყანაში დიდი ჰესების მშენებლობას ეწინააღმდეგება მოსახლეობის გარკვეული ნაწილი. დღეისთვის შეჩერებულია სამი დიდი ელექტროსადგურის ნენსკრა, ნამახვანჰესის და ხუდონჰესის მშენებლობა, რომლებიც ქვეყანის ენერგოდამოუკიდებლობას გაზრდიდა და ექსპორტიორ ქვეყნადაც აქცევდა. თუმცა ენერგოდამოუკიდებლობის საპირწონედ დგას სვანეთსა და რაჭა-ლეჩხუმში ისტორიულ-კულტურული მემკვიდრეობის საფრთხის ქვეშ დაყენება, გარემოზე უარყოფითი ზემოქმედება, უნიკალური მიკროკლიმატური ზონების შეცვლა და რაც მთავარია ჰესის, წყალსაცავის უსაფრთხოება წყალსაცავიანი ელექტროსადგურების მიმართ მოსახლეობის და გარემოს დამცველების აღნიშნული შიშები გამოწვეულია სახელმწიფო კვლევითი და საექსპერტიზო ინსტანციების მუშაობის ხარისხის მიმართ, უნდობლობით. ასევე სხვა ახალ აშენებულ ჰესებზე მომხდარი ავარიებით. რა ენერგო პოტენციალი აქვს საქართველოს? ენერგოდამოუკიდებლობის მოსაპოვებლად, ამ სიტუაციიდან სად არის გამოსავალი? შესაძლებელია თუ არა დიდი ჰესების უსაფრთხოდ აშენება და ამისთვის რა უნდა გააკეთოს სახელმწიფომ? - აღნიშნულ საკითხებზე Europetime ენერგეტიკის აკადემიის წევრს პაატა ცინცაძეს ესაუბრა. _თქვენი შეფასებით, რამდენად ადეკვატური თანხა იხარჯება ნამახვანჰესის დაპროექტებასა და მშენებლობაზე? პროექტის ხარჯების შემცირება, ხომ არ ხდება პროექტის უსაფრთხოების ხარჯზე? ასეთი დიდი ნაგებობის უსაფრთხოება განისაზღვრება სამ ეტაპზე. პირველი - ეს არის პროექტირების სტადია, რომელიც უნდა გაკეთდეს აუცილებლად მაღალ დონეზე. მეორე არის მშენებლობა, მესამე ეს არის ექსპლუატაციის პერიოდი. როცა უკვე ჰესი მუშაობს. არსებობს ასეთი საერთაშორისო ორგანიზაცია, მაღალი კაშხლების ასოციაცია ICOLD, შვეიცარიაში აქვს შტაბბინა. მათი მიერ გამოქვეყნებული მასალების მიხედვით, ყველაზე ხშირად, ჰიდროსადგურებზე ავარიები ხდება პირველ 3-5 წლიან ინტერვალში. ამ ვადაში გამოჩნდება ხოლმე პროექტირებისას და მშენებლობის დროს დაშვებული შეცდომები. შემდეგ, 50 წელი ძალიან იშვიათობაა ავარიები და 50 წლის შემდეგ, ისევ ჩნდება ავარიების საშიშროება იმიტომ, რომ აქ უკვე იწყება გამოყენებული მასალების და კონსტრუქციების ე.წ დაღლილობა, დაძველება და ამან შეიძლება, გამოიწვიოს რაიმე ავარია. თუ ნამახვანიჰესი აშენდება ყველა საერთაშორისო სტანდარტების დაცვით და პროექტი მაღალ დონეზე იქნება გაკეთებული, რა თქმა უნდა, უსაფრთხოა. მაგრამ ჩვენდა სამწუხაროდ, ჰესების პროექტების ექსპერტიზის ზედმეტად ლიბერალური სისტემა გვაქვს. დაახლოებით 20 წლის წინ შემოიღეს ერთი ფანჯრის პრინციპი, გამარტივებული პროცედურები, როცა პროექტირებისთვის და მშენებლობისთვის არავითარი ლიცენზიის მოთხოვნა აღარ ხდება, ასეთ პროექტებზე ეს არ არის სწორი მიდგომა. როგორ შეიძლება ტექნიკური ნაგებობის ექსპერტიზა არ ჩატარდეს, ძალიან მაღალ დონეზე და ძალიან მაღალი დონი სპეციალისტების მიერ?! ამის მაგალითია ავარიები მესტიაჭალაჰესზე, შუახევჰესზე და ა.შ. აღნიშნული ავარიები ძირითადად მოხდა პროექტირებისას დაშვებული შეცდომების გამო. ან მშენებლობის დროს დაშვებული შეცდომების მიზეზით. ჩვენ ამ პროექტებს სათანადო ექსპერტიზა ვერ ჩავუტარეთ. სახელმწიფომ ვერც ტექნიკური ზედამხედველობა ვერ განახორციელა, სათანადო დონეზე მშენებლობის პერიოდში. _მიზეზი რა არის? შესაბამისი სამსახურების არარსებობა, კვალიფიციური კადრების დეფიციტი, თუ კიდევ სხვა სახის დამატებით პრობლემებთან გვაქვს საქმე? რა თქმა უნდა, შესაბამისი კვალიფიკაციის საკმარისი კადრები არ გვყავს. ეს მხოლოდ ჩვენი ბრალია. ჩვენ, როცა გავაჩერეთ ხუდონჰესის მშენებლობა 1987 წელს და გახარებულები ვიყავით ამით, ვამბობდით, რომ ეს არის ჩვენი ყველზე დიდი მიღწევა, ამის შედეგია ეს ყველაფერი. ხუდონის მშენებლობა იცით როგორ იყო დაგეგმილი? ენგურჰესის მშენებლობა 1983 წელს დამთავრდა. ენგურჰესზე ჩამოყალიბდა ჰიდროტექნიკური მშენებლობის უზარმაზარი სკოლა. 15-18 წელი შენდებოდა ენგურჰესი და ინჟინრების, მშნებლების და ტექნიკური პერსონალის მთელი თაობები გაიზარდა. ამის გარდა, გაჩნდა უზარმაზარი სამშენებლო ბაზა და ტექნიკა. ხუდონჰესის გაჩერებასთან ერთად ეს ყველაფერი ჩვენ მოვკალით. ჩვენი ხელით გავანადგურეთ ყველაფერი. ისეთი საქმე გავაკეთეთ, მტერს რომ მოესურვებინა ის ვერ დაგვიშავებდა ამდენს. ხუდონჰესს 1.7 მილიარდი კილოვატსაათი ელექტროენერგია უნდა გამოემუშავებინა. ამით არსებულ დეფიციტს შევავსებდით, ხუდონს კიდევ დამატებით სხვა, ძალიან ბევრი პლიუსი ჰქონდა. მისი აშენების შემდეგ, ენეგურჰესზეც გავზრდიდით წარმოებას. ენგურჰესის წყალსაცავი ილამება. ხუდონჰესის აშენების შემთხვევაში, ენგურჰესის ექსპლუატაციის პერიოდი დაახლოებით 100 წლით გაიზრდებოდა. გარდა ამისა, ჩვენ დიდი პრობლემები გვაქვს აფხაზეთთან დაკავშირებით. აფხაზეთისთვის ელექტროენერგიის მიწოდების რაოდენობა 2 მილიარდ კილოვატსაათამდე გაიზარდა. აფხაზეთი ჩვენი ტერიტორიაა და რა თქმა უნდა ჩვენ ვერ შევუწყვეტთ ელექტროენერგიის მიწოდებას და ამაში ხუდონჰესს განსაკუთრებული როლი ექნებოდა. ერთი სიტყვით ხუდონჰესის გაჩერება იყო მომაკვდინებელი დარტყმა საქართველოს ჰიდროენერგეტიკისთვის და ენერგოდამოუკიდებლობისთვის, რომლის ნაყოფსაც ახლა ვიმკით. ხუდონჰესის მშენებლობის დაწყების რეალური შესაძლებლობა არსებობს და ადრე თუ გვიან აუცილებლად გაკეთდება. სჯობს ადრე გაკეთდეს. ნამახვანსაც იგივე ეხება. ორივეს აშენება, რა თქმა უნდა შეიძლება. უნდა შევძლოთ და გავაკეთოთ პროექტების ექსპერტიზის და მშენებლობის ზედამხედველობა თანამედროვე სისტემა გამართული და არა ისეთი, როგორიც დღეს გვაქვს. _ახლა რა ხარისხის პროექტიც არის და რა დონის ექსპერტიზა, ზედამხვედველობის სისტემა, ამ მოცემულობით რამდენად მიზანშეწონილია ნამახვანჰესის აშენება? ჰესის მშენებლობა სახლის მშენებლობას არ ჰგავს. პროექტირება ფაქტობრივად სრულდება, მაშინ როდესაც მშენებლობა სრულდება. მაგალითად, ენგურჰესზე მშენებლობის დროს, 200 კაცი მუშაობდა საპროექტო ჯგუფში, რომელიც იყო განთავსებული ენგურზე. მშენებლობის მიმდინარეობისას პერიოდულად ცვლილებები შედიოდა პროექტში, ანუ პროექტირება მშენებლობის დროსაც გრძელდება. ამიტომ, დღევანდელი მონაცემებით კი ბატონო, შეიძლება მშენებლობის დაწყება. მაგრამ კიდევ ერთხელ ვიმეორებ, თუ ჩვენ არ გვაქვს პროექტის ხარისხიან ექსპერტიზის და ტექნიკური ზედამხედველობის განხორციელების თავი არ გვყავს საკმარისი კვალიფიციური სპეციალისტები, პროექტის მიმდინარეობისას, ჩვენ უნდა შევძლოთ ის, რომ სხვა ქვეყნიდან მაინც მოვიწვიოთ, კვალიფიციური კომპანიები, რომელიც სათანადო ტექნიკურ ზედამხედველობას განახორციელებს. _ერთ-ერთ ექსპერტის მოსაზრება იყო, რომ თუ არსებული ჰესების რეაბილიტაციაზე დაიხარჯება გარკვეული მოცულობის თანხა, აქამდე წარმოებული ენერგიის 20-25 პროცენტამდე გაზრდა შესაძლებელია. თქვენ როგორ აფასებთ ამ ინიციატივას, რამდენად რეალისტურ გათვლებს ეფუძნება და განსახორციელებლად რამდენად რეალისტურია? რა თქმა უნდა, რეალობას არ შეესაბამება. არსებული ჰესების რეაბილიტაცია რომც მოხდეს, 25 პროცენტით მაინც ვერ გაიზრდება. თეორიულად რომ წარმოვიდგინოთ და რეაბილიტაცია ჩაუტარდეს, მაგალითად ლაჯანურჰესის წყალსაცავი რომ გავასუფთაოთ, რომელიც დალამულია. კატასტროფულად ძვირი დაჯდება. ძალიან რთულად განსახორციელებელი საქმეა. გაწმენდა ასე იოლად არ ხდება. სად უნდა წავიღოთ ამდენი ლამი და ქვიშა, მაგაზე ვინმე პასუხს გვეუბნება? რა არის გასაკეთებელი, სად არის ეს რეზერვი, რომელ ჰესზე? თუ საუბრობენ კონკრეტულადაც უნდა თქვან. ენგურჰესის რეაბილიტაცია ახლა კეთდება. გვირაბიდან წყლის გაჟონვის გამო დაახლოებიტ 300 მილიონი კილოვატსაათი ელექტროენერგია იკარგებოდა. იმედია რეაბილიტაცია სწორად ჩატარდება და 300 მილიონ კილოვატ საათს დავიმატებთ. სამწუხაროდ 300 მილიონი, ჩვენი ჯამური წარმოების ელექტროენერგიის 3 პროცენტიც არ არის. არავითარი რეაბილიტაცია ამას არ უშველის. ის ელექტროენერგია, რაც დღეს გვაკლია, მთლიანად, რეაბილიტაციის ხარჯზე რომ დავფაროთ, შეუძლებელია. _რაც შეეხება ნამახვანჰესს, რამდენად საფუძვლიანია მოსახლეობის შიშები ჰესის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით, გარემოზე ზემოქმედების კუთხით და მშენებლობის ხარისხთან დაკავშირებით? რატომ გაჩნდა ასეთი პროტესტი, რამდენად სწორი ინფორმაცია აქვს მოსახლეობა და დაცულია თუ არა უსაფრთხოების ზომები? ახლა ნამახვან ჰესზეა საუბარი, თორემ ყველაფერი დაიწყო ხუდონიდან. როცა ვსაუბრობთ, რომ საქართველოში ჰესები უნდა ავაშენოთ, ამის ქვეშ ხშირად არის საუბარი, რომ მოდი მცირე ჰესები ავაშენოთ, 13 მეგავატამდე სიმძლავრის სადგურებზეა საუბარი. ასევე საშუალო სიმძლავრის 50 მეგავატამდე სადგურებზე. მცირე და საშუალო სიმძლავრის სადგურებს წყალსაცავები არ სჭირდება. წყალსაცავი სჭირდება დიდ ჰესებს. ჩვენი მდინარეები არის სეზონური. ზაფხულში ბევრი წყალია, ზამთარში ცოტა. ბევრ წყალს ვკარგავთ. წყალსაცავი საჭიროა სწორედ იმისთვის რომ ზამთრისთვის მოხდეს დაგროვება და ზამთარში ამ წყლის მარაგის გამოყენება. აქ არის მხოლოდ ერთი გამოსავალი, ავაშენოთ წყალსაცავიანი ჰესები და ზაფხულში მდინარეების ჭარბნადენი დავაგროვოთ, ამ წყალსაცავებში. შემდეგ გავხარჯოთ ეს ენერგია ზამთარში, რომ ელექტროენერგიის იმპორტი აღარ დაგვჭირდეს. დღევანდელი მონაცემებით, იმპორტს ვახორციელებთ წელიწადში 9 თვე. ასეთი მდინარე, რომელსაც აქვს ამხელა პოტენციალი და შესაძლებელია წყალსაცავიანი ჰესების მშენებლობა საქართველოში სულ ორია. ერთი არის ენგური, მეორე რიონი. სხვა მდინარეებს ამხელა პოტენციალი არ აქვს. მთელი საქართველოს მდინარეების ტექნიკურად გამოსაყენებლი ჰიდროპოტენციალი, ადაახლოებით 40 მილიარდი კილოვატ საათია. მისი თითქმის ნახევა რი ამ ორ მდინარეზე . ამიტომ, ადრე თუ გვიან ნამახვანი და ხუდონჰესი აუცილებლად აშენდება. სჯობს ადრე აშენდეს. მეტი გზა არ გვაქვს. თუ, რა თქმა უნდა, გვინდა დამოუკიდებლობა, ევროკავშირის წევრობა. თუ რუსეთის გუბერნიად გადაკეთება გვსურს, მაშინ აღარ გვინდა აღარაფერი რუსები შეგვინახავენ. მაგრამ ეს ხომ არ გვინდა?! ყველა სახელმწიფო ცდილობს, ენერგოდამოუკიდებლობის ამღლებას. ევროკავშირის „ენერჯი კომუნითის“, წევრი საქართველო 2016 წელს გახდა. ეს ფაქტიურად ნიშნავს იმას, რომ საქართველოს ენერგეტიკა შევიდა ევროკავშირში. რა თქმა უნდა, იქ ძალიან ბევრი მოთხოვნაა დასაკმაყოფილებელი, რომელსაც „ენერჯი კომუნითი“ ითხოვს წევრებისგან. პირველ რიგში ეს არის ელექტროენერგისს ბაზრის ლიბერალიზაცია, კონკურენტული გარემოს შექმნა, სექტორში და თვითკმარი ენერგეტიკული სექტორის არსებობა. არავის არ უნდა მიიღოს ისეთი წევრი რომელიც, ასე ვთქვათ იქნება ევროკავშირის სარჩენი. მით უმეტეს წევრი, რომელიც ენერგეტიკულად არ არის დაკავშირებული ევროკავშირთან. ჩვენ ელექტროგადამცემი ხაზებით პირდაპირ დაკავშირებული არ ვართ ევროკავშირთან. ეს ძალიან დიდი პრობლემაა. _რატომ ვერ ხერხდება ამ ელექტროგადამცემი ხაზების აშენება, თანხების გამო, თუ თვითონ ევროკავშირიც არ აქტიურობს ამ კუთხით და მისთვის სტრატეგიული ღირებულება არ აქვს? როგორც ნავთობ და გაზსადენებზე მოხდა, უცხოური ინვესტიციებით, მშენებლობა, ელექტროენერგიის დერეფნის კუთხით რატომ ვერ ხერხდება? ასეთი ელექტროგადამცემი ხაზების აშენება საკმაოდ დიდ თანხებს უკავშირდება. ჩვენ ევროკავშირის წევრ არც ერთ ქვეყანას არ ვესაზღვრებით. ერთი, ძალიან რთული გზაა თურქეთის გავლით შევძლოთ ევროპის ბაზარზე გასვლა, რასაც თურქეთი კატეგორიულად ეწინააღდეგება. მეორე გზა არის შავი ზღვის ფსკერზე, სადენების გაყვანა, რაც ასევე ძალიან ძვირი და ძალიან რთული პროექტია. რა თქმა უნდა შეიძლება, თუ ევროკავშირის ქვეყნები დაინახავენ რომ საქართველოში ამისთვის რამე კეთდება. ჩვენ 30 წელია არაფერი ახალი არ აგვიშენებია. ჰესებს ვგულისხმობ, მწვანე ენერგიაზეა აქ საუბარი. მათ არ სჭირდებათ თბოსადგურების საშუალებით მიღებული ელექტროენერგია. თუ იქნება წარმოებული დიდი რაოდენობის მწვანე ენერგია, რომელიც შიდა ბაზარსაც დააკმაყოფილებს და ექსპორტის საშუალებაც იქნება, ამ შემთხვევაში ამ საკითხის დასმა შეიძლება. მაგრამ ახლა ევროკავშირში ხედავენ, რომ საქართველო ორ მეგავატიანი სადგურის აშენებასაც ვერ ახერხებს. ბუნებრივია, ამ ქსელის აგების პროექტიც დღის წესრიგში არ დგას. რისთვის უნდა აშენდეს? თურქეთეთთან დამაკავშირებელი ელექტროგადამცემი ხაზიც უფუნქციოდ გვრჩება. რომელსაც საშუალება აქვს 700 მეგავატი გაატაროს, ამ დროს არ ატარებს 20-30 მეგავატზე მეტს. თუ ჩვენ ენერგეტიკას განვავითარებთ ისე, როგორც საჭიროა, მაშინ შესაძლოა, ჩვენს ელექტროკავშირების განვითარებაზე ევროპამაც იზრუნოს და მხოლოდ ჩვენ საზრუნავი არ გახდეს. _თუ ელექტროგადამცემი ხაზით ვერ ვუკავშირდებით ევროპას და თურქეთსაც ვკარგავთ, როგორც ელექტროენერგიის პოტენციურ შემსყიდველს, საქართველოში დიდი ჰესების აშენება კიდევ საჭირო ხდება? რა თქმა უნდა, ჩვენ ხომ მხოლოდ თურქეთზე არ გვაქვს საუბარი. ჩვენ ჯერ ჩვენი შიდა ბაზარი არ გვაქვს დაკმაყოფილებული. ახლა სამი ქვეყნისგან ვყიდულობთ, ელექტროენერგიას - რუსეთისგან, აზერბაიჯანისგან და თურქეთისგან. ადრე ვიყავით ექსპორტიორი ქვეყანა, ახლა არათუ საექსპორტო მოცულობები აღარ გვაქვს, ჩვენ თვითონ ვყიდულობთ. ერთადერთი რესურსი, რითაც ელექტროენერგიის წარმოება შეგვიძლია, არის ჰიდრო რესურსი. ჩვენ არც ნავთობი გვაქვს, არც გაზი. მოხმარება იზრდება, რა ვქნათ, ეს მოხმარება უნდა დავაკმაყოფილოთ, ან საკუთარი წყაროებიდან, ან ვიყიდოთ სხვა ქვეყნისგან. მეტი გზა უბრალოდ არ არსებობს. არის კიდევ ერთი გზა, რომ თბოსადგურები ავაშენოთ, მაგრამ თბოსადგურების აშენების შემთხვევაში, გარდა ეკოლოგიური პრობლემებისა, არსებობს, დამოკიდებულების ზრდა აზერბაიჯანზე. ჩვენ არ გვაქვს ეს გაზი და აზერბაიჯანიდან უნდა შემოვიტანოთ. ასე რომ, ჰესების მშენებლობა არის ერთადერთი ხსნა იმისთვის, რომ ჩვენ გვქონდეს ჩვენი ენერგეტიკა და მინიმალურად დამოკიდებული ვიყოთ სხვა ქვეყანაზე.
ეკონომიკის სამინისტრო "ნამახვანი ჰესის" მშენებლობის შეჩერებას უარყოფს
"ქუთაისში გამართულ შეხვედრაზე "ნამახვანი ჰესთან" დაკავშირებული განცხადებების შემდეგ, ვრცელდება არასწორი ინფორმაცია, თითქოს "ნამახვანი ჰესის" მშენებლობა შეჩერდა", - ამის შესახებ ინფომაციას ეკონომიკის სამინისტრი ავრცელებს. "განვმარტავთ, რომ ეს არის გაკეთებული განცხადებების არასწორი ინტერპრეტაცია - ჰესის მშენებლობა გრძელდება, შეჩერდება მხოლოდ კაშხლისა და წყალსაცავის სამშენებლო სამუშაოები იმ დრომდე, ვიდრე არ მოხდება რამდენიმე ძირითადი კვლევის ხელახალი გადამოწმება და ვალიდაცია. კიდევ ერთხელ ხაზგასმით აღვნიშნავთ, რომ სახელმწიფოს მიერ დაქირავებული დამოუკიდებელი ექსპერტების დასკვნებამდე, რომლებიც გადაამოწმებენ ძირითად კვლევებს, შეჩერდება მხოლოდ კაშხლისა და წყალსაცავის მშენებლობა და არა პროექტით დაგეგმილი სხვა სამუშაოები. ეკონომიკის მინისტრმა ასევე გააჟღერა რამდენიმე მნიშვნელოვანი ინიციატივა, კერძოდ: შეიქმნება რიონის ხეობის განვითარების 5 მილიონიანი ფონდი; „ნამახვანი ჰესის“ სამშენებლო სამუშაოებს ქართველი დირექტორი უხელმძღვანელებს; შეიქმნება „ნამახვანი ჰესის“ ზედამხედველობისთვის დამოუკიდებელი საბჭო", - ნათქვამია სამინისტროს განცხადებაში.
უკრაინის ოდესის პორტში NATO-ს 4 გემი შევიდა
უკრაინის ოდესის პორტში NATO-ს 4 გემი შევიდა. ამის შესახებ ინფორმაცია უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს ვებგვერდზე გამოქვეყნდა. ოდესის პორტში შევიდნენ თურქეთის ესპანეთისა და რუმინეთის სამხედრო გემები, რომლებიც NATO-ს მეორე მუდმივ ნაღმსაწინააღმდეგო ჯგუფში არიან გაერთიანებული. გემები უკრიანის სამხედრო-საზღვაო ძალების მონაწილეობით შავი ზღვის აკვატორიაში წვრთნას ჩაატარებენ. NATO-ს მეორე მუდმივი ნაღმსაწინააღმდეგო ჯგუფი - ეს არის ალიანსის სწრაფი რეაგირების ერთ-ერთი სეგმენტი, რომელიც შედგება სამეთაურო ხომალდისა და არა უმეტეს 7-8 გემისგან. ამ ჯგუფის მიზანს წარმოადგენს საზღვაო ნაღმები მოძებნა და განადგურება, ასევე ხომალდების თანხლება და გაცილება ნაღმებიანი დაბრკოლებების გავლით. დაინტერესებულ მოქალაქეებს, პანდემიის გამო, სამხედრო გემების მონახულება ეკრძალებათ.
პროექტს ,,შეღავათიანი აგროკრედიტი“ ახალი მიზნობრიობა, ენერგოეფექტური საწარმოების დაფინანსება დაემატა
პროექტს ,,შეღავათიანი აგროკრედიტი“ ახალი მიზნობრიობა, ენერგოეფექტური საწარმოების დაფინანსება დაემატა, რომელიც ენერგოეფექტური ღუმელების და ენერგოეფექტური ღუმელისთვის საწვავის მწარმოებელი საწარმოების დაფინანსებას მოიცავს. აღნიშნული ცვლილება დღეს მთავრობის სხდომაზე მიიღეს. ინფორმაციას სოფლის განვითარების სააგენტო ავრცელებს. როგორც განცხადედბაშია ნათქვამი, ,,შეღავათიანი აგროკრედიტში“ ახალი მიზნობრიობის დამატება ხელს შეუწყობს ქვეყანაში მყარ საწვავზე/ბიომასაზე (ხე-ტყის ნარჩენი, მშრალი შეშა, ნამჯა და სხვა საწვავად გამოსაყენებელი სასოფლო სამეურნეო ნარჩენები) მომუშავე ენერგოეფექტური ღუმელების წარმოების განვითარებას და ალტერნატიული და განახლებადი მყარი საწვავი საშუალებების (პელეტი, ბრიკეტი, შეშა, ხე-ტყის ნარჩენი, ნამჯა და სასოფლო სამეურნეო სხვა ნარჩენები) მწარმოებელი საწარმოების შექმნას. „სასურსათო და ენერგო ეფექტური მრეწველობის დაფინანსების“ ქვეკომპონენტის ფარგლებში, დაფინანსდება როგორც სესხები, ასევე ლიზინგი. "ხე-ტყის დამამზადებელი ტექნიკის შესყიდვის მიზნით საწყის ეტაპზე, საფინასო ინსტიტუტების მიერ, სესხები გაიცემა 2021 წლის პირველი მაისიდან, იმ იურიდიულ პირებზე და ინდმეწარმეებზე, რომლებიც რეგისტრირებულები იქნებიან, ახმეტის, დედოფლისწყაროს, ყვარელის, თელავის, თიანეთის, ჩოხატაურის, ლანჩხუთის და ოზურგეთის მუნიციპალიტეტებში. „შეღავათიანი აგროკრედიტის“ პროექტში განხორციელებული მნიშვნელოვანი ცვლილება ტყის სექტორის რეფორმას უკავშირდება. ტყის სექტორის რეფორმის პროექტს გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოება (GIZ) საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროსთან ერთად ახორციელებს. პროექტის ფარგლებში, სოფლის განვითარების სააგენტო „ენერგოეფექტურობის ხელშეწყობის პროგრამას“ განახორციელებს", - ნათქვამია განცხადებაში.
საქსტატი: 2020 წელს უცხოური ინვესტიციები, 2019 წელთან შედარებით, 52.9 პროცენტით შემცირდა
"წინასწარი მონაცემებით, საქართველოში განხორციელებული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოცულობამ 2020 წელს 616.9 მლნ. დოლარი შეადგინა, რაც 52.9 პროცენტით ნაკლებია 2019 წლის დაზუსტებულ მონაცემებზე", - ამის შესახებ საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მიერ გამოქვეყნებულ ანგარიშშია ნათქვამი. როგორც ანგარიშშია ნათქვამი, შემცირების გამომწვევ უმთავრეს მიზეზად სახელდება რამდენიმე საწარმოს გადასვლა საქართველოს რეზიდენტის საკუთრებაში, რამაც პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მაჩვენებელი 340.5 მლნ. დოლარით შეამცირა. სამი უმსხვილესი ინვესტორი ქვეყნის წილმა მთლიან პირდაპირ უცხოურ ინვესტიციებში, 2020 წლის წინასწარი მონაცემებით, 95.3 პროცენტი შეადგინა. ქვეყნების პროცენტულ სტრუქტურას განხორციელებული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მონაცემების მიხედვით, პირველ ადგილზე გაერთიანებული სამეფო იმყოფება 49.9 პროცენტით, მეორეზე - ნიდერლანდი 27.9 პროცენტით, ხოლო მესამეზე - თურქეთი 17.5 პროცენტით.
კონგრესმა ამერიკის ე.წ სამაშველო გეგმა დაამტკიცა
კონგრესმა ამერიკის ე.წ სამაშველო გეგმა დაამტკიცა. თეთრი სახლი აცხადებს, რომ ეს არის ისტორიული საკანონმდებლო პაკეტი, რომელიც ეკონომიკას ნახტომისებურად წაწევს წინ, პანდემიას გაუმკლავდება და თითოეულ ამერიკელს დაეხმარება. ბაიდენის ადმინისტრაციამ ეკონომიკური კრიზისიდან გამოსასვლელად ახალი გეგმა შეიმუშავა. $25 მილიარდი რესტორნებს, $170 მილიარდი სკოლებს - რას მოიცავს აშშ-ის ეკონომიკის სტიმულირების პაკეტი აშშ-ის სენატმა კოვიდპანდემიის პირობებში ეკონომიკის დახმარების გეგმა დაამტკიცა
