ძებნის რეზულტატი:
NATO-ს გამანადგურებლებმა ლიეტუვაში დრონი ჩამოაგდეს
ლიეტუვის პრეზიდენტის განცხადებით, NATO-ს გამანადგურებელმა თვითმფრინავებმა ჩამოაგდეს დრონი, რომელიც ღამით ლიეტუვის საჰაერო სივრცეში შეიჭრა. ოფიციალური პირების თქმით, დრონი, სავარაუდოდ, მეზობელი ბელორუსიდან ლიეტუვის სამხრეთ ნაწილში — ქვეყნის სიდიდით მეორე ქალაქ კაუნასთან — სამშაბათს, შუაღამის შემდეგ მალევე შევიდა. კრიზისების მართვის ეროვნული ცენტრის წარმომადგენლის განცხადებით, დრონის წარმომავლობა ჯერჯერობით დაუდგენელია. ვარაუდობენ, რომ ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც NATO-ს თვითმფრინავმა ლიეტუვის საჰაერო სივრცეში დრონი ჩამოაგდო. სამშაბათს, დღის პირველ ნახევარში, დედაქალაქ ვილნიუსსა და მიმდებარე რეგიონში დრონთან დაკავშირებული განგაშის სიგნალები გაისმა. ადგილობრივი დროით, შუაღამის შემდეგ მალევე (21:00 GMT) რეგიონში მცხოვრებთა ტელეფონებზე გაიგზავნა შეტყობინებები, რომლებიც დრონის შესაძლო შემოჭრის შესახებ აფრთხილებდა მოსახლეობას და მოუწოდებდა მათ, „უსაფრთხო ადგილი მოეძებნათ.“ რუსეთ-უკრაინის ომის მიმდინარეობისას NATO-ს წევრ სახელმწიფოებში, მათ შორის ბალტიის ქვეყნებში, ფინეთში, რუმინეთსა და პოლონეთში და ასევე, მოლდოვაში არაერთხელ შეიჭრნენ რუსული დრონები. იყო შემთხვევებიც, როცა სხვა სახელმწიფოების, მათ შორის ბალტიის ქვეყნების საჰაერო სივრცეებში უკრაინულმა უპილოტო საფრენმა აპარატებმა შეაღწიეს. კიევში განაცხადეს, რომ ეს დრონები კურსს ასცდნენ რუსეთის რადიოელექტრონული ბრძოლის საშუალებებით ზემოქმედების შედეგად.
იაპონიაში 100 წლის ან ამ ასაკს გადაცილებულთა რაოდენობამ 100 000-ს პირველად გადააჭარბა
ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, იაპონიაში 100 წლის ან მეტი ასაკის ადამიანთა რაოდენობამ პირველად გადააჭარბა 100 000-ს. სტატისტიკური მონაცემებით, იაპონიაში ამჟამად 107 677 ას წელს გადაცილებული ადამიანი ცხოვრობს, რაც მსოფლიოში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია; მათგან 88% ქალია. ყველაზე ხანდაზმული ქალია კიოტოს მკვიდრი, 114 წლის ფუიო კიშიმოტო, ხოლო ყველაზე ხანდაზმული მამაკაცი — კუმამოტოს მკვიდრი, 112 წლის ჰიკარუ კატო. ექსპერტები იაპონელთა სიცოცხლის ხანგრძლივობას რამდენიმე ფაქტორს უკავშირებენ, მათ შორის — ჯანსაღ კვებასა და აქტიური ცხოვრების წესს. ამ კუნძულოვანი ქვეყნის სამზარეულო ძირითადად თევზის, ბოსტნეულისა და ბრინჯისგან შედგება და დასავლური კვების რაციონისგან განსხვავებით, ნაკლებად გაჯერებულ ცხიმს შეიცავს. ხანდაზმულები ასევე რეგულარულად დადიან ფეხით, ველოსიპედით, სარგებლობენ საზოგადოებრივი ტრანსპორტით და ვარჯიშობენ.
აშშ-მ პირველად დაადასტურა, რომ დედამიწის ორბიტაზე კოსმოსური იარაღი განათავსა
აშშ-მ დაადასტურა, რომ დედამიწის ორბიტაზე კოსმოსური იარაღი განათავსა, რაც პირველი შემთხვევაა, როდესაც აშშ-მ ასეთი შეტევითი შესაძლებლობები აღიარა. აშშ-ის საჰაერო ძალების მდივანმა ტროი მეინკმა განაცხადა, რომ „ორბიტაზე“ იარაღის ფლობა აუცილებელი იყო აშშ-ის ძალების მტრული მტრის ქმედებებისგან დასაცავად. მეინკმა განაცხადა, რომ აშშ მზადაა „მზარდი საფრთხეებისთვის“, მაგრამ არ დაუკონკრეტებია იარაღის შესაძლებლობები ან როდის გაიგზავნა ის ორბიტაზე. BBC-ის ცნობით, 1967 წლის ხელშეკრულებით, მასობრივი განადგურების იარაღის ორბიტაზე გამოყენება აკრძალულია. მას შემდეგ სახელმწიფოები — მათ შორის აშშ, რუსეთი და ჩინეთი — ხელშეკრულების ფარგლებს გარეთ არსებულ სხვა შესაძლებლობებს განიხილავენ; მაგალითად, მოწინააღმდეგეთა თანამგზავრების სამიზნეში ამოღებას, რაც გადამწყვეტ როლს ასრულებს სამხედრო კომუნიკაციაში, დაზვერვასა და ნავიგაციაში.
ყაზახეთი შუა დერეფნის გამტარუნარიანობის 20 მილიონ ტონამდე გაზრდას გეგმავს
ყაზახეთი გეგმავს, „შუა დერეფნის“ გამტარუნარიანობა წელიწადში 20 მილიონ ტონამდე გაზარდოს. ამის შესახებ ყაზახეთის პრეზიდენტმა ყასიმ-ჟომართ თოყაევმა ცენტრალური აზიისა და კორეის რესპუბლიკის პირველ სამიტზე განაცხადა. ინფორმაციას „Report“-az-ი ყაზახეთის პრეზიდენტის პრესსამსახურზე დაყრდნობით ავრცელებს. მისი თქმით, გლობალური მიწოდების ჯაჭვების ცვლილების ფონზე, ცენტრალური აზიის, როგორც აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის მნიშვნელოვანი რგოლის როლი იზრდება. თოყაევმა აღნიშნა, რომ ყაზახეთი მიზნად ისახავს თავისი ტერიტორიის გავლით ტრანზიტული ტვირთების საერთო მოცულობის წელიწადში 100 მილიონ ტონამდე გაზრდას. ამ კონტექსტში ქვეყანა განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს „შუა დერეფნის“ განვითარებას. „ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში ამ მარშრუტზე ტვირთების მოცულობა ხუთჯერ გაიზარდა. უახლოეს მომავალში ჩვენ ვაპირებთ მისი გამტარუნარიანობის წელიწადში 20 მილიონ ტონამდე გაზრდას,“ — განაცხადა ყაზახეთის პრეზიდენტმა. მან ასევე აღნიშნა, რომ „შუა დერეფანი“ პოტენციურად შეიძლება, ინტეგრირდეს სატრანსპორტო ინიციატივა TRIPP-თან, რომელიც „ტრამპის მარშრუტის“ (Trump Route) სახელითაა ცნობილი. „შუა დერეფანი“ ჩინეთს ევროპის ქვეყნებთან ყაზახეთის, კასპიის ზღვის, აზერბაიჯანისა და საქართველოს გავლით აკავშირებს. ყაზახური მხარის მონაცემებით, ამ მარშრუტზე ტვირთების გადაზიდვა 2025 წელს 62%-ით გაიზარდა, ხოლო კონტეინერების გადაზიდვა 2,7-ჯერ — 56 500 კონტეინერამდე. „შუა დერეფნის“ ამჟამინდელი გამტარუნარიანობა წელიწადში დაახლოებით 6 მილიონ ტონა ტვირთსა და 182 000-მდე კონტეინერს შეადგენს. ყაზახეთი გეგმავს, 2030 წლისთვის ეს მაჩვენებელი წელიწადში 10 მილიონ ტონამდე გაზარდოს.
ჟურნალისტი და მწერალი პაატა ნაცვლიშვილი გარდაიცვალა
73 წლის ასაკში გარდაიცვალა ქართველი ჟურნალისტი და მწერალი პაატა ნაცვლიშვილი. ცნობისთვის, ის იყო პაატა "პაატა ნაცვლიშვილის გამომცემლობის“ დირექტორი, სოციალურ მეცნიერებათა დოქტორი, ქართული ემიგრაციის ისტორიისა და გეოგრაფიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი და სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე. 1974 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი, ხელოვნების ფაკულტეტი – 1976 წელს. 1974-1976 წლებში მუშაობდა გაზეთ „თბილისის უნივერსიტეტის“ ლიტმუშაკად, 1976-1978 წლებში გაზეთ „ახალგაზრდა კომუნისტის“ კორესპონდენტად, 1978-1984 წლებში ჟურნალ „მართვეს“ ლიტმუშაკად, 1980-1984 წლებში საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს შორეული ნაოსნობის მატროსად, 1984 წელს მონაწილეობდა ტიმ სევერინის ექსპედიციაში „იაზონის ნაკვალევზე“, 1984-1985 წლებში მუშაობდა საქართველოს რადიოს ახალგაზრდული პროგრამების მთავარი რედაქციის მთავარ რედაქტორად, 1985-1988 წლებში „ახალგაზრდა კომუნისტის“ რედაქტორად, 1988 წლიდან კი გაზეთ „სამშობლოს“ რედაქტორი იყო. პაატა ნაცვლიშვილის ხელმძღვანელობით, 2014 წელს განხორციელდა პროექტი „მოგზაურობა ევროპაში 300 წლის შემდეგ“. პროექტის იდეა იყო სულხან-საბა ორბელიანის მიერ 1714–1715 წლებში გავლილი ევროპული მოგზაურობის მარშრუტის ზუსტად გამეორება 300 წლის შემდეგ. პაატა ნაცვლიშვილი დაჯილდოებულია საქართველოს ღირსების ორდენით, ოლიმპიური ორდენით, ოლიმპიური მედლით. არის „ოქროს კალმის“ ლაურეატი, კავკასიის რეკლამის საერთაშორისო ფესტივალის გრან-პრის მფლობელი, არაერთი ჟურნალისტური კონკურსის გამარჯვებული.
სამხრეთ კორეული კომპანიები ცენტრალური აზიის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის განვითარებაში ერთვებიან
სამხრეთ კორეა და ცენტრალური აზიის ქვეყნები შეთანხმდნენ, რომ რეგიონში სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის განვითარებაში კორეული კომპანიების მონაწილეობას ხელი შეუწყონ. ყირგიზეთის პრეზიდენტის პრესსამსახურის ცნობით, ხსენებული შეთანხმება აისახა სეულის დეკლარაციაში, რომელიც სამხრეთ კორეა-ცენტრალური აზიის პირველი სამიტის შედეგად მიიღეს. ლიდერებმა ხაზი გაუსვეს სატრანსპორტო სისტემების მოდერნიზაციისა და მულტიმოდალური კავშირების გაძლიერების მნიშვნელობას. „ლიდერები შეთანხმდნენ, ხელი შეუწყონ კორეული კომპანიების მონაწილეობას სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მშენებლობაში, მოდერნიზაციაში, ექსპლუატაციასა და მართვაში, ასევე — ციფრალიზაციასა და „ჭკვიანი მობილობის“ სისტემების განვითარებაში,“ — ნათქვამია დეკლარაციაში. მხარეებმა ასევე ხაზი გაუსვეს სატრანსპორტო მარშრუტებისა და მდგრადი ტრანსპორტის განვითარების, ასევე — რეგიონის სატრანზიტო პოტენციალის გაზრდის მნიშვნელობას. ცნობისთვის, 16-17 სექტემბერს სეულში, ცენტრალური აზია-კორეის რესპუბლიკის პირველი სამიტი გაიმართა. სამიტი აერთიანებს სამხრეთ კორეისა და ცენტრალური აზიის ხუთი ქვეყნის — ყაზახეთის, თურქმენეთის, უზბეკეთის, ყირგიზეთისა და ტაჯიკეთის ლიდერებს. სეულის განცხადებით, სამიტის მიზანი რეგიონული თანამშრომლობის გაღრმავება და მონაწილე ქვეყნებისთვის პრაქტიკული შედეგების უზრუნველყოფაა.
ევროკომისია შუა დერეფნისთვის €12 მილიარდის მობილიზებას გეგმავს
ევროკომისია „შუა დერეფნის“ განვითარებისთვის 12 მილიარდ ევრომდე საჯარო და კერძო ინვესტიციის მოზიდვას გეგმავს. ამის შესახებ ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა განაცხადა. „დღეს შემიძლია, გამოვაცხადო ახალი საერთაშორისო პროექტი სატრანსპორტო დაკავშირებულობის სფეროში. ის პირდაპირ დააკავშირებს სამხრეთ კავკასიასა და ცენტრალურ აზიას ევროპულ ბაზართან — იმას, რასაც ჩვენ „შუა დერეფანს“ ვუწოდებთ,“ — აღნიშნა ლაიენმა. მისი თქმით, დაფინანსების მოზიდვა ინიციატივა „Global Gateway“-ის (გლობალური კარიბჭე) ფარგლებში იგეგმება: „ჩვენ განზრახული გვაქვს, მოვიზიდოთ 12 მილიარდ ევრომდე საჯარო და კერძო ინვესტიცია. ჩვენი მიზანია მარშრუტების დივერსიფიკაცია, სავაჭრო ნაკადების გასამმაგება და ტვირთების ტრანზიტის დროის მნიშვნელოვნად შემცირება 2030 წლისთვის,“ — აღნიშნა ფონ დერ ლაიენმა. ცნობისთვის, შუა დერეფანი არის სატრანსპორტო და სავაჭრო მარშრუტი, რომელიც რეგიონის რამდენიმე ქვეყანას გადის და აზიას ევროპასთან აკავშირებს. ის ტრადიციული „ჩრდილოეთისა“ და „სამხრეთის“ დერეფნების ალტერნატივას წარმოადგენს. მარშრუტი ჩინეთიდან იწყება და ცენტრალური აზიის ქვეყნებს გადის. შემდეგ ის კვეთს კასპიის ზღვას, აზერბაიჯანს, საქართველოსა და თურქეთს, ვიდრე ევროპამდე მიაღწევდეს. შუა დერეფნის სახმელეთო მარშრუტი აზიის აღმოსავლეთ რეგიონებს (მათ შორის ჩინეთს) ევროპასთან აკავშირებს.
ფაშინიანი: TRIPP-ისგან სარგებელს რეგიონის ყველა ქვეყანა მიიღებს
სომხეთის ტერიტორიაზე პროექტ „ტრამპის გზა საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის“ (TRIPP) განხორციელებით, სარგებელს მიიღებს როგორც რეგიონის, ისე რეგიონის გარეთ არსებული ყველა ის ქვეყანა, რომელიც პროექტში მონაწილეობს. ფაშინიანმა ასეთ ქვეყნებს შორის დაასახელა ირანის ისლამური რესპუბლიკა და ამერიკის შეერთებული შტატები. ამის შესახებ ჟურნალისტებთან ბრიფინგზე პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა განაცხადა. „TRIPP-ს ჩვენი პროექტის „მშვიდობის გზაჯვარედინის“ კონტექსტში განვიხილავთ და მას ვხედავთ როგორც მშვიდობის, და არა საპირისპიროს ინსტრუმენტს. საჭიროა ამ შესაძლებლობით სარგებლობა,“ - განაცხადა ფაშინიანმა. აშშ-მ TRIPP-თან დაკავშირებული ფონდის დაფინანსება გააორმაგა
BBC: რუსეთის არჩევნებს დიდი სიურპრიზები არ მოჰყოლია, თუმცა გადამწყვეტია, როგორ გამოიყენებს კრემლი მიღებულ შედეგებს
BBC რუსეთის არჩევნებმა დიდი სიურპრიზები არ მოიტანა, თუმცა გადამწყვეტი მნიშვნელობა ექნება იმას, თუ როგორ გამოიყენებს კრემლი მიღებულ შედეგებს. კრემლის მიერ მკაცრად კონტროლირებად პოლიტიკურ სისტემაში ფართოდ იყო მოსალოდნელი, რომ მმართველი პარტია — „ერთიანი რუსეთი“ — პარლამენტში უმსხვილეს ძალად დარჩებოდა და მნიშვნელოვანი უპირატესობით გაიმარჯვებდა. წინასწარი მონაცემებით, პრეზიდენტ პუტინის მხარდაჭერის მქონე „ერთიანი რუსეთი“ სახელმწიფო სათათბიროში (დუმაში) საკონსტიტუციო უმრავლესობას, წინა არჩევნებთან შედარებით, კიდევ უფრო მეტი მანდატით შეინარჩუნებს. პარტიები, რომლებიც მნიშვნელოვნად ჩამორჩებიან ლიდერს, მაგრამ 5%-იანი ბარიერი გადალახეს და პარლამენტში მოხვდნენ, წინა მოწვევის პარლამენტშიც იყვნენ წარმოდგენილნი. პარტია „იაბლოკო“ პარლამენტში ვერ მოხვდა. „იაბლოკო“ იყო ერთადერთი, ომის მოწინააღმდეგე პოლიტიკური პარტია, რომელსაც არჩევნებში მონაწილეობის უფლება მისცეს, თუმცა კენჭისყრისთვის რეგისტრაციის გავლიდან სულ რაღაც 12 დღეში, უზენაესმა სასამართლომ პარტია საარჩევნო სიიდან ამოიღო. ხელისუფლება შიშობდა, რომ „იაბლოკოს“ მშვიდობის მომხრე გზავნილი საზოგადოებაში სულ უფრო მეტ მხარდაჭერას იძენდა. მიუხედავად იმისა, რომ „იაბლოკო“ პარტიული სიიდან ამოიღეს, მისმა დაახლოებით ასმა კანდიდატმა მაჟორიტარულ არჩევნებში მონაწილეობა მაინც განაგრძო. წინასწარი მონაცემებით, მანდატი ვერცერთმა მათგანმა ვერ მოიპოვა. პარტია აცხადებს, რომ მუდმივი ზეწოლის ქვეშ იმყოფებოდა. კენჭისყრის ბოლო დღის წინა დღეს უკრაინამ მოსკოვის მიმართულებით დრონებით მასშტაბური იერიში მიიტანა. მოსკოვის ოლქში სამი ადამიანი დაიღუპა, დედაქალაქში კი, ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა დააზიანეს. შეგახსენებთ, რუსეთის მიერ უკრაინის წინააღმდეგ წარმოებული ომი უკვე მეხუთე წელს ითვლის. ამ არჩევნების შედეგი წინასწარ იყო ცნობილი. გაცილებით ბუნდოვანია, რა მოხდება შემდეგ. სავარაუდოდ, კრემლი ამ შედეგს იმის მტკიცებისთვის გამოიყენებს, რომ რუსეთის მოქალაქეთა უმრავლესობამ პრეზიდენტს მხარი დაუჭირა; ამავდროულად, ეს საფუძვლად დაედება სამომავლო პოლიტიკისა და ომის მიმდინარეობასთან დაკავშირებული შემდგომი გადაწყვეტილებების გამართლებას.
Reuters: ევროკავშირი რუსეთთან დაკავშირებულ ბიზნესმენებს უსმანოვსა და ფრიდმანს სანქციებს მოუხსნის
ევროკავშირის ელჩები რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების სიიდან ალიშერ უსმანოვისა და მიხაილ ფრიდმანის ამოღების საკითხზე შეთანხმდნენ. Reuters-ი ევროპელ დიპლომატებზე დაყრდნობით წერს, რომ ევროკავშირი რუსეთთან დაკავშირებულ ბიზნესმენებს სანქციებს მოუხსნიდა, იმ პირობით, თუ მომდევნო რამდენიმე საათის განმავლობაში ევროკავშირის წევრი ქვეყნის არცერთი მთავრობა არ გამოთქვამდა წინააღმდეგობას. დიპლომატების ცნობით, შეთანხმების ფარგლებში ევროკავშირი ათასობით რუსი ფიზიკური და იურიდიული პირის წინააღმდეგ დაწესებულ სანქციებს სამი წლის ვადით გაახანგრძლივებს. როგორც ცნობილია, რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების რეჟიმის გახანგრძლივებას ხელს სწორედ უსმანოვისა და ფრიდმანის სიიდან ამოღების საკითხი უშლიდა. გავრცელებული ინფორმაციით, სლოვაკეთი სიიდან ორივე მათგანის ამოღებას ითხოვდა, ხოლო საფრანგეთმა უსმანოვის საკითხი დააყენა. ევროკავშირის მიერ რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების მოქმედების ვადა 22 სექტემბერს, შუაღამისას იწურება.
ტრამპი: აშშ კალიუმის შესყიდვის საკითხზე ბელორუსთან მასშტაბურ შეთანხმებას ამზადებს
აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის განცხადებით, აშშ კალიუმის შესყიდვის საკითხზე ბელორუსთან მასშტაბურ შეთანხმებას ამზადებს. „აშშ ბელორუსისგან პოტაშის (კალიუმის სასუქი) შესყიდვასთან დაკავშირებით მასშტაბურ შეთანხმებაზე მუშაობს. ფასი გაცილებით დაბალი იქნება იმასთან შედარებით, რასაც ახლა კანადა ვუხდით, რაც ძალიან კარგი ამბავია ჩვენი ფერმერებისთვის,“ - წერს აშშ-ის პრეზიდენტი Truth Social-ზე. ცნობისთვის, აშშ-მ ბელორუსის კალიუმის ინდუსტრიაზე დაწესებული სანქციების მოხსნის შესახებ გასულ წელს გამოაცხადა. გარიგების ვადების, მოცულობებისა თუ პირობების შესახებ დეტალები უცნობია. ასევე არ არის ცნობილი, დათანხმდა თუ არა მინსკი რაიმე სახის შეთანხმებას. კანადა კალიუმის სასუქების უმსხვილესი მწარმოებელია მსოფლიოში და აშშ-სთვის ამ სასუქის ძირითადი მომწოდებელია. კანადის ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს მონაცემებით, 2024 წელს კანადამ თითქმის 25 მილიონი ტონა კალიუმის სასუქი აწარმოა, რაც მსოფლიო წარმოების 32,8%-ს შეადგენდა, ხოლო ბელორუსი დაახლოებით 12,1 მილიონი ტონით (მსოფლიო წარმოების 15,9%) მესამე ადგილზე გავიდა.
ლატვიამ უსმანოვისა და ფრიდმანისთვის ევროკავშირის სანქციების მოხსნის გეგმა დაბლოკა
ლატვია მხარს უჭერს რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების გახანგრძლივებას, თუმცა არ ეთანხმება გარიგებას, რომლის მიხედვითაც, ამის სანაცვლოდ რუსი ოლიგარქები ალიშერ უსმანოვი და მიხაილ ფრიდმანი სანქციების სიიდან უნდა ამოიღონ. ლატვიის პრემიერ-მინისტრ ანდრის კულბერგსის განცხადებით, ლატვიამ მხარი არ დაუჭირა ირლანდიის თავმჯდომარეობის მიერ მომზადებულ გადაწყვეტილების პროექტს. „ვითარება რთულია. სანქციების ვადის გაგრძელება ევროკავშირის 27-ვე წევრი ქვეყნის თანხმობას მოითხოვს. თუ დადგენილ ვადამდე შეთანხმება ვერ შედგება, საფრთხის ქვეშ დადგება სანქციების შენარჩუნება მთელი სიისთვის და არა მხოლოდ ალიშერ უსმანოვისა და მიხაილ ფრიდმანისთვის. სანქციების ვადის 36 თვით გახანგრძლივება სწორი ნაბიჯი იქნება, თუმცა, ამის საფასური არ უნდა იყოს აღნიშნული ორი პირის სანქციების სიიდან ამოღება. ლატვია ასეთ წინადადებას ვერ მიიღებს,” - აცხადებს ლატვიის პრემიერი. კულბერგსის თქმით, ლატვია გააგრძელებს მუშაობას ბრიუსელსა და პარიზთან ლატვიის ინტერესების შესაბამისი გამოსავლის პოვნის მიზნით. “საგარეო საქმეთა მინისტრ ბაიბა ბრაჟესთან ერთად ვიმუშავებთ ბრიუსელსა და პარიზთან, რათა ვიპოვოთ ლატვიის ინტერესების შესაბამისი გამოსავალი. ვეცდებით, მოვიპოვოთ ევროკავშირში მხარდაჭერა ლატვიის პოზიციისთვის. ამ საკითხთან დაკავშირებით, ხვალისთვის მინისტრთა კაბინეტის საგანგებო სხდომა მოვიწვიე,” - აცხადებს ლატვიის პრემიერი. მისივე თქმით, ვიდრე რუსეთი ომს აგრძელებს, ევროპის ზეწოლა უნდა გაძლიერდეს. „ევრონიუსი“ გასულ კვირას წერდა, რომ საფრანგეთი ალიშერ უსმანოვის სანქციების სიიდან ამოღებას ცდილობს, რათა აზერბაიჯანში დაკავებული საფრანგეთის მოქალაქეების გათავისუფლებას მიაღწიოს. უსმანოვი რუსეთის გარდა უზბეკეთის მოქალაქეა, სადაც ის დაიბადა. Reuters: ევროკავშირი რუსეთთან დაკავშირებულ ბიზნესმენებს უსმანოვსა და ფრიდმანს სანქციებს მოუხსნის
საქართველოსა და ნაურუს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა
საქართველოსა და ნაურუს(ნაოეროს) რესპუბლიკას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა. შესაბამის დოკუმენტს ხელი საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ და ნაურუს რესპუბლიკის პრეზიდენტმა დევიდ ადეანგმა მოაწერეს. ამის შესახებ ინფორმაციას მთავრობის ადმინისტრაცია ავრცელებს. მისივე ცნობით, ნიუ-იორკში გამართულ შეხვედრაზე პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ ნაურუს რესპუბლიკის პრეზიდენტს საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებთან დიპლომატიური ურთიერთობების გაუქმებისთვის მადლობა კიდევ ერთხელ გადაუხადა და აღნიშნა, რომ ეს გადაწყვეტილება კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს, რომ საერთაშორისო სამართლის პრინციპების დაცვა სტაბილური და პასუხისმგებლიანი საერთაშორისო ურთიერთობების საფუძველია. "საუბარი შეეხო მრავალმხრივ ფორმატებში, მათ შორის საერთაშორისო ორგანიზაციების ფარგლებში თანამშრომლობას. შეხვედრაზე ასევე განიხილეს ორმხრივი ინტერესის სფეროებში პარტნიორობისა და ხალხთაშორისი კავშირების გაღრმავების პერსპექტივები. შეხვედრას ვიცე-პრემიერი, საგარეო საქმეთა მინისტრი მაკა ბოჭორიშვილი, მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსი ლევან ჟორჟოლიანი და გაეროსთან საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი დავით ბაქრაძე დაესწრნენ," - აღნიშნულია ინფორმაციაში. შეხვედრის შემდეგ, კობახიძემ X-ზე დაწერა, რომ დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების შესახებ ოქმის ხელმოწერით საქართველოსა და ნაურუს შორის ურთიერთობების ახალი ეტაპი იწყება. "მოხარული ვარ, რომ გაეროს გენერალური ასამბლეის ფარგლებში შევხვდი ნაურუს რესპუბლიკის პრეზიდენტ დევიდ ადეანგს.დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების შესახებ ოქმის ხელმოწერით ჩვენს ქვეყნებს შორის ურთიერთობების ახალი ეტაპი იწყება. ვიმედოვნებთ, მომავალი წლების განმავლობაში ჩვენი პარტნიორობა გაღრმავდება,” - აღნიშნავს პრემიერ-მინისტრი. დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარებას წინ უძღოდა ნაურუს მიერ აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის ე.წ. დამოუკიდებლობის აღიარების გაუქმება და მათთან დიპლომატიური ურთიერთობების შეწყვეტა. 27 აგვისტოს, ირაკლი კობახიძესა და ნაურუს პრეზიდენტ დევიდ ადეანგს შორის სატელეფონო საუბარი შედგა, რომლის დროსაც ასევე განიხილეს სხვადასხვა სფეროში ორმხრივი თანამშრომლობის განვითარების პერსპექტივები.
ევროკავშირმა ორ რუს ოლიგარქს სანქციები მოუხსნა
ევროკავშირმა სასანქციო სიიდან ამოიღო რუსი ოლიგარქები ალიშერ უსმანოვი და მიხაილ ფრიდმანი. ამავდროულად, ბლოკმა მომდევნო სამი წლის ვადით გაახანგრძლივა შეზღუდვები იმ თითქმის 3000 ფიზიკურ და იურიდიულ პირთან მიმართებით, რომლებიც უკრაინის წინააღმდეგ ომის მხარდაჭერაში არიან დადანაშაულებულნი. მათ შორისაა პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინიც. ევროკავშირმა რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებული ინდივიდუალური სანქციების ვადა უპრეცედენტო ვადით - 36 თვით გაახანგრძლივა. აქამდე, ამ ზომების განახლება ყოველ ექვს თვეში ერთხელ ხდებოდა, რაც წევრ სახელმწიფოებს რეგულარულ შესაძლებლობას აძლევდა, დათმობები მოეთხოვათ. რუსეთის საწინააღმდეგო სანქციების სიის მოქმედების ვადის ამოწურვის მოახლოების ფონზე (რაც სამშაბათს იწურებოდა), ევროკავშირის 27-მა წევრმა ქვეყანამ კომპრომისს მიაღწია: გადაწყდა ორი ოლიგარქის სიიდან ამოღება, მიუხედავად იმისა, რომ ამ შედეგს ძალიან ცოტა ქვეყანა უჭერდა მხარს. როგორც ცნობილია, ევროკავშირის სანქციები ერთსულოვან დამტკიცებას მოითხოვს. მიმდინარე თვეს, საფრანგეთმა „ეროვნული უსაფრთხოების“ მოტივით მოითხოვა რუსეთ-უზბეკეთის მოქალაქე უსმანოვის სიიდან ამოღება; გავრცელებული ინფორმაციით, ეს მოთხოვნა უკავშირდებოდა საფრანგეთის მოქალაქეების მონაწილეობით აზერბაიჯანთან გაფორმებულ შეთანხმებას, რომელიც პატიმართა გაცვლას ითვალისწინებდა. ამის შემდეგ ლუქსემბურგმა ანალოგიური ნაბიჯი მოითხოვა რუსეთ-ისრაელის მოქალაქე მიხაილ ფრიდმანისთვის, რომელიც აქტივების გაყინვის გამო, საჰერცოგოს 16 მილიარდი დოლარის (12 მილიარდი ფუნტი სტერლინგი) ოდენობის კომპენსაციას ედავება. „ევრონიუსის“ ინფორმაციით, სლოვაკეთი დიდი ხანია, ასევე გამოდის უსმანოვისა და ფრიდმანის სანქცირებულთა სიიდან ამოღებისკენ მოწოდებით. ამგვარმა გამონაკლისებმა ევროკავშირის ბევრ ქვეყანაში აღშფოთება გამოიწვია, სადაც მიიჩნევენ, რომ ეს ქმედება ცუდ პრეცედენტს ქმნის, რადგან წევრ ქვეყნებს ეროვნული ინტერესების დაცვის საბაბით სანქციების შესუსტების საშუალებას ეძლევათ. თვის მხრივ, უკრაინამ აღნიშნული პირების სანქციების სიიდან ამოღება მიუღებლად მიიჩნია. გადაწყვეტილების გამოცხადებისთანავე უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ სოციალურ ქსელში დაწერა: „სანქციების სიაში არცერთი სახელი არ მოხვედრილა შემთხვევით: თითოეული მათგანი იმ მიზეზს წარმოადგენს, რის გამოც ეს ომი დაიწყო და დღემდე გრძელდება.“ უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრი სიბიჰამ გადაწყვეტილებას „სამარცხვინო და გაუმართლებელი“ უწოდა. სანქციების მოხსნის გადაწყვეტილება კვირის დასაწყისშივე იყო მოსალოდნელი, თუმცა ლატვიის მთავრობამ ორშაბათს, ბოლო მომენტში გამოთქვა წინააღმდეგობა სიებიდან პირთა ამოღების საკითხზე. ლატვიის პრემიერ-მინისტრმა ანდრის კულბერგსმა ორშაბათს გვიან ღამით განაცხადა, რომ ვერ დათანხმდებოდა შემოთავაზებულ კომპრომისს და საგარეო საქმეთა მინისტრს პარიზსა და ბრიუსელთან, გამოსავლის მოსაძებნად მოლაპარაკებებს გამართვა დაავალა. დიპლომატების თქმით, ლატვია საბოლოოდ დათანხმდა, თავი შეეკავებინა კენჭისყრისგან იმ ორ პირთან დაკავშირებით, რომელთა სიიდან ამოღებაც განიხილებოდა. ევროკავშირის უფრო მკაცრად განწყობილი ქვეყნები, მათ შორის პოლონეთი და ბალტიისპირეთის სახელმწიფოები, მკვეთრად დაუპირისპირდნენ სანქციების შემსუბუქებას და ამტკიცებენ, რომ რუსეთზე ზეწოლა უნდა გაძლიერდეს. მეტალურგიული მრეწველობის მაგნატი უსმანოვი და საბანკო სექტორის მაგნატი ფრიდმანი იმ ათობით ბიზნესმენს შორის იყვნენ, რომლებმაც ევროკავშირს სანქციების გამო სასამართლოში უჩივლეს. ორივე მათგანი სანქცირებულთა სიაში 2022 წელს, რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, მალევე შეიყვანეს იმ ბრალდებით, რომ მათი ბიზნესები კრემლისთვის მნიშვნელოვან შემოსავლებს უზრუნველყოფდა. იგივე გადაწყვეტილება 2022 წელს მიიღეს გაერთიანებულმა სამეფომ და 2023 წელს - შეერთებულმა შტატებმა. Reuters: ევროკავშირი რუსეთთან დაკავშირებულ ბიზნესმენებს უსმანოვსა და ფრიდმანს სანქციებს მოუხსნის
იტალია თითქმის 40 წლის შემდეგ ატომური ენერგიის წარმოებას აღადგენს — სენატმა კანონი დაამტკიცა
იტალიის პარლამენტის ზედა პალატამ ოთხშაბათს, 23 სექტემბერს, საბოლოოდ დაამტკიცა კანონი, რომელიც ქვეყანაში ბირთვული ენერგიის წარმოების განახლების სამართლებრივ საფუძველს ქმნის — თითქმის 40 წლის შემდეგ, რაც 1987 წლის რეფერენდუმის შედეგად იტალიამ ბირთვულ ენერგიაზე უარი თქვა. იტალიის პრემიერ-მინისტრ ჯორჯა მელონის მემარჯვენე მთავრობა ცდილობს, ეკონომიკა ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე კონფლიქტებით გამოწვეული ენერგიის ფასების ზრდისგან დაიცვას და უცხოურ ენერგორესურსებზე დამოკიდებულება შეამციროს. „მდგრადი ბირთვული ენერგია, განახლებად ენერგიასთან ერთად, იტალიას უსაფრთხო, დამოუკიდებელ და კონკურენტუნარიან ქვეყნად აქცევს,“ — განაცხადა კენჭისყრის შემდეგ ენერგეტიკის მინისტრმა ჯილბერტო პიჩეტო ფრატინმა. იტალია მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული ენერგიის იმპორტზე, მათ შორის მეზობელ ქვეყნებში, მაგალითად, საფრანგეთში, ბირთვული ელექტროსადგურების მიერ გამომუშავებულ ელექტროენერგიაზე. თუმცა ბირთვული ენერგიის მოწინააღმდეგეები აცხადებენ, რომ უსაფრთხოების საკითხები და ახალი რეაქტორების მშენებლობისთვის საჭირო ხანგრძლივი პერიოდი ამ სექტორის აღდგენის შესაძლო სარგებელს გადაწონის. იტალიელები ამ საკითხზე კვლავ გაყოფილები არიან. Demopolis-ის მიერ ივნისში ჩატარებული გამოკითხვის თანახმად, 51% ბირთვული ენერგიის წარმოების განახლებას მხარს უჭერს, თუმცა გამოკითხულთა უმრავლესობა საკუთარ საცხოვრებელთან ახლოს ატომური ელექტროსადგურის მშენებლობას ეწინააღმდეგება. გასულ წელს, როდესაც მთავრობამ გეგმა წარადგინა, მისი შეფასებით, 2050 წლისთვის იტალიის ენერგეტიკულ ბალანსში ბირთვული ენერგიის მინიმუმ 11%-იანი წილი დეკარბონიზაციის ხარჯებს 17 მილიარდი ევროთი (19 მილიარდი დოლარით) შეამცირებდა. იტალიის ენერგეტიკისა და კლიმატის ეროვნული გეგმის მიხედვით, ბირთვული ენერგიის წილმა საბოლოოდ შესაძლოა, 22%-ს მიაღწიოს. კანონი მთავრობას 12-თვიან ვადას აძლევს ბირთვული ენერგიის წარმოების განახლებისთვის საჭირო აღმასრულებელი აქტების მისაღებად. კანონში ასევე გათვალისწინებულია ძველი ობიექტების ექსპლუატაციიდან გამოყვანისა და დამოუკიდებელი მარეგულირებელი ორგანოს შექმნის საკითხები. ცენტრისტულ-მემარცხენე ოპოზიციურმა პარტიებმა კანონპროექტს ძირითადად მხარი არ დაუჭირეს და მთავრობას მოუწოდეს, ახალი რეაქტორებისთვის დამატებითი მიწის ნაკვეთები არ გამოყოს. „ნებისმიერი ახალი ატომური ელექტროსადგური, პირველ რიგში, უკვე განვითარებულ, დეგრადირებულ ან ყოფილი სამრეწველო საქმიანობის შედეგად დაზიანებულ ტერიტორიებზე უნდა განთავსდეს, რათა დამატებითი მიწის რესურსის ათვისება არ გახდეს საჭირო,“ — განაცხადა „ხუთი ვარსკვლავის მოძრაობის“ სენატორმა ელენა სირონიმ.
ერევანი თურქეთთან ურთიერთობების ნორმალიზებას რუსული სამხედრო ბაზის საკითხს არ უკავშირებს
სომხეთის რესპუბლიკის უშიშროების საბჭოს მდივანი ალენ სიმონიანი თურქეთის მხრიდან სომხეთის რესპუბლიკის სუვერენიტეტისთვის საფრთხეს ვერ ხედავს. „არმენპრესის“ ცნობით, ამის შესახებ სიმონიანმა ჟურნალისტებთან საუბარში აღნიშნა, როდესაც სომხეთიდან რუსეთის 102-ე სამხედრო ბაზის გაყვანის შესახებ დისკუსიებსა და ამ კონტექსტში შესაძლო რისკებზე ისაუბრა. სიმონიანი ამბობს, რომ არ სურს, რუსული ბაზის საკითხი თურქეთის საფრთხეს დაუკავშიროს. „არ ვფიქრობ, რომ თურქეთთან ურთიერთობების ნორმალიზება რუსული სამხედრო ბაზის განლაგებას უნდა უკავშირდებოდეს; ეს რუსული მხარის მიერ წამოჭრილი პოლიტიკური განხილვის თემაა. თუმცა სომხურმა მხარემ გამოთქვა მზადყოფნა ამ განხილვის შედეგის მიუხედავად. მე ვერ ვხედავ თურქეთიდან საფრთხეს სომხეთის რესპუბლიკის სუვერენიტეტისთვის. 2025 წლის 8 აგვისტოდან მოყოლებული, სერთოდ ვერანაირ საფრთხეს ვერ ვხედავ,“ - განაცხადა სიმონიანმა. უშიშროების საბჭოს მდივანს ასევე ჰკითხეს, თუ რატომ რჩება რუსული სამხედრო ბაზა სომხეთში. მან კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ სომხეთს არასდროს დაუყენებია სომხეთიდან რუსული სამხედრო ბაზის გაყვანის საკითხი და ეს რუსულმა მხარემ გააკეთა. „ჩვენ მსგავს საკითხს არ განვიხილავთ და არც განგვიხილავს. ეს მათ დღის წესრიგში შემოტანილი საკითხია, რომლის ნებისმიერი შედეგი ჩვენთვის მისაღებია,“ - აღნიშნა ალენ სიმონიანმა. რაც შეეხება პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანის მინიშნებას, რომ თუ რუსეთი გაზის ფასს გაზრდის, სომხეთმა შეიძლება, სამხედრო ბაზის მომსახურებისთვის ქირა მოითხოვოს, სიმონიანმა ამასთან დაკავშირებით განაცხადა: „უნდა შევაფასოთ ჩვენი ურთიერთობები... თქვენ ძირითადად სომხეთ-რუსეთის ურთიერთობების ნეგატიურ ასპექტებზე მიუთითებთ, მაგრამ ჩვენ გვაქვს მრავალი სფერო, სადაც სომხეთი და რუსეთი თანამშრომლობენ და სომხეთს, თავის მხრივ, მნიშვნელოვან სარგებელს მოაქვს რუსეთის ეკონომიკისთვის.“ ურთიერთობები თურქეთთან სომხეთის უშიშროების საბჭოს მდივანი ალენ სიმონიანი არ თვლის, რომ თურქეთ-სომხეთის საზღვრის გახსნის პროცესი შეჩერებულია. „სომხეთის საზღვარი თურქეთთან ღიაა. პროცესი არ შეჩერებულა, შენელდა. ამას უფრო მეტად ვუკავშირებ სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის არსებული პროცესების დასრულებას, რაც, ჩემი შეფასებით, ცალსახად უახლოესი მომავლის საკითხია. არ არსებობს არანაირი წინაპირობა იმისა, რომ იფიქრო, თითქოს ეს საკითხი არ გადაწყდება ან დამატებით გაჭიანურდება,“ - განაცხადა სიმონიანმა. უშიშროების საბჭოს მდივანმა განმარტა, რომ თურქეთის მხრიდანაც მიმდინარეობს სამუშაო ამ მიმართულებით, რაც ინფრასტრუქტურის აღდგენისკენაა მიმართული.„ჩვენ ასევე გვაქვს შეხვედრები, ჩვენი ბიზნესმენები მიდიან იქ. ეს არის პროცესი, რომელსაც დადებითი დინამიკა აქვს,“ - აღნიშნა სიმონიანმა. 22 სექტემბერს თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა ნიუ-იორკში, გაეროს გენერალური ასამბლეის 81-ე სესიაზე გამოსვლისას აღნიშნა, რომ თურქეთმა და სომხეთმა ორმხრივი ურთიერთობების ნორმალიზების პროცესში პროგრესს მიაღწიეს. ფაშინიანი: თუ რუსეთი სომხეთიდან თავისი სამხედრო ბაზის გაყვანას გადაწყვეტს, წინააღმდეგი არ ვიქნებით
საქართველო, სომხეთი და აზერბაიჯანი თურქეთთან ენერგეტიკული ინტეგრაციის საკითხს განიხილავენ — მედია
თბილისში, ენერგეტიკის რეგულირების მსოფლიო ფორუმის (WFER IX) ფარგლებში, სომხეთის საჯარო მომსახურების მარეგულირებელი კომისიის (PSRC) თავმჯდომარე მესროპ მესროპიანი შეხვდა ევროპის ენერგეტიკის მარეგულირებელთა საბჭოს (CEER) პრეზიდენტ პედრო ვერდელჰოსა და პროგრამა EU4Energy-ის წარმომადგენლებს. სომხური მედიის ცნობით, შეხვედრას ასევე ესწრებოდნენ საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის (GNERC) თავმჯდომარე დავით ნარმანია და აზერბაიჯანის ენერგეტიკის მარეგულირებელი სააგენტოს (AERA) საბჭოს თავმჯდომარე სამირ ახუნდოვი. მედიის ინფორმაციით, შეხვედრის მონაწილეებმა სამხრეთ კავკასიის ქვეყნების ენერგოსისტემების უფრო მეტი ინტეგრაციისა და რეგიონული ენერგეტიკული თანამშრომლობის გაღრმავების შესაძლებლობები განიხილეს. ასევე გაცვალეს მოსაზრებები რეგიონის ენერგოსისტემების თურქეთის ენერგოსისტემასთან დაკავშირების მიმართულებით გადასადგმელი შესაძლო ნაბიჯების შესახებ. აღსანიშნავია, რომ სომხეთისა და აზერბაიჯანის ენერგოსისტემები ერთმანეთთან დაკავშირებას „TRIPP“-ის პროექტის ფარგლებში გეგმავენ.
SOCAR-ი უზბეკეთიდან მსოფლიო ბაზრებზე საქართველოს გავლით დიზელის გატანას განიხილავს — მედია
აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანია SOCAR უზბეკეთიდან მსოფლიო ბაზრებზე დიზელის საწვავის საქართველოს შავი ზღვის პორტ ყულევში მდებარე საკუთარი ტერმინალის გავლით ტრანზიტს განიხილავს. ამის შესახებ Report-ს SOCAR-ის გლობალური ბიზნესის განვითარების დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა თოღრულ ქოჩარლიმ განუცხადა. „SOCAR Trading ამჟამად უზბეკეთიდან ნაფთას (ნავთობქიმიური ნედლეულის) ტრანსპორტირებას და შავი ზღვის პორტებში მიწოდებას ახორციელებს. განხილვის საგანია დიზელი. საუბარია უზბეკეთში წარმოებულ დიზელის საწვავზე. შეთანხმების მიღწევის შემთხვევაში, მისი ექსპორტიც ყულევში მდებარე ჩვენი ტერმინალის გავლით განხორციელდება,“ — აღნიშნა ქოჩარლიმ. დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა აღნიშნა, რომ ყაზახეთისა და თურქმენეთისგან განსხვავებით, რომლებიც აზერბაიჯანის დიდი ხნის ბიზნესპარტნიორები არიან საერთაშორისო ბაზრებზე ეროვნული ნავთობპროდუქტების ტრანზიტისა და ექსპორტის კუთხით, ტაშკენტთან თანამშრომლობა ამ სფეროში მხოლოდ წელს დაიწყო. „ფაქტობრივად, ერთობლივი მუშაობის საფუძველი გაცილებით ადრე ჩაეყარა მხარეებს შორის შექმნილი სამწლიანი ენერგეტიკული პროექტის — „ტურანის“ ფარგლებში. თუმცა მისი პრაქტიკული განხორციელება და აქტიური საოპერაციო საქმიანობა სწორედ წელს დაიწყო,“ — განმარტა ქოჩარლიმ.
როგორ იმოქმედებს სომხეთი, თუ რუსეთი გაზის ფასს გაზრდის
სომხეთის უსაფრთხოების საბჭოს მდივანმა ალენ სიმონიანმა კომენტარი გააკეთა იმ ვარაუდებზე, რაც რუსული იმპორტირებული გაზის ფასის შესაძლო ზრდას უკავშირდება. სიმონიანს ჟურნალისტებმა ჰკითხეს, თუ როგორ იმოქმედებს სომხეთის ხელისუფლება იმ შემთხვევაში, თუ რუსეთი გაზის ფასის გაზრდას გადაწყვეტს. „ჩვენ არაერთხელ განვაცხადეთ და კვლავაც ვიცავთ პოზიციას, რომ გვყავს ოთხი მეზობელი ქვეყანა და თუ მეხუთე ქვეყანა შემოგვთავაზებს გაზის ტრანზიტს, ამ წინადადებას განვიხილავთ. გაზის ფასი პოლიტიკურ კომპონენტსაც მოიცავს. ჩვენ არ ვართ და არც მომავალში ვიქნებით მზად, დამოკიდებულნი ვიყოთ ერთ მილსადენზე ან ზეწოლის ერთ ბერკეტზე; ჩვენ გავაგრძელებთ სომხეთის ეკონომიკის ყველა სექტორის დივერსიფიკაციის პროცესს,“ — განაცხადა სიმონიანმა. უსაფრთხოების საბჭოს მდივანმა ხაზი გაუსვა, რომ სომხეთის რესპუბლიკა დამოუკიდებელი ქვეყანაა. „სომხეთის რესპუბლიკა შეინარჩუნებს სუვერენიტეტს. რუსეთის ფედერაციაში ჩვენი პარტნიორებიც მუდმივად აღნიშნავენ, რომ გადაწყვეტილების მიღება ჩვენი სუვერენული უფლებაა. სომხეთის რესპუბლიკას საკუთარი ინტერესები არც დაუთმია და არც დათმობს,“ — განაცხადა სიმონიანმა. ამჟამად სომხეთში ერთ კუბურ მეტრ გაზში 143,7 დრამს იხდიან, ხოლო სოციალურად დაუცველი ჯგუფებისთვის მოქმედებს სუბსიდირებული ტარიფი — 100 დრამი. ცნობისთვის, 14 სექტემბერს რუსულმა გაზის კონცერნმა „გაზპრომმა“ განაცხადა, რომ სომხეთს გაზის მიწოდება შეუწყდებოდა 15 სექტემბრიდან 25 სექტემბრამდე. ოფიციალურ მიზეზად რუსეთის ტერიტორიაზე „სარემონტო სამუშაოების ჩატარების აუცილებლობა“ დასახელდა. გაზის მიწოდება უკვე აღდგა. სომხეთი გაზის უდიდეს ნაწილს რუსეთიდან იღებს: 2026 წელს რუსულმა ბუნებრივმა აირმა შეადგინა სომხეთის მიერ მოხმარებული აირის 82%. 11 სექტემბერს სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა განაცხადა, რომ სომხეთი გაზის წყაროების დივერსიფიკაციის სტრატეგიის რეალიზებას იწყებს და ეს პროცესი არ იქნებოდა დამოკიდებული რუსული გაზის ახალ ფასზე, რომელიც „გაზპრომმა“ 2027 წლისთვის უნდა დაადგინოს. სომხეთისათვის ბუნებრივი აირის მიწოდება „გაზპრომსა“ და მის შვილობილ სტრუქტურას, სს „გაზპრომ არმენიას“ შორის გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე, ტრანზიტი კი საქართველოს ტერიტორიის გავლით ხორციელდება. სომხეთს აქვს მიწისქვეშა გაზსაცავი, რომელიც ერევანს “გაზსადენის რემონტით“ გამოწვეული კრიზისის შერბილებაში ეხმარება.
ევროკავშირის საბჭომ სომხური პროდუქციისთვის ვაჭრობის ლიბერალიზაციის დროებითი ზომები დაამტკიცა
ევროკავშირის საბჭომოფიციალურად დაამტკიცა სომხური პროდუქციისთვის ვაჭრობის ლიბერალიზაციის დროებითი ზომები, რათა მხარი დაუჭიროს სომხეთის ეკონომიკას რუსეთის მიერ ახლახან დაწესებული სავაჭრო შეზღუდვების ფონზე. ევროკავშირის საბჭოს ცნობით, ეს ზომები უზრუნველყოფს ევროკავშირში სომხური ექსპორტის დაახლოებით 80%-ის ლიბერალიზაციას და აუქმებს იმპორტის გადასახადებს პროდუქციის ფართო სპექტრზე, მათ შორის გარკვეულ სასოფლო-სამეურნეო საქონელზე. ეს დროებითი საშეღავათო რეჟიმი ორი წლის განმავლობაში იმოქმედებს. აღნიშნული დროებითი ზომები ხელს შეუწყობს სომხეთიდან ევროკავშირის მიმართულებით სავაჭრო ნაკადების მხარდაჭერასა და გაძლიერებას, რაც შეესაბამება ყოვლისმომცველი და გაძლიერებული პარტნიორობის შეთანხმების (CEPA) მიზნებს. შეღავათიანი რეჟიმი გარკვეულ პირობებს ეფუძნება და მოიცავს დამცავ ზომებს ევროკავშირის ბაზრის დასაცავად იმ შემთხვევისთვის, თუ იმპორტი უარყოფით გავლენას მოახდენს ევროკავშირის მწარმოებლებზე. ეს საბოლოო გადაწყვეტილებაა მას შემდეგ, რაც ევროპარლამენტის პლენარულ სხდომაზე მხარი დაუჭირეს კომისიის წინადადებას ყოველგვარი ცვლილების გარეშე. „ჩვენ ვაძლიერებთ მხარდაჭერას სომხეთისა და მისი ხალხის მიმართ, რომლებმაც, მიუხედავად გარე ზეწოლისა, მკაფიოდ აირჩიეს პროევროპული გზა. დღევანდელი გადაწყვეტილება დაეხმარება სომხეთის ეკონომიკას, რომელიც სავაჭრო შეზღუდვებით დაზარალდა, და აჩვენებს, რომ ჩვენს პარტნიორებს ყოველთვის შეუძლიათ, ევროკავშირის იმედი ჰქონდეთ,“ — განაცხადა ირლანდიის საგარეო საქმეთა და ვაჭრობის მინისტრმა ჰელენ მაკენტმა.
